Video player inladen...

De harde cijfers: hoe de smartphone het lokale bankkantoor keldert

't Is de digitale omslag, mijnheer. Ook vanochtend was dat weer de mantra van KBC, toen de grootbank aankondigde dat ze de komende 3 jaar 1.400 jobs in ons land, ofwel 1 op de 10 jobs, gaat schrappen. Een verrassende verklaring is dat geenszins, zo tonen deze drie grafieken aan.

In tien jaar tijd is het aantal bankkantoren gedaald van meer dan 8.000 stuks naar amper iets meer dan 5.000, een daling met bijna 40 procent. Dat blijkt uit cijfers van Febelfin, de federatie van de Belgische banksector.

Dat is even schrikken, maar de cijfers tonen ook aan dat die evolutie al jaren gestaag aan de gang is. Wel opvallend is dat de snelheid van die evolutie het voorbije jaar plots in de hoogte is gegaan. 

Geen enkele grootbank ontkomt eraan, zo toont een ander grafiekje. Alle grootbanken hebben de voorbije tien jaar het aantal kantoren fors zien zakken. Elke grootbank telt vandaag nog ruwweg tussen 650 en de 550 lokale kantoren.

Een cijfer dat alleen nog maar verder zal dalen. En de laatste jaren zijn er bovendien ook filialen van kleinere banken aan het verdwijnen.

 

Een overzicht in video van het banenverlies bij banken de voorbije jaren

Video player inladen...

Hoe dat komt? De woorden van KBC-CEO Johan Thijs van vorige zomer echoën nog altijd na op de hoofdkantoren van de grootbanken: "Als een kantoor niet gebruikt wordt, dan gaan we het niet openhouden."

Als een kantoor niet gebruikt wordt, dan gaan we het niet openhouden.

KBC-CEO Johan Thijs, vorige zomer

BNP Paribas Fortis gaf begin dit jaar eenzelfde antwoord in haar verklaring voor de verdere reorganisatie van haar bankennet. "Enerzijds daalt het aantal bezoeken aan de bankkantoren. Anderzijds stijgt het aantal interacties via digitale kanalen." 

Alweer een miljoen erbij

Hoe fors die beweging naar de mobiele wereld is, toont onderstaande grafiek aan. Op amper een jaar tijd zijn er meer dan 1,1 miljoen nieuwe abonnementen op mobiele bankingapps bij gekomen. De kaap van de 7 miljoen abonnementen is dit jaar gerond.

En zulke reuzensprongen waren er ook de voorbije jaren. Die "abonnementen" zijn mensen die een app voor mobiel bankieren geïnstalleerd hebben en voor die app van hun bank een werkende login gekregen hebben.

Alle banken zien bovendien niet alleen de installaties, maar ook het gebruik van die apps stijgen. Los van het gewone consulteren van rekeningsaldo's en het uitvoeren van overschrijvingen, valt het op dat mensen hun mobiele bankenapp ook veel gebruiken om hun bank- en kredietkaarten te beheren (limiet verhogen, stopzetten, blokkeren, …), beleggingen te doen, pensioenspaarrekeningen te creëren en te beheren en bij sommige banken zelfs leningen af te sluiten.

"We zien een verschuiving van puur financiële producten naar wat de klant effectief nodig heeft. Bij pakweg huizenkwesties heb je niet alleen de bank nodig, maar soms ook een notaris of een architect. Als je die diensten op je app kan aanbieden, trek je de klant naar je platform en hou je die daar", vertelt Bjorn Cumps, professor digital banking aan de Vlerick Business School. "Wat we nu zien, zijn toch maar experimentjes in de marge. Maar het is wel een begin: banken en gebruikers leren er op die manier wel mee werken."

Wat we nu zien, zijn toch maar experimentjes in de marge.

Bjorn Cumps, professor digital banking aan de Vlerick Business School

Dat er toekomst in mobiel bankieren zit, is onmiskenbaar. Banken proberen daarom van hun mobiele app een heus financieel platform te maken, waarmee ze alle dagelijkse financiële zaken van hun klanten kunnen afhandelen. KBC bijvoorbeeld integreert ook de maaltijdcheques, parkingbetalingen en bustickets in haar app. En de nieuwe bankregels (PSDII) hebben het nu ook mogelijk gemaakt om rekeningen van andere banken te beheren in één app.

Momenteel zijn die mobiele toepassingen overigens nog niet de grote cashkoe voor de banken. Het zal ook nog lang duren vooraleer die extra inkomsten zullen genereren met nieuwe diensten, denkt Cumps. "Mogelijk 3 tot 5 jaar."

Niet onder elke kerktoren

Niet dat de banken helemaal geen financiële voordelen halen uit die verschuiving naar mobiel. "Dat zijn uiteraard weer heel wat diensten waarvoor de klant niet meer via het loket moet. En dat is meteen winst voor de bank: er zijn minder kantoren nodig en dus ook minder mensen achter het loket. Dat doet de kosten dalen."

Een kleine minderheid van de klanten teert nog op kantoorbezoeken, de overgrote (en groeiende) meerderheid doet het digitaal of mobiel, en het kantorennet is nu eenmaal een grote kostenpost. Jep, dat is exact het rekensommetje dat alle banken op dit moment maken. "De klant bepaalt het tempo", drukken de banken ons op het hart. En dat tempo ligt, zo tonen de grafieken hierboven, gewoon hoog.

Voor wie zich afvraagt waar dit eindigt: Cumps vertelde ons vorig jaar dat dat in theorie kan doorgaan tot er geen enkel bankkantoor meer overblijft. Maar zover zal het waarschijnlijk niet komen. "Er zullen altijd nog advieskantoren nodig zijn", aldus Cumps. "Dat grote belang van een lokale aanwezigheid blijft. Maar onder elke kerktoren een bankkantoor, nee, dat zit er niet meer in."

Video player inladen...

Bekijk hieronder de reportage van "Terzake" over de veranderingen de banksector: 

Video player inladen...