Het kantoor in Kaesong was de permanente verbinding tussen Noord- en Zuid-Korea. South Korea Unification Ministry via Newsis

Noord-Korea sluit verbindingskantoor met Zuid-Korea: komt er een einde aan de dooi?

Vrij onverwacht heeft Noord-Korea zijn personeel weggetrokken uit een verbindingskantoor met Zuid-Korea. Blijkbaar verstrakt de houding van het regime in Pyongyang na de mislukte top met president Trump. Zuid-Korea maakt er nog geen drama van, maar de "dooi in Korea" is nu wel koeler.

Het verbindingskantoor tussen Noord- en Zuid-Korea was in september vorig jaar opgezet in Kaesong (of Gaeseong), een verlaten industrieel complex net ten noorden van de demarcatielijn. Er was een permanente staf van 20 personen per staat en het kantoor was 24 uur op 24 beschikbaar voor contacten. Daarvoor verliepen alle contacten tussen Noord- en Zuid-Korea per telefoon of per fax, tenminste als de spanningen niet te hoog opliepen.

Het is nog niet duidelijk of de Noord-Koreaanse zet tijdelijk of permanent is

Noord-Korea heeft nu zijn personeel en documenten weggehaald uit het liaisonkantoor. Een reden is niet gegeven en het is ook niet duidelijk of de situatie nu tijdelijk of permanent is. De Zuid-Koreaanse staf van het kantoor blijft voorlopig wel op post en het feit dat het noorden daar geen probleem mee heeft, is ook een teken.

Wel duidt de Noord-Koreaanse terugtrekking uit het kantoor op een verstrakking en dat is een tegenvaller voor de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in die veel heeft ingezet op toenadering met het noorden. Moon heeft meteen zijn Nationale Veiligheidsraad bijeengeroepen. De conservatieve oppositie in Zuid-Korea zal wellicht nu de kans krijgen om de "mislukking" van de politiek van president Moon aan de kaak te stellen.

Een mislukte top en nu dit...

Waarom het stalinistische regime in Noord-Korea zo drastisch reageert, is niet duidelijk, maar het is wel een signaal vanuit Pyongyang. Dat had eerder geëist dat Zuid-Korea meer afstand zou nemen van de Verenigde Staten en wou de hervatting van de economische banden tussen noord en zuid. Seoel is daar niet op ingegaan.

Een afkoeling en terugkeer naar een meer realistische situatie, biedt op termijn misschien meer kansen op vrede

De nieuwe zet komt enkele weken nadat midden vorige maand een tweedaagse top tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un is mislukt. Beide partijen hebben een andere uitleg voor die mislukking, maar vorige week dreigde Noord-Korea er nog mee om uit de onderhandelingen met de VS te stappen als Washington geen vaart zou maken met ontwapeningen op het Koreaanse schiereiland.

Het is nog te vroeg om te stellen dat de "dooi" -die vorig jaar is ingezet tussen Noord- en Zuid-Korea enerzijds en Pyongyang en de VS anderzijds tijdens de Olympische Winterspelen- nu achter de rug is. Wel was die plotse opflakkering van "vriendschap" wel erg oppervlakkig en wat kunstmatig en is een afkoeling tussen beide kampen een terugkeer naar een meer realistische situatie, wat op termijn misschien betere kansen op vrede biedt.

Feit is dat de situatie in Korea nog erg gevaarlijk en onvoorspelbaar blijft, dat de mensenrechtensituatie in Noord-Korea een van de slechtste ter wereld is en dat deze problemen niet op een drafje opgelost kunnen worden.