Video player inladen ...

Eerste schip dat op pure waterstof draait, komt aan in Antwerpen

Vandaag is voor het eerst een waterstofschip in Antwerpen aangemeerd dat op pure waterstof vaart: de Energy Observer. Het schip is het eerste motorschip ter wereld dat vaart op alleen maar groene energie. De waterstof wordt aan boord gemaakt uit zeewater met stroom van zonnepanelen op het dek.

Zowel de haven als rederij CMB verwelkomen het waterstofschip: de haven omdat ze haar inzet wil tonen om de klimaatuitdagingen aan te pakken, de Belgische rederij CMB omdat ze komaf wil maken met het vervuilende imago van de scheepvaart en als rederij het voortouw neemt in de omslag naar schepen op groene brandstof.

Eigenlijk is de Energy Observer met een dag vertraging in Antwerpen aangekomen. Niet omdat de groene brandstof op was, wel omdat het schip door zwaar weer later dan verwacht vanuit Noord-Frankrijk kon vertrekken.

Missie

De Energy Observer is een waterstofschip met een missie. Initiatiefnemers zijn  twee Fransen. Victor Erussard is een gewezen competitiezeiler die nu zijn engagement voor onze planeet wil bewijzen. Jérôme Delafosse reisde 20 jaar als duiker en documentairemaker de wereld rond.  

Samen maken ze met hun waterstofschip een soort ontdekkingsreis rond de wereld. Op die manier willen ze hun steentje bijdragen voor het oplossen van de klimaatopwarming en willen ze tonen en promoten dat schepen ook op groene brandstof kunnen varen in plaats van op zwaar vervuilende brandstof uit olieraffinaderijen.

Slechte reputatie

Tot hiertoe is de scheepvaart aan grote druk ontsnapt om iets te doen aan de  zwaar vervuilende uitstoot. Vooral op gebied van zwaveluitstoot heeft de scheepvaart een kwalijke reputatie omdat de schepen  dikwijls varen met brandstof van lage kwaliteit wat dikwijls niet meer is dan een restproduct van de olieraffinaderijen. 

Daar komt stilaan verandering in nu rederijen als het Belgische CMB zelf initiatieven nemen en helpen de klimaatopwarming tegen te gaan en de milieuvervuiling aan te pakken. Hernieuwbare energie en waterstof zijn dé manieren om dat te doen. CMB heeft bijvoorbeeld zelf een kleine boot met waterstofmotor. "Maar voor grote schepen staat die technologie nog niet ver genoeg," zegt CEO Alexander Saverys. Bovendien is de waterstofboot van CMB eigenlijk een diesel die draait op een mengsel van diesel en waterstof. 

Varend lab

De Energy Observer is een schip met twee rompen, een zogenaamde catamaran.  Bedoeling is dat het schip alle energie die nodig is, zelf genereert. Het is ook een manier om ontwikkelingen die in laboratoria ontstaan, in de praktijk toe te passen en uit te testen. 

De Energy Observer vaart met elektromotoren. De stroom daarvoor moet vooral komen van de 130 vierkante meter zonnepanelen. De waterstof wordt aan boord geproduceerd: een klassieke elektrolyse-eenheid zorgt ervoor dat water wordt gesplitst in waterstof en zuurstof. De zuurstof laten ze ontsnappen, de waterstof wordt opgevangen en samengedrukt.

Een echte actieradius is er niet. Als er genoeg zon is, kan energie opgewekt worden om te blijven varen.  De gemiddelde snelheid is wel beperkt tot 5 à 6 knopen. Dat is ongeveer 10 km per uur.  Dat is mooi voor een varend lab maar te weinig voor het echte transport.

Verder is er een boel technologie aan boord: zoals een ontzilter die het zout uit het zeewater moet halen. Compressoren om de waterstof samen te drukken, vaten voor de opslag van waterstof, een brandstofcel die van waterstof terug elektriciteit maakt om de boot aan te drijven.

Als er méér elektriciteit geproduceerd wordt dan verbruikt, wordt die opgeslagen: in Li-ionbatterijen voor opslag op korte termijn of omgezet in waterstof en samengedrukt voor de langere termijn. Dat waterstof wordt opgeslagen in tanks aan boord.  Eventueel kan in havens waterstof bijgetankt worden of batterijen opgeladen, maar dat is niet de bedoeling.

Wereldreis

De Energy Observer is in 2017 in Frankrijk vertrokken en heeft koers gezet naar de Middellandse Zee. Dit jaar vaart de waterstofboot langs de Noord-Europese kust naar Scandinavië. Volgend jaar steekt het schip de Atlantische Oceaan over naar Noord- en Zuid-Amerika om daarna door te varen naar Azië en Oceanië. Als het schip in 2022 via het Suez-kanaal terug de Middellandse zee in vaart, zal het op 6 jaar tijd meer dan 50 landen en meer dan 100 havens aangedaan hebben om groene technologie te promoten en oplossingen te zoeken voor het milieu en het klimaat.

Open deur

Negen dagen lang staat Port of Antwerp in het teken van de energietransitie, met als hamvraag: ‘Watt’s Next?’ Rond deze actuele vraag is ook een gratis, interactieve expo geopend voor het hele gezin tijdens het weekend van 23 en 24 maart. De tentoonstelling is opgezet in twee bolvormige tenten op de kaai aan het Havenhuis waar de Energy Observer aangemeerd ligt. In de tentoonstelling kunnen bezoekers meer te weten komen over het waterstofschip en kunnen ze  kennis maken met de initiatieven die de haven neemt op gebied van omschakeling van fossiele brandstoffen naar groene energie. 

In het zog van de haven en rederij CMB zijn er nog een heleboel andere bedrijven die hun projecten rond waterstof koppelen aan het bezoek van de Energy Observer aan Antwerpen. Waaronder Toyota dat volgende week zijn eigen initiatieven met waterstof voorstelt zoals de Mirai, een personenauto op waterstof. Toyota is ook de sponsor van de volgende Olympische Spelen en wil het toekomstige atletendorp van waterstof voorzien als enige energiebron. Het ziet er meer en meer naar uit dat waterstof een belangrijke brandstof zal worden in de toekomst. 

Bekijk hieronder het verslag van "Het Journaal":

Video player inladen ...