UK Parliament

Na de zoveelste brexit-stemming: "Alles is nog mogelijk, chaos wordt enkel groter en May heeft het niet meer in handen"

Niemand weet welke richting de brexit nu zal uitgaan. Dat concludeert professor Europese politiek Hendrik Vos, nu het Britse parlement een brexit zonder akkoord definitief van tafel heeft gegooid. Een uitstel lijkt de meest logische volgende stap, maar daar moet Europa het dan wel mee eens zijn. "Drie jaar na het referendum staan we nog steeds nergens en de chaos wordt elke dag gewoon groter."

"Chaos" en "een zootje". Zo noemt Hendrik Vos de situatie waarin het Verenigd Koninkrijk nu zit. Het Britse parlement stemde dinsdag voor de tweede keer het akkoord weg dat de Britse premier Theresa May sloot met de Europese Unie om de brexit soepel te laten verlopen. Woensdagavond werd er gestemd over een "no deal"-scenario, een harde brexit waarbij het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaat zonder ook maar enig akkoord. 

Er waren twee stemmingen: eentje dat de "no deal" voorlopig van tafel kon vegen en een ander dat het plan definitief kon begraven. Dat het parlement een brexit zonder akkoord voorlopig zou wegstemmen, was verwacht. Maar met een nipte meerderheid liet het parlement ook weten dat het nooit een brexit zonder akkoord wil. 

Zo reageerden demonstranten in de buurt van het parlement op de stemming.

Video player inladen...

"Een zoveelste nederlaag voor premier May en dan nog eens een belangrijke", analyseert correspondent Lia van Bekhoven vanuit Londen. May wilde het "no deal"-scenario wel tijdelijk wegstemmen, maar niet definitief. Tegen haar regering en fractie gaf ze de boodschap dat ze wilde dat ze op dezelfde manier zouden stemmen. "Een aantal ministers hebben die vraag naast zich neergelegd en hebben toch duidelijk gemaakt dat ze nooit een brexit zonder akkoord willen."

May heeft niet meer het gezag om ministers te ontslaan, denk ik. De "end game" lijkt ingezet

Correspondente Lia van Bekhoven

"De vraag is, wat May nu zal doen. Gaat ze die ministers ontslaan, zoals dat de gewoonte is?", vraagt Van Bekhoven zich af. "Eerlijk gezegd denk ik niet dat ze daar nog het gezag voor heeft. Het is duidelijk dat May niet langer de regie in handen heeft in dit brexit-proces. De Kamerleden nemen alles over, dat hebben ze nog maar eens bewezen. De "end game" voor May lijkt ingezet."

Bekijk hieronder de analyse van Lia van Bekhoven in "De afspraak" en lees voort onder de video:

Video player inladen...

Uitstel?

De Britten zijn dus duidelijk: ze willen nooit een brexit zonder akkoord. Maar het akkoord dat May sloot met Europa - en waar volgens Europa niet over kan worden onderhandeld - is dinsdag met een overduidelijke meerderheid weggestemd door datzelfde parlement. En dus komt het plan van uitstel op tafel. 

We zijn bijna drie jaar na het referendum en we staan nog steeds nergens. Wat zouden enkele maanden nog bijdragen?

Professor Europese politiek Hendrik Vos

Maar ook al kiest het Britse parlement donderdag voor uitstel, dan nog is het niet zeker of dat er ook zo komt. Europa moet het namelijk eens zijn met zo'n uitstel en kan daar ook niet op ingaan. In dat geval ligt een brexit op 29 maart weer op tafel, alsnog zonder akkoord.

Het Britse parlement stemt morgen over een uitstel tot 30 juni, iets wat premier May voorstelt. "Europa zal zich afvragen wat ze in die tijd willen doen", denkt professor Europese politiek Hendrik Vos. "We zijn bijna drie jaar na het referendum en we staan nog steeds nergens. Wat zouden enkele maanden nog bijdragen?" Belangrijk detail: álle 27 lidstaten van de Europese Unie moeten unaniem akkoord gaan met het uitstel, anders komt het er niet. 

Duidelijke boodschap

Er zal dus een duidelijke boodschap moeten komen vanuit het Verenigd Koninkrijk. Over het akkoord dat al twee keer is weggestemd door het Britse parlement kan voor Europa niet meer worden onderhandeld. Maar volgens Vos staat Europa wel open voor een nieuw plan, waarbij het Verenigd Koninkrijk nog vrij dicht bij de Europese Unie blijft. "Al zal dat niet kunnen met deze regering, waar heel wat ministers in zitten die echt willen breken met Europa. De val van de regering lijkt zeker en vast ook een optie."

"Als het Verenigd Koninkrijk aan Europa kan laten weten dat het het uitstel wil gebruiken om nieuwe verkiezingen te organiseren - en eventueel zelfs een nieuw referendum over de brexit - dan denk ik dat Europa wel met zo'n uitstel zal instemmen", zegt Vos. Met een nieuwe regering kan de brexit eventueel worden afgeblazen.

Niemand lijkt nog te weten in welke richting het zal gaan

Professor Europese politiek Hendrik Vos

"De chaos wordt elke dag groter. Het is een rommeltje geworden. Niemand lijkt nog te weten in welke richting het zal gaan", besluit Vos. "Het is niet uitgesloten dat het Verenigd Koninkrijk binnen een tweetal weken uit de Europese Unie crasht zonder akkoord, maar het is ook niet uitgesloten dat de brexit er gewoon niet komt. En ook alles wat er tussenin zit, is mogelijk."

Bekijk hieronder de analyse van VRT NWS-Europajournalist Rob Heirbaut:

Video player inladen...
Video player inladen...
Video player inladen...