2018 Getty Images

Kopzorgen voor Britse premier May: staat regering op instorten door brexitcrisis?

De impasse rond de brexit lijkt de machtsstrijd in de Britse politiek naar een climax te leiden. De regering en de Conservatieve partij van premier Theresa May lijken volledig verscheurd te raken, maar dat zou ook gelden voor de socialistische Labourpartij in de oppositie.

Er hangen donkere wolken boven 10 Downing Street, de ambtswoning van de premier in Londen. Niet enkel zit de brexit muurvast, maar bovendien zit premier May tussen twee vuren: de harde brexiteers in haar regering zowel als de remainers dreigen met opstappen - en dus de regering doen vallen - als ze niet snel hun zin krijgen.

Liever geen brexit dan een harde brexit

Minister van Immigratie Caroline Nokes

Volgens The Sunday Times zouden een aantal brexiteers in het kabinet premier May vandaag een ultimatum stellen: ze zouden samen opstappen als May een douane-unie met de EU aanvaardt of als het Verenigd Koninkrijk bij uitstel deelneemt aan de komende Europese verkiezingen.

Anderzijds zouden zeker zes ministers van de gematigde vleugel - veelal remainers - ontslag nemen, als May beslist om het VK in een "no deal", dus harde brexit zonder akkoord met de EU, uit de Unie te laten crashen. Een van die ministers, Caroline Nokes, zou in een uitgelekte e-mail geschreven hebben dat "het akkoord van May met de EU dood is" en dat ze liever "geen brexit heeft dan een harde brexit". The Guardian schrijft vandaag dat 40 gematigde Conservatieve parlementsleden zich rond minister van Werk en Pensioenen Amber Rudd hebben geschaard in de One Nation Group. Ze zouden willen voorkomen dat een harde brexiteer zoals Boris Johnson of Michael Gove May zou opvolgen als premier.

Wat wel zeker is, is dat de autoriteit van premier May zo goed als volledig zoek is en dat beide kampen binnen haar regering en partij niet te verzoenen zijn. 

Electorale koorts overheerst de brexit

De belaagde premier May had onlangs laten doorschemeren dat ze vervroegde verkiezingen zou kunnen uitroepen, maar die zouden de bom in haar partij dan nog meer doen barsten.

Een zachte brexit zou ook kopzorgen betekenen voor Labourleider Jeremy Corbyn

John Mann, parlementslid voor Labour

Volgens een opiniepeiling gisteren zou de socialistische Labourpartij de Conservatieven overvleugelen met 41 procent van de stemmen tegenover 36 procent. Dat is geen leuk vooruitzicht voor geen enkele Conservatief, brexiteer of remainer, en de parlementsleden hebben al laten verstaan dat ze geen verkiezingen willen.

Die zouden overigens weinig of niets oplossen, want Labour zou nog altijd 19 zetels te kort komen om een meerderheid te krijgen in het Lagerhuis. Bovendien is die partij intern eveneens zwaar verscheurd tussen voor- en tegenstanders van de brexit en ergeren veel gematigde leden zich aan de autoritaire en erg linkse opstelling van partijleider Jeremy Corbyn. Het vervangen van het ene kibbel-minderheidskabinet door het andere brengt niet echt zoden aan de dijk en met de brexitdatum nu erg nabij lijkt dat eerder op tijdverlies.

Overleeft May de volgende week?

Morgen is het parlement weer aan zet. De volgende dagen gaat het stemmen over mogelijke scenario's voor de brexit. Een van de kanshebbers is het voorstel van de Conservatieve remainer en gerespecteerde veteraan Ken Clark om een douane-unie met de EU te vormen na de brexit. Labour had een voorstel voor een nauwe band met de EU. Mogelijk zijn beide te verzoenen.

Een probleem is dat, als die voorstellen worden goedgekeurd, de regering ze kan negeren. Premier May heeft dat recht en zou dat dus onder druk van haar brexiteerministers (zie hierboven) kunnen en wellicht moeten doen. De gematigde minister van Justitie David Gauke zegt dan weer dat de regering die beslissing van het parlement wel in overweging zou moeten nemen.

Dat brengt ons dus wellicht ook geen stap verder. Premier Theresa May zou intussen overwegen om haar akkoord met de EU nog een vierde keer aan het parlement voor te leggen als enige alternatief voor een harde brexit, ook al is dat akkoord al drie keer weggestemd in het Lagerhuis.

Het wordt dus uitkijken naar de clash tussen parlement en regering en tussen leden van beide instellingen onderling. Zeker is dat er vrij snel koppen gaan rollen in dit debacle, maar een oplossing is nog veraf en de brexitdatum van 12 april komt nu wel dichtbij.

Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved