Vrouw uit Varsenare wordt geïnterneerd, wat betekent dat? 

De vrouw uit Varsenare die vorig jaar haar drie jonge kinderen om het leven bracht, zal wellicht voor lange tijd opgenomen worden in een forensisch psychiatrisch centrum. De raadkamer van Brugge heeft beslist dat ze geïnterneerd wordt. "Een interneringsmaatregel kan levenslang zijn en de concrete invulling van het traject wordt bepaald op basis van het risicoprofiel en de behandelingsnood van de geïnterneerde", zegt Ruben van den Ameele, de zorgmanager van het forensisch psychiatrisch ziekenhuis (FPC) in Gent.

De raadkamer van Brugge heeft beslist dat de vrouw uit Varsenare die vorig jaar haar drie jonge kinderen om het leven bracht, ontoerekeningsvatbaar was op het ogenblik van de feiten. De vrouw moet geïnterneerd worden, oordeelt de raadkamer.

Over de concrete uitvoering van de internering zal de kamer ter bescherming van de maatschappij zich uitspreken. "Dat is een aparte kamer van de strafuitvoeringsrechtbank die erover beslist hoe de concrete internering er uit moet zien", zegt Ruben van den Ameele van het forensisch psychiatrisch centrum (FPC) in Gent.

"Voor elke geïnterneerde dient er een apart traject te worden opgestart. Je hebt heel wat mogelijkheden op basis van het risicoprofiel en de behandelnood van de geïnterneerde in kwestie. Op basis daarvan wordt er een specifiek traject voor de geïnterneerde uitgewerkt."

Niet alle geïnterneerden verblijven in een forensisch psychiatrisch centrum

Het is niet altijd noodzakelijk zo dat mensen intern worden in een forensisch psychiatrisch centrum? "Bij ons in het FPC in Gent verblijven er 264 mannelijke geïnterneerden. Je hebt ook nog een FPC in Antwerpen voor 182 patiënten en in Antwerpen kunnen er ook vrouwelijke patiënten opgenomen worden. Dat zijn lang niet alle geïnterneerden natuurlijk. In Gent en Antwerpen verblijven de geïnterneerden die een hoge beveiligingsnood hebben en een hoog risico hebben op het plegen van nieuwe feiten."

Het risico en de beveiligingsnood wordt bepaald door de kamer ter bescherming van de maatschappij. Dat gebeurt vaak op basis van advies van de psychosociale diensten die in de gevangenis werken.

"Het is bijzonder moeilijk om een oordeel over de internering te vellen. Aan elke behandeling bij ons gaat een uitgebreide observatiefase vooraf. Daarbij wordt gekeken naar de diagnostiek van de patiënt. Ik vermoed dat deze dame in de gevangenis verblijft. Wat er nu normaal gezien gaat gebeuren, is dat er vanuit de psychosociale dienst in de gevangenis een advies wordt uitgewerkt voor de kamer ter bescherming van de maatschappij naar welk behandeltraject deze dame moet doorlopen. Dat kan in een FPC zijn in Antwerpen, maar dat kan ook in een psychiatrisch ziekenhuis zijn dat de dame wordt opgenomen", zegt Ruben van den Ameele.

Echt genezen lukt niet voor iedereen

Er wordt geen timing geplakt op een internering. "Er wordt geen einddatum gekoppeld aan een internering. De behandelduur kan in principe levenslang zijn. Naarmate dat de behandeling vordert, kan de kamer ter bescherming van de maatschappij beslissen de interneringsmaatregel op te heffen."

De behandeling van de geïnterneerden is gericht op het doen dalen van het risico dat die persoon vormt. "We werken aan het dalen van het risico, maar echt genezen lukt niet voor iedereen. Het zijn heel vaak bijzonder kwetsbare en zieke mensen die geïnterneerd worden. Dat zijn zieke mensen met een ernstige persoonlijke psychiatrische problematiek."

"Een belangrijk deel van de behandeling is dat de geïnterneerde tot een ziekte-inzicht komt en dat de geïnterneerde beseft welke schade er is aangericht voor de nabestaanden. Sowieso is het zo dat een meerderheid van de geïnterneerde belangrijke stappen kan zetten in de behandeling. Er is altijd een kleine restgroep die levenslang nood zal hebben aan een groot beveiligingsniveau. Voor het gros van de geïnterneerden kan je toewerken naar een minder beveiligde setting, zoals een psychiatrisch ziekenhuis of een begeleide of zelfstandige woonvorm. Daarbij worden ze nog steeds begeleid door gezondheidszorg en justitie."

Een interneringstraject is nooit een traject van weken. "Het zijn langdurige trajecten die jaren kunnen duren. Het is heel moeilijk om een gemiddelde behandelduur voor België te geven. We werken in het eerste FPC in Gent nog maar 4,5 jaar. In Nederland werken ze al langer op deze manier en daar is de gemiddelde behandelduur een 8-tal jaar. Wij hebben 264 patiënten en het voorbije jaar hebben al meer dan honderd geïnterneerden het FPC verlaten naar een vervolgvoorziening", besluit Ruben van den Ameele in "De wereld vandaag".

Beluister het gesprek met Ruben van den Ameele uit "De wereld vandaag" hier: