Brexit-chaos wordt enkel groter: parlement verwerpt alle alternatieve voorstellen die het zelf had ingediend

Het Britse parlement is er niet in geslaagd een meerderheid te vinden voor een alternatieve aanpak van de brexit. De parlementsleden konden stemmen over acht alternatieve voorstellen die ze zelf hadden ingediend, maar een voor een werden ze verworpen. De chaos wordt er enkel groter op. 

Uit de lijst van 16 ingediende amendementen had de intussen beroemde voorzitter John Bercow een selectie gemaakt van de volgens hem acht meest relevante voorstellen.

De meeste voorstellen werden met een grote meerderheid weggestemd. Enkel het voorstel voor een douane-unie van de Conservatieve "remainer" en gewezen minister onder Margaret Thatcher, Kenneth Clark, haalde het nipt niet (264 voor tegen 272 neen).

Het parlement heeft dus ook geen beslissing kunnen nemen of een alternatief kunnen voorstellen. Maandag zou dat parlement echter opnieuw kunnen proberen om te stemmen over een aantal voorstellen, maar of die dan meer kans maken, is niet duidelijk.

Die verdeeldheid is dan weer geen slecht nieuws voor premier Theresa May. Die hoopt nog altijd dat er gestemd kan worden over het akkoord dat ze eind vorig jaar met de EU had gesloten. Dat plan is al twee keer met een grote meerderheid weggestemd door het parlement, ook door parlementsleden van haar eigen Conservatieve partij. Premier May heeft overigens ook aangekondigd dat ze bereid is om ontslag te nemen als haar akkoord alsnog wordt goedgekeurd.

Uitstel

Wat is er vanavond dan wel gebeurd? Het Lagerhuis heeft met een grote meerderheid het uitstel van de brexit tot 12 april goedgekeurd. Dat was eerder afgesproken tussen de Britse regering en de EU.

Maar de acht voorstellen, die werden dus allemaal weggestemd. Een overzicht. 

1. Brexit met "No deal" op 12 april - AFGEWEZEN

Het meest simpele, maar ook meest gevreesde: Londen behoudt zich het recht voor om op 12 april uit de EU te stappen, een harde brexit dus met het doorknippen van alle banden met Europa.

2. Common Market 2.0 - AFGEWEZEN

Ook bekend als het plan Noorwegen Plus. Simpelweg: een doorslagje van de status die Noorwegen heeft met de EU. Concreet: het Verenigd Koninkrijk verlaat de EU en sluit aan bij de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA), die bestaat uit Noorwegen, IJsland en Liechtenstein. Het VK stapt dan in de Europese Economische Zone (EEA) die die landen hebben met de EU. Het Europees Hof van Justitie in Luxemburg in samenwerking met de gerechtelijke EVA-tegenhanger houden dan wel de bevoegdheid over het handelsbeleid. (Voor meer uitleg over EVA en EEA, zie onderaan).

3. Britten keren terug in EVA en EEA - AFGEWEZEN

Bijna hetzelfde als het vorige voorstel: het VK stapt in de EVA en de EEA (zie hierboven), maar het verschil zit hierin: er komt geen douaneunie met de EU en de Britse rechtbanken zouden beslissen over betwistingen en dus en niet het Europese Hof van Justitie of het EVA-hof.

4. Douane-unie met EU behouden na brexit - AFGEWEZEN

Brexit Britain moet een handelsakkoord bereiken met de EU dat tot een douane-unie zou leiden tussen beide partijen. Op die manier zou het handelsverkeer weinig of geen hinder ondervinden en is het Iers-Noord-Ierse probleem ook opgelost.

5. Alternatief plan van Labour-oppositie - AFGEWEZEN

Labourleider Jeremy Corbyn stelt min of meer hetzelfde voor in de vorm van een nauwe band tussen het VK en de Europese eenheidsmarkt, waarbij Londen ook zou deelnemen aan Europese initiatieven inzake wetenschap, onderwijs en cultuur en zelfs in justitie zoals een Europees aanhoudingsbevel. Gaat dus verder dan de douane-unie.

6. Brexit stoppen om "No deal" te vermijden - AFGEWEZEN

Indien het parlement geen akkoord bereikt over de deal met Europa, moet het Lagerhuis kort voor de brexit stemmen over een "No deal". Indien dat verworpen wordt, zou artikel 50 ingetrokken worden, waardoor de brexit van de baan is. Noodoplossing om harde brexit met alle gevolgen daarvan te vermijden.

7. Referendum over eindbeslissing - AFGEWEZEN

Er komt een nieuw referendum waarbij de bevolking zich kan uitspreken over gelijk welke vorm van brexit of geen brexit die er aankomt. Dus niet enkel over wel of niet, maar ook over de precieze uitwerking en desnoods ook over de deal die premier Theresa May eerder bereikt had met de EU, maar die door het parlement verworpen is.

8. Speciale maatregelen bij een "No deal" - AFGEWEZEN

Er moeten specifieke maatregelen getroffen worden om de impact van een brexit op de economie te verzachten. Samengevat: het VK betaalt tot het einde van 2020 bijdragen aan de Europese begroting en in die periode zou Londen volledige toegang hebben tot de Europese markt. Uitstel dus.

Even opfrissen: de EVA en de EEA

Voorstellen 2 en 3 verdienen misschien wat meer uitleg. De Europese Vrijhandelsassociatie (EVA) of European Free Trade Association (EFTA) was in 1960 opgericht als tegenhanger voor de Europese Gemeenschap (de EU van nu). Leden waren toen Denemarken, het VK, Portugal, Oostenrijk, Zweden, Noorwegen en Zwitserland. Later traden ook IJsland, Finland en Liechtenstein toe. Zoals de naam zegt, brachten die een vrijhandelszone tot stand, maar ze vermeden een douane-unie zoals de EG er wel een was.

De meeste EVA-lidstaten zijn sindsdien toegetreden tot de EU. Nu zijn enkel Noorwegen, Zwitserland, IJsland en Liechtenstein nog over. Behalve Zwitserland, dat op zijn eentje staat, zijn die drie landen met de Europese Unie verweven via de Europese Economische Ruimte (European Economic Area), waarbij ze de Europese regelgeving en het gezag van het Europese Hof van Justitie aanvaarden in ruil voor toegang tot de Europese eenheidsmarkt. Die landen dragen ook bij in het Europese budget.

Een vrijhandelszone is een akkoord waarbij landen onderling handelstarieven en andere handelsbelemmeringen afschaffen. Een douane-unie gaat een stap verder door dezelfde tarieven af te spreken voor de buitenwereld.

EU-lidstaten in het donkerblauw, EVA in het groen. Kaart: Ah King