Video player inladen...

New York voert taks in op luxevastgoed: correspondent Björn Soenens krijgt rondleiding op glamoureuze vastgoedmarkt

In New York moeten eigenaars van duur vastgoed (huizen of appartementen) voortaan een nieuwe belasting betalen. De taks geldt alleen voor panden die meer dan 25 miljoen dollar kosten. De belasting zou jaarlijks 365 miljoen dollar moeten opbrengen voor de stad New York. Onze correspondent in de VS Björn Soenens kreeg een rondleiding op de glamoureuze New Yorkse vastgoedmarkt. 

Stijn "Stan" Broekhoven leidt ons rond in twee luxeappartementen op 157, 57th Street, in Manhattan. Stijn is een Vlaming uit Heusden-Zolder én ook genaturaliseerd Amerikaan. Hij is een ervaren vastgoedmakelaar in New York. Hij kent de markt.

Eerst toont hij ons een penthouse van 67 miljoen waar zo'n 20 verhuizers dozen in- en uitpakken. Dan neemt hij me mee naar de 45e verdieping, naar een bescheidener flat van 18 miljoen dollar, inclusief de meubelen.

Stijn Broekhoven

“Onlangs werd in Manhattan het duurste appartement aller tijden verkocht aan hefboomfondsmanager Kenneth C. Griffin", vertelt Broekhoven. Hij betaalde een recordbedrag van 238 miljoen dollar voor een penthouse aan Central Park South.

Griffin heeft ook nog enkele optrekjes in Chicago, Miami en Londen. Zijn appartement in New York (nog in aanbouw) is maar een tweede verblijf, voor als Griffin eens een weekendje in New York verblijft voor een aandeelhoudersvergadering op Wall Street. 

Rijkdom in de wolken

Manhattan bezit enorme rijkdom, verscholen hoog in de talloze wolkenkrabbers die in de stad oprijzen. Volgens de hoofdboekhouder van de stad New York zijn er in Manhattan zo'n 5.400 eigendommen die méér waard zijn dan vijf miljoen, en enkel als tweede of derde verblijf dienen.

Veel van die luxeflats worden – uiteraard – gekocht door miljardairs en door LLC’s, Limited Liability Companies. Dat zijn een soort bvba's waarbij je moeilijk kan achterhalen welke personen er achter zitten. Dat hoeven ze ook wettelijk niet bekend te maken: don’t ask, don’t tell. 

De kopers van al die luxe zijn niet alleen maar Amerikanen. Het geld komt van overal: uit China, uit Australië, uit India, en vaak uit Rusland. Beleggers in vastgoed die hun geld veilig willen parkeren. Laten we wel wezen: dat is geregeld ook zwart geld.

Veel van de luxeappartementen worden ook vaak in contanten afgerekend. Voor de makelaars is de concurrentie uiterst heftig. Als je zo'n pand van 30 miljoen kunt verkopen tegen een makelaarsloon van minimaal 3 procent, heb je al snel zelf een miljoen dollar beet. 

Toenemende kloof tussen arm en rijk

Tegelijk neemt in New York (en elders in de wereld) de ongelijkheid almaar toe. Deborah Glick zit in het parlement van de staat New York. En ze maakt zich druk over de evolutie: “Straks is New York alleen nog een stad voor de ultrarijken én de daklozen. Waar kan de gewone New Yorker zich nog een betaalbare woning permitteren? Dit klopt niet.”

Daarom wilde New York tot een paar dagen geleden een belasting heffen op panden boven de vijf miljoen. Let wel: panden die als tweede verblijf dienen. Panden die amper bewoond worden. De nieuwe taks moest een kleine bijdrage opleveren van rijke kopers/eigenaars, om de leefbaarheid van de stad te handhaven. 

Straks is New York alleen nog een stad voor de ultrarijken én de daklozen. Waar kan de gewone New Yorker zich nog een betaalbare woning permitteren?

Deborah Glick, staatsparlementslid voor New York

Aan de 57e straat in Manhattan – vlak bij de zuidkant van Central Park – staat het vol met zulke panden. Ze noemen het hier Billionaire’s Row, het Miljardairskwartier. New York zou het geld van die nieuwe belasting goed kunnen gebruiken om zelf te kunnen investeren in betaalbare woningen voor de New Yorkers in een almaar groeiende metropool. 

De nieuwe taks heette officieel een “pied-à-terre-taks”. Hij was bedoeld voor mensen met dure flats die niét in New York wonen, werken, stemmen of belastingen betalen. De pied-à-terre-taks werd al snel gemeenzaam de oligarchentaks genoemd. Liever zo’n taks, dan een nieuwe belasting op het inkomen van miljonairs en miljardairs, meende het stadsbestuur. 

Luxeflats die als tweede verblijf worden gebruikt, hebben ook ingrijpende gevolgen voor de buurt. Soms lijken het wel spookbuurten, een beetje leeg, omdat er amper iemand woont, ook al zijn alle panden nagenoeg verkocht. Niemand die er écht woont, of zorgt voor een levendige ambiance in de stad. Het zijn nagenoeg spooktorens, waar de bewoners maar sporadisch hun tijd doorbrengen. 

Liever zo'n taks, dan een nieuwe belasting op het inkomen van miljonairs en miljardairs

Stadsbestuur New York

Ze verhuren ook bijna nooit hun vastgoed, want ze willen in hun één-percent-wereld niet bekendstaan als rijkelui die huuropbrengsten nodig hebben om hun luxe te handhaven. Dat soort vastgoed noemt makelaar Stijn Broekhoven dan ook "trophy estate". Vastgoed om te bluffen tegen andere rijke mensen. 

Voordelen voor de stad New York

De nieuwe pied-à-terre-taks zou als volgt gaan werken: een half procent voor woningen van 5 miljoen dollar, oplopend tot vier procent voor flats vanaf 25 miljoen. New York City hoopte dat de belasting, één keer van kracht, zo’n 650 miljoen dollar per jaar voor de stad zou opleveren.

Maar er was ook een schaduwzijde: steden die zo’n taks al hebben ingevoerd, stellen een daling vast van de vastgoedprijzen én een slinkende bouwactiviteit. In New York is dat misschien niet eens zo erg, want de laatste jaren was er een echte bouwwoede, en die is zeer merkbaar in de veranderende skyline van de stad. 

Volgens Deborah Glick - staatsparlementslid voor New York en mede-indiener van het wetsvoorstel voor de nieuwe taks - was de belasting niet meer dan een bescheiden poging om New York wat billijker te maken, door topverdieners een beetje mee te laten betalen voor de diensten van deze wereldstad. De opbrengst zou worden gebruikt om de lamentabele toestand van de New Yorkse metro op te lappen, nieuwe openbare scholen te bouwen, en meer betaalbare huizen. 

Deborah Glick, staatsparlementslid voor New York, die het wetsvoorstel indiende.

Maar toen kwam de stemming. De pied-à-terre-taks ging dood in het staatsparlement, na intens lobbywerk van de vastgoedsector. Groepen zoals de Real Estate Board of New York (REBNY) en enkele grote ontwikkelaars gingen politici bewerken, en het lukte hen wonderwel. Hun argument dat rijke mensen New York zouden verlaten en dat de vastgoedmarkt zou gaan instorten, deed de politici in paniek schieten. 

Nu komt er wel iets anders in de plaats: de mansion tax. Een mansion betekent hier: een groot, majestueus huis of appartement, een heel duur pand. In plaats van een belasting op panden vanaf 5 miljoen (meestal onbewoond omdat ze dienen als tweede verblijf) komt er een taks op vastgoed met een waarde boven de 25 miljoen dollar.

De belasting voor al die panden (en dus niet alleen tweede of derde verblijven) loopt op naarmate het pand meer waard is, tot een maximum van 4,15 procent. New York rekent op een opbrengst van 365 miljoen (dat is 300 miljoen minder dan met de oligarchentaks, zoals oorspronkelijk gepland). Al dat geld zal gaan naar het oplappen van de metrovoorzieningen in New York. 

New York wil hypotheektaks afschaffen

De stad wil nog meer oneerlijkheden wegwerken in de vastgoedwereld. Als een pand van 25 miljoen of meer dollar wordt doorverkocht, zal voortaan ook een luxetaks worden geheven (een transfer tax). En er verandert nog meer.

Nu betaalt elke New Yorker die een lening afsluit een hypotheektaks, terwijl rijke kopers die geen lening moeten afsluiten (en dus cash betalen), niet zo’n belasting moeten ophoesten. “That’s a free ride for the rich", zegt men hier. Daarom wil New York de hypotheektaks gewoon afschaffen, en dus een extra taks op luxevastgoed invoeren. Een eerlijker verdeling van de lasten, waarbij de sterkste schouders méér torsen.

Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Tussen haakjes: de pied-à-terre-taks zoals oorspronkelijk gepland, was geen wereldprimeur. Andere wereldsteden, zoals Parijs en Melbourne, hebben al zo’n belasting ingevoerd voor luxe tweede verblijven. De Britten hebben zo’n taks zelfs ingevoerd voor heel hun land.

Maar omdat machtige vastgoedmakelaars in New York vreesden dat de markt van de luxewoningen in het hart van de stad zou gaan instorten, en dat de rijken van de wereld zouden uitwijken naar pakweg Miami voor hun tweede weekendstulp, is de belasting op luxe tweede verblijven afgevoerd. De verkoop van luxevastgoed begint inderdaad al wat te slabakken, na de enorme bouwwoede van de voorbije jaren. 

New York is wel de hoofdstad van de wereld

Deborah Glick

Deborah Glick is het niet eens met de kritiek en de vrees van de ontwikkelaars: “Zeg nu zelf: als je moet kiezen tussen New York en Miami voor een weekendje, waar ga je dan heen? New York is wel de hoofdstad van de wereld! Neen, een kleine taks op een tweede verblijf zal de rijken heus niet wegjagen. Het is gewoon een blijk van gezond verstand.“

Deborah Glick hoopte zo hard dat ze gelijk zou krijgen. Maar de lobbyisten van de vastgoedsector waren eens te meer machtiger dan de beleidsmakers.

Herbekijk hieronder de reportage in Het Journaal:

Video player inladen...