Zimbabwe AFP or licensors

1 op de 3 Afrikanen overweegt om te emigreren (en liefst naar een ander Afrikaans land)

Meer dan een op de drie Afrikanen heeft overwogen om te emigreren. Opvallend is dat niet Europa of Noord-Amerika de eerste keuze zijn als bestemming. De Afrikanen willen vooral op het Afrikaanse continent blijven, dat blijkt uit een nieuw rapport over emigratie van Afrobarometer. Het zijn vooral jongeren en hoogopgeleiden die hun thuisland willen verlaten. Maar slechts een op de tien heeft effectief plannen om het te doen.

Tegen 2050 zou een op de vier mensen Afrikaans zijn. Voorspeld wordt dat de bevolking van Afrika gaat verdubbelen en zo goed zal zijn voor meer dan de helft van de groei van de wereldbevolking. Dat blijkt uit cijfers van het Wereld Economisch Forum in 2017.  Meteen rijst de vraag of het continent alle levensnoodzakelijke voorzieningen voor deze mensen zal kunnen verschaffen. 

Verschillende Afrikaanse landen, zoals Ethiopië, Senegal en Ivoorkust, hebben de laatste jaren economische groei gekend. Helaas zijn er ook nog heel wat landen waar de omstandigheden voor de Afrikanen erg hard zijn.

Veel Afrikanen willen dan ook hun thuisland verlaten. Ze zijn bereid om hun leven te riskeren. Ze weten dat een dood op zee of in de woestijn een van de vreselijke gevolgen kan zijn. Ook zijn de meesten zich bewust van de mensonwaardige omstandigheden die ze mogelijk moeten trotseren, zoals slavernij, misbruik of totale ontbering. Het rapport, waarvoor meer dan 30 Afrikaanse landen werden onderzocht, brengt meer duidelijkheid over de motivatie en het profiel van Afrikanen die overwegen om te vertrekken.  

 Middellandse Zee

1. Naar waar emigreren?

Uit het rapport blijkt dat meer dan een op de drie Afrikanen heeft overwogen om te emigreren (36%). Maar van diegenen die het hebben overwogen, zou slecht een op de tien effectief plannen hebben. Wat neerkomt op zo’n drie procent van de totale Afrikaanse bevolking.

Tegen de verwachtingen in willen de meesten niet naar Europa of Amerika trekken. De Afrikanen willen vooral in Afrika blijven (36%), liefst in de eigen regio (29%) of naar een andere plek nog steeds in Afrika (7%). Vooral de hoge kosten en de grote risico’s motiveren de mensen om op het eigen continent te blijven.

Voor 27 procent van de Afrikanen volgt Europa als bestemming, 22 procent heeft Noord-Amerika opgegeven als plaats om naar te emigreren, gevolgd door Australië en het Midden-Oosten.

Er zijn interessante verschillen op te merken tussen de verschillende landen op het continent. Zo vonden de onderzoekers dat meer dan de helft van de zuidelijke Afrikanen vooral in hun eigen regio wil emigreren (58%). In Noord-Afrika leefde dat gevoel het minste (8%).

2. Waarom willen Afrikanen emigreren?

De voornaamste redenen die werden genoemd om te emigreren waren: “op zoek naar werk” (44%) en “ontsnappen aan armoede en economisch moeilijke omstandigheden” (29%).

Er was ook een opmerkelijk verschil in motivatie om te emigreren tussen de armere bevolking en de welgestelden. Zo willen de armere mensen weg om te ontsnappen uit hun moeilijke levensomstandigheden, de rijkere zagen emigreren als een mogelijkheid om een betere opleiding en betere zakelijke opportuniteiten te bekomen. Of ze willen simpelweg voor het avontuur vertrekken.

Ook het hebben van familie of geliefden in het buitenland, beïnvloedt hun keuze om zelf het thuisland te verlaten. Het rapport toont verder aan dat een op de vijf op zijn minst “een beetje” afhankelijk is van geld dat ze ontvangen vanuit een ander land. 

Zuid-Afrika

3. Wie wil er emigreren?

Vooral jongeren en de hoogst opgeleide Afrikanen willen vertrekken, wat een negatieve impact heeft op de opkomende economieën op het continent. 

Vooral jonge mannen (40%) en inwoners van steden (44%) willen hun kans wagen. Vrouwen (33%) en inwoners van het platteland (32%) voelen zich iets minder geroepen. Tussen arm en rijk vind je geen verschil, evenveel minder gegoede als gegoede mensen overwegen om te vertrekken, ongeveer een op de vijf.

Senegal

4. Uit welke landen willen ze vooral vertrekken?

Zoals eerder werd vermeld maakt slechts een op de tien Afrikanen plannen om effectief te vertrekken. Mensen die daadwerkelijk plannen hebben, komen vooral uit Zimbabwe en Lesotho (7%).

Maar het rapport geeft geen volledig beeld van de situatie. Zo werd Zuid-Soedan niet opgenomen in het onderzoek, het land waar meer dan 2,2 miljoen mensen zijn gevlucht nadat er burgerconflicten zijn uitgebroken in 2013. Ook Eritrea werd niet in het rapport opgenomen. Nochtans vluchten er volgens de Verenigde Naties elke maand 2500 Eritreeërs de grens over naar Ethiopië wegens het repressieve regime.

Zuid-Soedan

Advies

Om emigratie tegen te gaan adviseren de onderzoekers de Afrikaanse landen om hun economie te laten groeien, meer banen te creëren, veiligheid te garanderen en ervoor te zorgen dat aan de basisbehoeften van de inwoners wordt voldaan. Op deze manier kunnen de jongeren zich vooral focussen op hun creativiteit en productiviteit. En zullen ze minder geneigd zijn om hun geluk buiten de landsgrenzen te zoeken.

Zimbabwe