De Gurdwara Darbar Sahib vlak bij de grens met India is gebouwd op de plaats waar Goeroe Nanak overleden zou zijn. Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Leidt goeroe Nanak, de stichter van het sikhisme, India en Pakistan naar vrede?

Voor het eerst sinds het recente conflict in Kashmir hebben Indiase en Pakistaanse onderhandelaars opnieuw met elkaar gepraat. De spanning lijkt nu weer wat af te nemen. Aanleiding is de pelgrimstocht van sikhs naar het schrijn van hun stichter, goeroe Nanak Dev, net over de grens.   

Een Pakistaanse delegatie is vandaag over de grens gekomen voor onderhandelingen met de Indiase regering. Het is de eerste keer sinds de recente aanslag en lucht- en artillerieduels dat beide landen opnieuw echt met elkaar praten. Dat lijkt erop te wijzen dat beide regeringen het welletjes vinden en de spanningen willen verminderen.

Onderwerp van gesprek was niet het conflict in Kashmir, maar wel het openen van een corridor voor sikh-pelgrims naar de tempel Gurdwara Darbar Sahib in Kartarpur, vier kilometer over de grens in Pakistan. Eerder was al afgesproken dat Pakistan sikh-pelgrims uit India en andere landen zou toelaten om zonder visum dat schrijn te bezoeken. Voor het zover is, zou er langs die corridor een hek gebouwd moeten worden dat die speciale zone afschermt van de rest van Pakistan.

Eind vorig jaar waren beide landen het principieel eens om zo dagelijks 5.000 en op feestdagen 10.000 pelgrims gebruik te laten maken van die corridor. Er is haast bij, want op 29 november van dit jaar is het precies 550 jaar geleden dat goeroe Nanak, de stichter van het sikhisme, geboren is. Wellicht zullen er dan veel Indiase en andere sikhs dat schrijn willen bezoeken. Dat is gebouwd op de plaats waar Nanak overleden zou zijn. (Lees verder onder de foto).

Indiase sikhs op pelgrimstocht naar hun heilige plaatsen in Pakistan Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved

Sikhisme, zei u?

Het sikhisme is met 25 miljoen gelovigen de zesde religie ter wereld na christendom, islam, hindoeïsme, boeddhisme en het Japanse shinto. De meeste sikhs wonen in Zuid-Azië en dan vooral in de provincies Punjab in India en in Pakistan. Er zijn echter ook sikhs in de diaspora, onder meer in Europa, Noord- en Zuid-Amerika en Australië. Ook bij ons zijn er gemeenschappen van sikhs.

Er is een god die in elk schepsel aanwezig is en die de eeuwige waarheid vormt

Goeroe Nanak Dev

Het is een monotheïstische godsdienst die in de 16e eeuw ontstaan is met invloeden van hindoeïsme als islam. Centraal staat het geloof in een enkel opperwezen. Omdat alle levende wezens iets van die god in zich dragen, zijn ze gelijk en hebben alle mensen een directe toegang tot dat opperwezen. Goede daden zijn in het sikhisme belangrijker dan rituelen. Mannelijke sikhs zijn herkenbaar aan hun tulbanden.

Er is geen echte leider in het sikhisme. Aanvankelijk waren dat goeroes die erkend werden als opvolgers van stichter Nanak, maar in 1708 bepaalde de laatste goeroe dat er geen opvolger meer zou zijn en dat de Granth Sahib, het heilige boek van de sikhs, voortaan hun leider zou zijn. Een kribbe met een kopie van dat boek is het centrum van elke "gurdwara" of sikh-tempel.

Goeroe Nanak Dev, de stichter van het sikhisme (1469-1539)