AFP or licensors

Brexit zonder akkoord kost Vlaamse bedrijven 800 miljoen euro per jaar

Als de Britten alsnog zonder akkoord uit de Europese Unie donderen, dan kost dat de Vlaamse bedrijven die naar het Verenigd Koninkrijk exporteren 800 miljoen euro per jaar. Dat heeft Vlaams-minister president Geert Bourgeois laten berekenen. Vooral de autosector wordt ongemeen hard getroffen: de kosten van de Britse importtarieven lopen daar op tot 700 miljoen euro op jaarbasis.

Hoewel het parlement al twee keer tegen een brexit zonder akkoord stemde, kan het Verenigd Koninkrijk op 29 maart - of op een latere datum - nog altijd zonder deal uit de Europese Unie stappen. In dat geval zullen de Britten op 13 procent van de import uit Europa tarieven heffen, besliste de regering vorige week. De andere 87 procent blijft tariefvrij in dat tijdelijke no-deal-plan, maar de prijzen van onder meer vlees, schoenen, ondergoed en auto's gaan wel de hoogte in.

Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) heeft laten berekenen hoe hard dat scenario de Vlaamse bedrijven zou treffen. En die analyse voorspelt weinig goeds. Vlaanderen exporteert elk jaar voor ruim 27 miljard euro naar het Verenigd Koninkrijk, waarvan 30 procent onderhevig zou zijn aan importheffingen. Dat zou op jaarbasis 800 miljoen euro kosten, of 3,16 procent bovenop de totale Vlaamse export richting Groot-Brittannië. Bijna 88 procent daarvan is voor rekening van de automobielsector, die 700 miljoen euro per jaar zou betalen. De textiel- en kledingsector verliest jaarlijks 31 miljoen euro, voor de landbouw komt de extra tariefkost op 45 miljoen euro. De meeste Vlaamse kmo's blijven dus gespaard van de importheffingen, maar voor de drie vernoemde sectoren zijn de potentiële gevolgen wel groot.

Vlaamse regering zal nauw toekijken op de verdere onderhandelingen

Minister-president Bourgeois reageert bezorgd en pleit er bij de Britten opnieuw voor in de douane-unie met de EU te blijven. De huidige nultarieven op handel blijven dan gewoon behouden. Als dat niet kan, is een vrijhandelsakkoord met de EU ook beter dan het tijdelijke no-deal plan van de Britse regering: in dat geval geldt voor 90 procent van de import een nultarief, terwijl dat in de noodplanning slechts voor 87 procent het geval is.

Bourgeois vraagt de federale regering "met aandrang" om de kwestie samen met de Vlaamse bestuursploeg aan te kaarten op het Europese niveau. Hij wil vermijden dat de EU in een "punitieve logica" verzeild geraakt, zodat de tarieven op Britse import in de EU ook zo veel mogelijk beperkt blijven.

De minister-president stelt zich ook vragen bij de beslissing van de Britse regering om in geval van een no deal geen grenscontroles uit te voeren aan de Ierse grens, en er ook geen tarieven te heffen. Op die manier kunnen goederen van de Europese lidstaat Ierland zonder barrières naar het Britse Noord-Ierland bewegen, en wordt een harde grens tussen die twee gebieden vermeden. Maar dat brengt "een serieus risico mee voor de Vlaamse industrie", meent Bourgeois. "Een 'gat' in de interne markt kan de economische schade van de brexit voor Vlaanderen en de EU significant verhogen. De Vlaamse regering zal nauw toekijken op de verdere onderhandelingen, een gelijk speelveld met het Verenigd Koninkrijk is ook post-brexit van belang."

Het Britse Lagerhuis stemde vorige week in met uitstel van de brexit tot na 29 maart, maar het is lang niet zeker dat dat uitstel er ook komt. Het plan van premier Theresa May om haar echtscheidingsakkoord deze week nog eens voor te leggen aan de parlementsleden, is gedwarsboomd door de parlementsvoorzitter. May zal de Europese leiders op de EU-top van donderdag vermoedelijk om een relatief lang uitstel vragen, maar daar moeten de 27 anderen dan wel unaniem mee instemmen.

Het Verenigd Koninkrijk is de op drie na grootste exportmarkt voor Vlaanderen. Bij een harde brexit zouden 28.000 Vlaamse jobs bedreigd kunnen zijn.