Engelborghs toont hoe de hippocampus in de hersenen (rechts) is aangetast.  Universiteit van Vlaanderen

Herinneren mensen met dementie zich enkel hun jeugd? En zo ja, waarom is dat zo?

De stelling dat mensen met dementie zich enkel hun jeugd herinneren, klopt gedeeltelijk. Dat zegt neuroloog Sebastiaan Engelborghs. Hij legt ook uit waarom dat is: "Bij alzheimer wordt eerst de hippocampus aangetast, de plaats waar onze recente herinneringen worden weggeschreven naar ons geheugen." 

Sebastiaan Engelborghs (UAntwerpen en VUB) zegt in een filmpje van 'Universiteit van Vlaanderen' dat de stelling als zouden mensen met dementie zich enkel hun jeugd herinneren, slechts gedeeltelijk klopt: "Als de dementie wordt veroorzaakt door de ziekte van Alzheimer, is dat gedeeltelijk waar",  nuanceert hij.

Dementie kan veroorzaakt worden door verschillende factoren, maar alzheimer is wel de meest voorkomende, verantwoordelijk voor ongeveer 2 op de 3 gevallen van dementie.

"Maar het is een zeer relevante vraag, omdat ongeveer 1 op de 5 mensen vroeg of laat te maken krijgt met dementie," zegt professor Engelborghs. Het aantal patiënten zou door de vergrijzing overigens verdubbelen tegen 2050, tot 400.000, en dan hebben we het enkel over degenen die de diagnose hebben gekregen.  

Dementie door alzheimer is een langzaam proces, dat vaak al 10 of 20 jaar bezig is in onze hersenen voor we er echt serieuze symptomen van ondervinden. 

Recente emotionele gebeurtenissen kunnen wél nog worden weggeschreven naar ons permanente geheugen wanneer de hippocampus faalt

Welaan dan, als de stelling in vele gevallen klopt, hoe komt dat dan precies? Waarom hebben mensen met alzheimer problemen met het recente geheugen, terwijl ze zich wel nog dingen uit hun jeugd kunnen herinneren? Dat komt omdat de hippocampus bij alzheimer het eerst wordt aangetast. En die is net de motor van ons recente geheugen.

Hippocampus wordt vroegtijdig getroffen bij alzheimer

De hippocampus bevindt zich redelijk centraal in onze hersenen, achter onze slaapkwabben (achter de slapen). "Hij dient om nieuwe informatie weg te schrijven in ons permanente geheugen. En net die hippocampus wordt vroegtijdig in de evolutie van de ziekte getroffen", verklaart Engelborghs. "En daarom vertonen mensen met alzheimer vaak als eerste symptoom het verlies van het recente geheugen. "

Daarom kan het dat een alzheimerpatiënt telkens weer verrast reageert als je hetzelfde opnieuw vertelt, met evenveel verbazing bijvoorbeeld. Dat de hippocampus sterk verkleint bij alzheimer, hoeft nog niet te betekenen dat hij zijn functie volledig verliest: "Emotioneel zeer aangrijpende gebeurtenissen kunnen toch nog worden weggeschreven." 

Bekijk hier de volledige aflevering van Universiteit van Vlaanderen:

Video player inladen ...