Britse ex-soldaat wordt aangeklaagd wegens bloedbad "Bloody Sunday" in Noord-Ierland in 1972

In het Verenigd Koninkrijk moet een gewezen militair zich voor het gerecht verantwoorden wegens de dood van twee katholieke betogers in Noord-Ierland in 1972. Tijdens dat incident zijn in totaal 13 ongewapende mensen doodgeschoten door het Britse leger.

De voormalige paracommando moet zich voor de rechter verantwoorden wegens de moord op twee mensen en poging tot moord op vier anderen. Zestien andere gewezen militairen die betrokken waren bij het beruchte incident, worden niet vervolgd.

De Britse minister van Defensie Gavin Williamson is niet te spreken over de beslissing van het gerecht. Zijn departement zal de verdediging van de beklaagde betalen en die ook op andere manieren ondersteunen, belooft Williamson. "Wij zijn het verplicht aan de soldaten die met hun moed vrede hebben gebracht in Noord-Ierland. Het welzijn van onze militairen is van het hoogste belang", aldus de minister.

Het is de eerste keer dat in het VK iemand vervolgd wordt wegens het beruchte bloedbad van 30 januari 1972. Toen werden 13 ongewapende katholieke betogers doodgeschoten door het Britse leger.

In 2010 had een onderzoekscommissie al de verantwoordelijkheid van het Britse leger vastgesteld, maar die had niet het mandaat om verantwoordelijken te vervolgen. De huidige vervolging komt er op basis van een apart politieonderzoek.

Noord-Ierse katholieken eisen 47 jaar later nog altijd gerechtigheid voor het bloedbad van 1972. AP2006

"Bloody Sunday", dieptepunt van de Troubles

Het beruchte "Bloody Sunday" kent u wellicht van de hit van de Ierse groep U2 en gaat over de bloedigste dag van de beruchte "Troubles", het geweld tussen de pro-Britse protestanten en de republikeinse katholieken in Noord-Ierland. Eind de jaren 60 en begin jaren 70 waren er bijna dagelijks dodelijke gewelddaden tussen beide kampen en het Britse leger dat naar de provincie was gestuurd om de orde te herstellen.

Op 30 januari 1972 kwam het in de stad Londonderry (Derry voor de republikeinen) tot katholiek protest tegen het Britse bestuur over Noord-Ierland. Het kwam tot rellen met de overwegend protestantse politie en de Britse militairen openden in de namiddag het vuur op de betogers. In totaal zijn er toen 13 ongewapende betogers gedood. Het bloedbad deed de spanningen in Noord-Ierland helemaal escaleren en de Britse ambassade in Dublin, de hoofdstad van de Ierse republiek, werd in brand gestoken.

De burgeroorlog in Noord-Ierland eindigde in 1998 met de Goedevrijdag­akkoorden tussen de betrokken partijen en de Britse en de Ierse regering. Gevreesd wordt dat de nakende brexit de spanningen in Noord-Ierland opnieuw zal opstoken.