Vechten Belgische politici binnenkort ook een meme-oorlog uit op het internet? 

Frederik Van den Bril schrijft over hoe in de Verenigde Staten de memes van presidentskandidaat Bernie Sanders het internet in vuur en vlam zetten. Ook de Belgische politiek is op de kar van de memes gesprongen.

Frederik is freelance copywriter en lid van Open VRT, de kweekvijver voor digitaal mediatalent bij VRT dat kansen creëert door met hen samen te werken. Regelmatig verschijnt een column door een jongere op de medium-pagina van Open VRT. Wekelijks publiceert VRT NWS één van die schrijftalenten. 

opinie
Frederik Van den Bril
Frederik Van den Bril is freelance copywriter

Bernie Sanders is terug. En samen met hem ook alle memes. Want weet je nog? 2016 was inderdaad best kut. Trump, Brexit, Harambe (RIP). Maar 2016 was wel een goed meme-jaar. Zijn memes zoals wijn? Worden ze beter met de jaren? Of smaken de Bernie-moppen intussen een beetje zuur?

The President of Reddit

Vanuit het niets schoot Bernie omhoog in de polls. Bernie kreeg aanvankelijk weinig aandacht in de mainstream media. Op Reddit was hij echter met voorsprong de populairste presidentskandidaat: hij krijgt er meer vermeldingen dan Clinton en Trump samen. Het leverde Bernie de bijnaam “the President of Reddit” op.

Lees verder onder de afbeelding.

Bernie Sanders’ dank-memes

Ook op Facebook scoorde Bernie met de intussen beruchte Facebookgroep "Bernie Sanders’ Dank Meme Stash". "Dank-meme" is een moeilijk uit te leggen fenomeen, maar deze internethistoricus gaat het toch proberen.

Dank-memes zijn eigenlijk een parodie op memes. Vaak met een unieke of vreemde invalshoek. Ze zijn de ultieme inside joke. "Dank" is ook sterk geassocieerd met marihuana. Dank-memes zijn een beetje zoals porno: moeilijk om te definiëren maar je herkent het als je het ziet.

Lees verder onder de afbeelding.

De "Bernie Sanders Dank Meme Stash"- Facebook groep ligt mee aan de basis van de wijdverspreide bekendheid van het begrip "dank-memes". Tegenwoordig wordt "dank-memes" niet langer ironisch gebruikt maar met de betekenis van "coole-memes". (Wie meer wil lezen over dank-memes, ik vond deze definitie van dictioniary.com best goed.)

Dank-memes zijn een beetje zoals porno: je herkent het als je het ziet

Voorbeelden van dank Bernie-memes? Hier, hier en hier. De Facebook groep had op een bepaald moment meer dan 494.000 leden. Zonder twijfel had het een grote impact op de populariteit van Bernie.

Waarom het internet houdt van Bernie

Het internet smult van Bernie. Hoe komt dat? Bernie Sanders hamert al 40 jaar op dezelfde nagel. En hij neemt geen dotaties aan van grote bedrijven. Die authenticiteit en transparantie maakt hem populair bij de jonge, progressieve millennials op het internet.

Een excentrieke, beetje sjofele man. Met een sterke mening. Prima meme-materiaal, toch?

Bernie is een excentrieke en sjofele man. Zijn haar ligt altijd in de war. Hij is bovendien — zoals het een oude man betaamt—altijd rechttoe en rechtaan met zijn mening. Bernie Sanders probeert niet iedereen te behagen. Dat maakt hem perfect om te quoten vergezeld van een joint en Snoop Dogg.

Lees verder onder de video.

Bernie or Hillary?

Zonder twijfel één van de populairste memes in 2016 was "Bernie or Hillary?" Wat denken de presidentskandidaten over thema’s die er echt toe doen? Zoals Aphex Twin, koekjesdozen of Star Wars.

Lees verder onder de afbeelding.

Een vogeltje komt op het podium bij Bernie zitten tijdens een speech? Het leverde naast hysterische supporters ook talloze gefotoshopte foto's op waaronder Bernie als Disney prinses. Yup.

Bernie is ook grootvader en speelt graag monster voor zijn kleinkinderen. Dat levert een hoop jolige video’s en gifs op.

Lees verder onder de afbeelding.

2019: de Bernie-memes zijn terug. Maar zal het hem helpen in 2020?

De Bernie Bro’s zijn wakker en het regent terug memes op Reddit en Bernie Sander’s dank-memes.

Lees verder onder de afbeelding.

De vraag is of Bernie’s uniek verkoopspunt nog uniek is. Hij is niet langer de excentrieke outsider maar een gevestigde naam. Bovendien is Bernie slachtoffer van zijn eigen succes: binnen de democratische partij staan nu tal van kandidaten op met onverbloemd linkse standpunten.

De opkomst van memes in de (Belgische) politiek

Verkiezingen worden stilaan gewonnen op het internet. Dankzij memes is politiek niet langer droge kost waarover je leest in serieuze kranten maar virale grappen die je deelt met je vrienden. Ze zijn een niet te negeren vorm van politieke propaganda.

Worden de verkiezingen in mei 2019 de eerste verkiezingen in België waar memes een cruciale rol spelen?

Ook de Belgische politiek springt op de kar. Ben je een communicatiewetenschapper die nog een thesisonderwerp zoekt? Mijn (voorlopig onbewezen) hypothese is dat rechts in Vlaanderen veel efficiënter en vaker gebruik maakt van memes dan links. Kijk naar de Facebookgroepen waaruit Schild & Vrienden ontstond. Kijk naar hoe N-VA dat doet op hun Instagrampagina. Alhoewel ook Groen zijn best doet. En Oxfam organiseert zelfs een heuse klimaat-meme-battle.

Lees verder onder de afbeelding.

Wie wordt de Vlaamse Bernie Sanders? Op Twitter had Mohamed ouaamari alvast de volgende suggestie:

Worden de verkiezingen in mei de eerste verkiezingen in België waar memes een cruciale rol spelen? Spannend. Hou zeker de sociale media pagina’s van de partijen goed in de gaten. Of het dank-memes worden, of toch vooral heel cringy-memes  —  dat is nog maar de vraag.

Meer columns van het jonge schrijftalent van Open VRT kan je lezen op hun medium.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.