De vijf boeken die het leven van Pierre Kompany hebben veranderd

De eerste burgemeester van Afrikaanse origine van het land en vader van Vincent, ex-kapitein van de Rode Duivels: Pierre Kompany (CDH) legde eind vorig jaar de eed af als burgemeester van de Brusselse gemeente Ganshoren. Momenteel heeft hij weinig of geen tijd om te lezen, tenzij voor het slapengaan. In hoeverre spelen zijn Congolese roots een rol bij zijn literatuurkeuze?

"Ik ben geboren in Bukavu, maar groeide grotendeels op in Kinshasa", vertelt Pierre Kompany. "Tijdens mijn jeugd had ik meer dan genoeg kansen om te lezen. Ik volgde les aan het Athenée Royal de la Gombe in Kinshasa, een eliteschool, en vlakbij had je een bibliotheek waar ik geregeld langskwam." Wat las de jonge Pierre Kompany zoal? "Ik verslond toen biografieën van wetenschappers als Albert Einstein, George Westinghouse of Thomas Edison." Allicht geen toeval, want Kompany koos later voor ingenieursstudies en studeerde af als industrieel ingenieur.

Het leven van de jonge Pierre Kompany ging niet over rozen. "Als student in de jaren 60 gingen wij gaandeweg beseffen dat het niet goed ging met ons land." In 1969 moest Kompany zijn studies noodgedwongen stopzetten nadat hij zijn solidariteit had betuigd met studenten die bij bloedige incidenten waren omgekomen. Hij belandde zelfs in de cel. In de jaren 70 kwam hij als politiek vluchteling naar ons land, waar hij zijn ingenieursstudies kon afmaken. Maar Congo heeft hem niet volledig losgelaten, en dat blijkt ook uit zijn literaire keuzes.

1. Congo, een geschiedenis - David Van Reybrouck

Voor zijn monumentale geschiedkundig werk kreeg David Van Reybrouck onder meer de Libris Geschiedenisprijs 2010 en de AKO Literatuurprijs 2010. "Ik heb veel respect voor hem", zegt Pierre Kompany. "Hij heeft zich uitgebreid ter plaatse gedocumenteerd en heeft als het ware de temperatuur in Congo opgemeten."

"Veel Belgen zijn zich onvoldoende bewust van de kansen die Congo België heeft geboden", vindt hij. "Zonder Congo was het kleine België nooit zo'n belangrijke internationale speler geworden. Vandaag zitten zowel de NAVO als de Europese Unie hier in Brussel. Denk je dat zou zijn gebeurd zonder Congo?" Naar het Belgische koloniale bewind kijkt hij met gemengde gevoelens. "Het was amateuristisch georganiseerd. De bewindvoerders leken in de eerste plaats geïnteresseerd in wat er uit Congo te halen was."

Pierre Kompany heeft een originele methode om "Congo, een geschiedenis" te lezen. "Ik lees eerst een tiental pagina's in de Franse vertaling van het boek en vervolgens lees ik die een tweede keer in de originele Nederlandstalige versie. Voor mij is dat een manier om mijn Nederlands bij te spijkeren. Dat vind ik belangrijk als Belg en als burgemeester van een Brusselse gemeente."

2. Excercises de physique - Guy Le Morvan

Dit fysicaboek is niet meteen een literair werk, maar Pierre Kompany vertelt er vol enthousiasme over. "Niet iedereen kan zeggen dat hij van de auteur van een boek les heeft gekregen", zegt hij. "Ik was verzot op fysica."

Tijdens zijn ingenieursstudie specialiseerde hij zich in mechanica, en vooral in windenergie. "Windenergie, dat betekent voor mij veel meer dan alleen maar verkiezingsslogans." Over het nut van windmolens kan volgens hem geen twijfel bestaan. "Dat is een energievorm van de toekomst."

3. Entre ciel et terre (Tussen hemel en aarde) - Simon Diasolua

Dit is het verhaal van een van de eerste Congolese piloten, een door de luchtvaart gepassioneerde man met een 40-tal jaar ervaring in de sector.

 "Weet u dat Congolezen tijdens het koloniale bewind niet tot bepaalde beroepen werden toegelaten?", zegt Pierre Kompany. "Deze man is daar via een omweg in België toch in geslaagd, op het einde van de jaren 50. Hij is een van de jongste piloten ter wereld op de DC-10 geworden." In de jaren 70 was de DC-10 een van de grootste verkeersvliegtuigen ter wereld. Simon Diasolua vloog voor de Congolese/Zaïrese luchtvaartmaatschappij en heeft onder meer koning Boudewijn, paus Johannes-Paulus II en Mohammed Ali op zijn vliegtuig verwelkomd. "Hij is ook de man achter belangrijke technische verbeteringen in vliegtuigen", vertelt Kompany.  

4. Mijn leven - Pelé

In deze autobiografie vertelt de Braziliaanse voetballer Edson Arantes do Nascimento het verhaal over zijn arme jeugd, zijn bestaan als voetballer en zijn carrières als politicus, internationaal sportambassadeur en cultureel icoon.

"Pelé is een symbool. Ik ben nog naar een wedstrijd van hem gaan kijken. Het hele voetbalstadion zat vol", vertelt Pierre Kompany. "Zijn autobiografie heeft me veel geleerd: niet alleen over sport en over geld, maar ook over de valkuilen in de topsport. Later is hij ook minister van Sport geworden en is hij uitgegroeid tot een echte verzoener tussen gemeenschappen. Net zoals Nelson Mandela."

5. Fleuve Congo River - Kris Pannecoucke

Dit fotoboek van de Belgische fotograaf Kris Pannecoucke is een reis van monding naar bron van de majestueuze Congo-stroom, als het ware een manier om de Congolese ziel te begrijpen. Veel schrijvers hebben hetzelfde traject langs de mythische stroom proberen te vatten. Denk maar aan "Heart of Darkness" van Joseph Conrad of "A bend in the river van V.S. Naipaul. 

"Een boek met ongelooflijk mooie foto's die de schoonheid van Congo en de Congolezen toont", zegt Pierre Kompany. "Congo, dat is een ongelooflijke mix van culturen, zonder echt racisme. In se zijn Congolezen vreedzame mensen." Hij wijst op de ondertitel van het boek van Pannecoucke: "Je lacht niet met de krokodil vóór je de rivier oversteekt".  "Een gezegde van de voorouders", besluit hij mysterieus.

Zin in meer boekentips? Ga dan naar de website langzullenwelezen.be. Neus rond in de boekenkast van bekende boekenwurmen, vrienden, familie, buren, collega’s en ontdek wat zij van hun boeken vinden. Maak ook zelf je eigen boekenkast en geef bij elk boek je ongezouten mening en score.