Video player inladen ...

Grondwetsherziening of niet? De wensen van de partijen lopen flink uiteen

Vandaag debatteert de Kamercommissie Grondwet over de grondwetsartikelen die in aanmerking komen voor herziening tijdens de volgende legislatuur. De wensen van de verschillende partijen liggen zo ver uiteen en de procedure is zo complex, dat er uiteindelijk mogelijk géén artikelen voor wijziging in aanmerking zullen komen. 

Als we de woorden "herziening van de Grondwet horen", denken velen onder ons aan een nieuwe staatshervorming. Het is dan ook niet toevallig dat zowel de N-VA als Vlaams Belang alle grondwetsartikelen voor herziening vatbaar willen stellen.

"Dat kunnen institutionele hervormingen zijn, zoals het confederalisme", zegt N-VA-voorzitter Bart De Wever. "Maar dat kan ook gaan over dierenrechten die men wil verankeren, sociale rechten, politieke vernieuwing of verlaging van de leerplicht." Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken trekt voluit de communautaire kaart: "Hoe meer autonomie voor Vlaanderen, hoe beter voor de Vlamingen."

Het meest in het oog springende is dat we een aanpassing willen van 7 bis zodat we de klimaatwet kunnen aannemen

Groen-voorzitter Meyrem Almaci

De groenen en de MR zijn zeker niet tegen het openstellen van artikelen voor herziening, maar zij kijken veeleer in de richting van milieu en klimaat. "Het meest in het oog springende is dat we een aanpassing willen van 7 bis zodat we de klimaatwet kunnen aannemen", verduidelijkt Groen-voorzitter Meyrem Almaci. "Wij pleiten daarvoor samen met Ecolo." Almaci somt nog enkele andere prioriteiten op: de Senaat afschaffen, een federale kieskring, ambitieuze genderquota en meer rechten voor mensen met een handicap.

Voor alle duidelijkheid: morgen buigt de Kamer zich over een wijziging van dat artikel 7 bis, maar dan tijdens deze legislatuur. Mocht dat niet lukken, dan willen de groenen een wijziging van 7 bis graag mogelijk maken tijdens de volgende legislatuur.

De vraag is of er overeenstemming in het parlement kan komen over welke artikelen er precies in de verklaring tot herziening van de grondwet kunnen komen

CD&V-voorzitter Wouter Beke

CD&V-voorzitter Wouter Beke blijft vaag: "Wij willen een aantal dingen die voor herziening in aanmerking komen." Over de mogelijke hindernissen geeft hij wel meer details. "De val van de regering heeft dit natuurlijk enorm bemoeilijkt, want de regering heeft geen meerderheid meer in het parlement. De vraag is dus of er overeenstemming in het parlement kan komen over welke artikelen er precies in de verklaring tot herziening van de grondwet kunnen komen."

Beke wijst erop dat er een meerderheid moet worden gevonden in zowel Kamer als Senaat, én dat er consensus moet zijn in de schoot van de regering. "Het zal dus de optelsom van die drie elementen zijn die maakt of er een verklaring kan komen en zo ja welke artikels voor herziening vatbaar kunnen worden verklaard." 

Je kan het ook politiek bekijken en zeggen dat de regering zich schikt naar een lijst waarover Kamer en Senaat het wel eens raken

Open VLD-voorzitter Gwendolyn Rutten

"Je kan het juridisch bekijken, en dan is het inderdaad zo dat de regering de derde partner is", geeft Open VLD-voorzitter Gwendolyn Rutten toe, maar ze maakt een opening. "We zitten natuurlijk wel in bijzondere omstandigheden: het is een regering in lopende zaken en zonder meerderheid in het parlement. Je kan het ook politiek bekijken en zeggen dat de regering zich schikt naar een lijst waarover Kamer en Senaat het wel eens raken."

Rutten wil ook graag enkele grondwetsartikels herzien, maar wil geen nieuwe communautaire discussie. "Een grondwet is veel meer dan alleen maar communautaire artikelen", zegt ze, maar ze ziet wel wat in bijvoorbeeld een afschaffing van de Senaat.

Toen de regering in december viel, is het politieke klimaat gecreëerd om zo min mogelijk kans te hebben om een stemming over een grondwetsherziening te halen

SP.A-voorzitter John Crombez

Ook de SP.A en de PS hebben een verlanglijstje, maar vooral op maatschappelijk vlak, niet op communautair vlak. SP.A-voorzitter John Crombez is sceptisch. "De meerderheden die nodig zijn voor een grondwetsherziening hangen vast aan serieuze grendels. Dat is niet zo evident", zegt hij. "Toen de regering in december viel en nog eens over zichzelf struikelde, is het politieke klimaat gecreëerd om zo min mogelijk kans te hebben om een stemming over een grondwetsherziening te halen."

Vandaag debatteert de Kamercommissie Grondwet over de kwestie. Pas volgende week wordt er gestemd over de artikelen die kunnen worden herzien tijdens de volgende legislatuur. Volgende week dinsdag volgt een stemming in de commissie, donderdag in het volledige parlement. 

Herbekijk hieronder de reportage in Het Journaal:

Video player inladen ...