Bewerking: VRT NWS

"Wat voor aanslag was dit?" en "premier Rutte escaleerde de boel": Nederlandse kranten uiten vragen én kritiek

Utrecht, en bij uitbreiding heel Nederland, werd gisteren opgeschrikt door een schietpartij in een tram, gevolgd door een klopjacht op de dader. De aanhoudende angst voor meer dreigingen hield Nederland gisteren in zijn greep. De kranten zitten vanochtend vol vragen: was het een moordpartij, was het terrorisme? Het opmerkelijkste is de commentaar in het NRC Handelsblad, waarin kritiek wordt geuit op de Nederlandse premier Mark Rutte.

Het NRC Handelsblad zegt dat de autoriteiten in Nederland snel en daadkrachtig hebben opgetreden. "Men was goed voorbereid", is te lezen. De voorpagina van de geprinte krant is nog niet beschikbaar, de redactie komt later vandaag met een middageditie. 

Wel heeft de krant op haar website kritiek op premier Mark Rutte. Hij sprak op de persconferentie over een aanslag en NRC Handelsblad vindt dat Rutte daarmee onnodig de boel heeft geëscaleerd. "Hierbij ging Rutte nog een stap verder door te preluderen op een terroristisch motief."

Het Utrechts Nieuwsblad, het regionale katern van het Algemeen Dagblad, kopt met "Utrecht in shock". Ook wordt een uitspraak van Jan van Zanen, de burgemeester van Utrecht, in beeld gebracht. "Nietsvermoedende en onschuldige mensen, in de tram onderweg naar werk, school of andere bezigheden werden onder vuur genomen. Dat de dag zo wreed anders zou lopen dan iedereen had voorzien, schokt. In de stad en tot ver daarbuiten."

Op de hoofdfoto is een slachtoffer onder een wit laken te zien. Veel mensen vragen zich op sociale media af waarom het AD een foto van een van de overledenen, liggend tussen de tramrails, op de voorpagina plaatst. "Wat een vreselijk beeld. Nabestaanden zien dit ook", wordt er gezegd.

Ook op de voorpagina van de landelijke versie van het Algemeen Dagblad is dezelfde foto te zien: een van de slachtoffers onder een wit laken. 

"Waarom is er gekozen voor een foto van een slachtoffer op de voorpagina?", vraagt een man zich op Twitter af. "Is het al niet gruwelijk genoeg? Respectloos naar slachtoffer en familie toe", vindt hij.

En zo winden meer mensen zich op over de gebruikte foto op de voorpagina. "Jammer als je zo lezers wilt trekken. Smakeloos. Walgelijk, respectloos en volkomen onnodig."

Trouw gaat voor een meer subtiele foto: geen slachtoffers in beeld, maar vooral hulpdiensten die ter plekke aan het werk zijn.

Voor de krant is het overigens wel duidelijk: de schietpartij van gisteren was een aanslag. "Aanslag in Utrecht laat geur van terreur over Nederland dalen", is dan ook de kop van de krant vanochtend. De impact van het incident is groot, zegt de krant, hoewel nog niet exact duidelijk is wat het motief van de dader is.

"De reacties in de uren die volgen, tonen hoe gespannen de zenuwen van de Nederlandse samenleving zijn, en hoe alert en gevoelig de autoriteiten reageren op een mogelijke terreurdaad", zegt de krant.

De Telegraaf staat stil bij de schietpartij met op de voorpagina in grote letters de woorden "Stad in angst". Er wordt gesproken over "een bloedbad in de tram" en hoofdverdachte Gökmen T. wordt "een gestoorde crimineel" genoemd. Ook wordt stilgestaan bij een briefje dat onder de ruit lag van de auto waarmee Gökmen T. ervandoor ging. Er zou, volgens ooggetuigen, een tekst over Allah op geschreven staan. 

Verder zijn er vooral lovende woorden voor het optreden van de politiemensen en het ambulancepersoneel. Zij kwamen snel in actie. De Telegraaf brengt een hulde aan hen.

Het Brabants Dagblad zit met vragen, als hoe de schietpartij van gisteren te duiden valt. Waarom werd er veelvuldig op meerdere personen geschoten? Was er sprake van een terroristisch motief? Dat de krant met vragen zit, blijkt ook uit de kop: "Een aanslag, maar wat voor aanslag?" Het dagblad heeft daar niet concreet een antwoord op, maar somt vragen op waar de journalisten op zitten te broeden.

De Volkskrant, ten slotte, besteedt uitgebreid aandacht aan de "moordpartij", zoals de krant het noemt. Verspreid over vijf pagina's beschrijft de krant wat er exact gebeurd is. Opiniemakers stellen zichzelf de vraag of dit wel een terreurdaad te noemen is. De krant zit met een hoop vragen, die waarschijnlijk nog wel even onbeantwoord zullen blijven.