Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved

"Fake news" en beledigen van de staat worden strafbaar in Rusland

In Rusland heeft de Federatieraad, dat is het hogerhuis van het Russische parlement, een wet goedgekeurd tegen "fake news" en het beledigen van de staat. Vorige week keurde ook het lagerhuis, de Doema, het wetsvoorstel al goed. Enkel president Vladimir Poetin moet zijn handtekening nog zetten. Volgens critici is de wet de volgende stap naar de censuur van het internet in Rusland.

De wet verbiedt de publicatie in media en op het internet van "onbetrouwbare informatie van maatschappelijk belang, die wordt verspreid onder het mom van een betrouwbaar bericht". Ook dicteert de wet om materialen te blokkeren, die "op een onfatsoenlijke manier de staat, staatssymbolen, machtsorganen of de grondwet beledigen", dat schrijft het Russische persagentschap TASS.

Burgers kunnen voor het verspreiden van "fake news" een boete krijgen tot 1350 euro. Wanneer die valse informatie leidt tot een massale verstoring van de openbare orde, dan kan dat bedrag oplopen tot 5400 euro. Op het beledigen van staatssymbolen staan dezelfde boetes en ook een mogelijke opsluiting tot 15 dagen.

Wie beslist?

Of een bericht al dan niet "fake" is, zal bepaald worden door de procureur-generaal van Rusland. Die kan zich dan wenden tot Roskomnadzor, de overheidsdienst die bevoegd is voor communicatie, informatietechnologie en massamedia. Roskomnadzor kan de toegang tot het bericht dan blokkeren.

Volgens Andrei Klisjas, hoofd van de wetgevende commissie van de Federatieraad en een van de ontwerpers van het wetsvoorstel, zijn de maatregelen nodig om de openbare orde in Rusland te beschermen.

Als voorbeeld gebruikt hij de brand in een winkelcentrum in Kemerevo in maart vorig jaar. Daarbij zouden via sociale media foute cijfers over het aantal slachtoffers zijn verspreid, waardoor er paniek uitbrak onder de burgers. Critici van het regime zeiden toen echter dat de overheid het echte aantal slachtoffers wilde verdoezelen.

Beschuldiging van censuur

De wet komt er tegen de achtergrond van betogingen in Rusland tegen toenemende beperkingen van de vrijheid op het internet. Critici noemen de wet dan ook regelrechte censuur.

Maar volgens Klisjas is de wet mals in vergelijking met andere Europese landen. In Duitsland bijvoorbeeld staat er een straf tot 5 jaar cel op het vernederen van het staatshoofd, en in Frankrijk is het strafbaar om de nationale driekleur te onteren.