Video player inladen ...

Britse parlement stemt vanavond nog maar eens over Mays brexitakkoord: volg hier live de zitting

Het Britse parlement stemt vanavond een tweede keer over het brexitakkoord van premier Theresa May. Het zal dan beslissen hoe de Britten uit de EU moeten stappen. Wordt het een brexit op basis van Mays akkoord? Of een brexit zonder akkoord? Of schuiven de Britten de hete aardappel door? Een vooruitblik in 4 vragen en antwoorden. Hieronder kunt u ook de livestream vanuit het Britse parlement volgen.

1. Waarover wordt vanavond gestemd?

De Britse parlementsleden stemmen vanavond over het brexitakkoord dat premier May met de Europese Unie heeft gesloten. In dat brexitakkoord is afgesproken onder welke voorwaarden de Britten op 29 maart uit de Europese Unie zullen stappen. Het Britse parlement heeft het laatste woord over dat akkoord, wat betekent dat de Britse regering het akkoord niet kan uitvoeren zolang het parlement het niet heeft goedgekeurd.

Wellicht wordt er rond 20 uur gestemd. Het exacte tijdstip hangt af van het debat dat eraan voorafgaat.

2. Is er niet al eens gestemd? Waarom een tweede keer?

Er is inderdaad al eens gestemd, midden januari. Toen werd Mays brexitakkoord met een grote meerderheid afgekeurd. Het grootste struikelblok was toen de zogenoemde backstop. Dat is een onderdeel van het brexitakkoord over de grens tussen Ierland en Noord-Ierland. De backstop bepaalt dat er geen grenscontroles mogen komen op die grens, als de Britten uit de Europese Unie stappen. Noord-Ierland stapt namelijk mee uit de Unie, Ierland blijft erin. Die grens wordt dan een buitengrens van het VK.

Om te voorkomen dat er grenscontroles zouden komen, zouden het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie een douane-unie vormen. Maar daar konden veel parlementsleden niet mee leven. Ze vonden dat het VK op die manier te afhankelijk van de EU zou blijven en vreesden dat die douane-unie voor altijd zou zijn.

Na die eerste stemming heeft May opnieuw onderhandeld met Europa. Gisteravond raakten de Britse premier en Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker het eens over enkele aanpassingen aan het akkoord. Over die "nieuwe" tekst, eigenlijk niet meer dan enkele aanvullingen, moet het parlement vanavond dus opnieuw stemmen.

3. Wordt dit "nieuwe" brexitakkoord wel goedgekeurd?

Dat is helemaal niet zeker. Volgens premier May hebben de Britten nu wettelijke garanties gekregen dat die douane-unie niet voor altijd zal zijn en de Britten er eenzijdig kunnen uitstappen. Ze vindt met andere woorden dat ze het parlement tegemoet is gekomen.

Maar niet iedereen is het daarmee eens. Zo zegt de belangrijkste juridische adviseur van de regering dat de nieuwe tekst eigenlijk amper verschilt van de vorige. Volgens de adviseur zijn er nog altijd geen waterdichte juridische garanties dat de Britten zelf uit zo'n douane-unie zouden kunnen stappen, zonder zich in de problemen te werken. Dat risico is verminderd, zegt hij, maar het bestaat nog altijd.

Bij de eerste stemming speelde zijn advies een belangrijke rol. Tegenstanders zagen in zijn advies de bevestiging dat het brexitakkoord van May niet deugt. Ook nu hebben de felste tegenstanders van het akkoord al gezegd dat ze vanavond tegen zullen stemmen. De race is dus allerminst gelopen voor de premier.

4. Wat gebeurt er na vanavond?

Wordt Mays akkoord alsnog goedgekeurd, dan stappen de Britten op 29 maart op basis van haar akkoord uit de Europese Unie. De dag erna start dan een zogenoemde overgangsperiode, waarin voorlopig alles bij het oude blijft. Op 1 januari 2021 zijn de Britten dan definitief weg. Mogelijk valt de brexitdatum iets later, want voor 29 maart moet nog heel wat wetgeving door het parlement goedgekeurd worden. De vraag is of er nog tijd genoeg is. Een kort uitstel behoort dus tot de mogelijkheden.

Wordt Mays akkoord vanavond opnieuw afgekeurd, dan volgt morgen een nieuwe stemming. Dan moet het parlement beslissen of het zonder een akkoord uit de EU wil stappen: het "no deal"-scenario. Is het parlement daar ook tegen, dan wordt er donderdag een derde keer gestemd: over uitstel van de brexit. Maar dan is de kous nog niet af. Het Britse parlement mag dan wel zeggen dat het de brexit wil uitstellen, uiteindelijk heeft Europa daar het laatste woord over.

Als May een tweede keer verliest, rijst ook de vraag of ze nog kan aanblijven als premier. Wordt ze door haar partij gedwongen om op te stappen, dan is de politieke chaos in Londen compleet.

Bekijk hieronder het verslag van "Het Journaal":

Video player inladen ...