photonews, Wim Robberechts

Open ruimte in Vlaanderen blijft krimpen

In drie jaar tijd heeft Vlaanderen 7000 hectare open ruimte verloren. Dat staat in het tweede rapport 'Landgebruik en Ruimtebeslag in Vlaanderen' van de Vlaamse Administratie. Het gaat over de periode 2013 tot 2016. Daarmee is 33 procent van onze regio bebouwd, een stijging van 0,5 procent.

Vorig jaar stelde het Vlaams Departement Omgeving het eerste ruimterapport van Vlaanderen voor. Het ging om een momentopname van het jaar 2013. Voor het eerst kregen we een duidelijk zicht op de inrichting van onze ruimte: de 13.000 kilometer lintbebouwing, de bijna 200.000 hectare verharde oppervlakte. Alles samen goed voor 32,5 procent bebouwde oppervlakte. In 2016 is die oppervlakte gestegen met 0,5 procent tot 33 procent.

Een groot deel van die stijging, 4500 hectare, is toe te schrijven aan de woningbouw (tuin inbegrepen). Ook wegen en fietspaden (1000 ha) en winkels en kantoren (500 ha) hebben een stuk van de ruimte ingepalmd. Per dag gaat het om een verlies van 6,4 hectare. Maar daar zitten ook sportvelden, parken en recreatiegebieden bij nuanceert Brigitte Borgmans van het Vlaams Departement Omgeving: “Dit is geen uitzonderlijk getal, het is al jaren dat er aan dit tempo open ruimte wordt aangesneden.”

bron: Vlaams Departement Omgeving

Aan de andere kant zijn er ook categorieën die terrein prijsgeven (zie grafiek). Er zijn bijna 12.000 hectare grasland verdwenen, bijvoorbeeld voor de bouw, en 544 ha bos. De oppervlakte voor industrie is afgenomen en voor een groot deel doorgeschoven naar “diensten”: kantoren en handelszaken.

Betonstop?

Deze cijfers zijn wellicht nog gevleid omdat ze dateren van voor de periode dat de plannen over de betonstop heel concreet werden. Eind 2016 was dat. In 2017 steeg meteen het ruimtegebruik naar 7,33 hectare per dag. Zo blijkt uit onderzoek van de U Gent, de UAntwerpen en het studiebureau Omgeving. Duidelijk meer dan de 6,4 hectare van de periode ervoor.
Maar deze cijfers worden pas in het volgende ruimterapport opgenomen. Nu de plannen voor de betonstop zijn bevroren, is het afwachten hoe het ruimtegebruik verder zal evolueren.

Met een betonstop in 2040 zouden we tegen dan 150.000 hectare grond kunnen verliezen  

Erik Grietens, Bond Beter Leefmilieu

Voor Erik Grietens van de Bond Beter Leefmilieu is er niks nieuws onder de zon. "Stel dat er een betonstop in 2040 was gekomen, dan zouden we tegen dan 150.000 hectare hebben verloren. Voor ons een reden te meer om werk te maken van een bouwshift. Lintbebouwing, alleenstaande woningen en het verder aansnijden van open ruimte maakt het moeilijker om huizen op een duurzame manier te verwarmen. En het zal het autogebruik ook niet doen afnemen.”

De Vlaamse Confederatie Bouw stelt dat de ruimte voorzien voor woningen al 25 jaar vastligt. Marc Dillen: "Die oppervlakte is nagenoeg onveranderd gebleven.  68 procent van de ruimte-inname tussen 2013 en 2016 werd gerealiseerd op bestaande sites.  Het gaat dus om hergebruik van oude sites. Bovendien zijn over drie jaar compacte woningen zoals flats het dominante woningtype in Vlaanderen." Tegen 2050 zal er ook geen extra ruimte worden aangesneden voor de bouw, zoals Europa dat aanbeveelt, besluit de Confederatie.