AP2006

Duitse kunstschool Bauhaus 100 jaar geleden opgericht (en nog altijd van invloed)

Precies een eeuw geleden werd de beroemde architectuur- en ontwerpersschool Bauhaus opgericht in Duitsland. Het werd een begrip in de cultuur. In Weimar opent op zaterdag 6 april een gloednieuw Bauhausmuseum.

De Duitse architect Walter Gropius stond aan de wieg van Bauhaus, maar dat was ook de verdienste van de Belg Henry Van de Velde. De school die Van de Velde leidde in de Duitse stad Weimar heropende na de Eerste Wereldoorlog als Staatliches Bauhaus Weimar. Op 1 april 1919 was het zover.   

Walter Gropius AP1966

Bauhaus was een architecten- en designersopleiding met een dubbel doel: mooi en functioneel vormgegeven gebouwen en voorwerpen voor meer mensen bereikbaar maken. Bauhaus sloeg de brug tussen vrije en toegepaste kunst, combineerde architectuur met design, theater, schilderkunst. Onder meer de schilders Wassily Kandinsky en Paul Klee gaven er les. Er waren ateliers voor metaal- of glasbewerking en drukkerijen. Marcel Breuer, bekend van de "Wassilystoel" leidde het meubelatelier.

Het uiteindelijke doel van alle beeldende kunsten is het bouwwerk

Bij de stichting van Bauhaus op 1 april 1919 publiceerde Walter Gropius een bevlogen manifest van vier bladzijden, waarin hij geen onderscheid zag tussen vaklui en kunstenaars: "Laten wij gezamenlijk de nieuwe bouwkunst van de toekomst, die alles in een zal zijn, wensen, bedenken en scheppen: architectuur, beeldhouwkunst en schilderkunst die, voortgekomen uit miljoenen handen van handwerkers, eens ten hemel zal rijzen als een kristallen symbool van een nieuw geloof." Zo kort na het einde van de Eerste Wereldoorlog spatte het optimisme ervan af.

In 1925 moest het Bauhaus van Weimar naar Dessau verhuizen en in 1932 naar Berlijn. Walter Gropius werd opgevolgd door Hannes Meyer en Ludwig Mies van der Rohe. In 1933 kwam er onder invloed van de nazi’s een einde aan het Bauhaus. Die vonden de nieuwe ideeën "ontaard". De school had amper 14 jaar bestaan.

Maar de Bauhaus-invloed is gebleven. Zo’n 1.500 studenten volgden er les; samen met lesgevers die naar de VS emigreerden verspreidden ze het gedachtegoed: geometrische vormen, weinig opsmuk, vereenvoudiging, functionaliteit. Wat we vandaag de dag “gewoon” vinden aan gebouwen, meubels en gebruiksvoorwerpen gaat vaak terug op de revolutionaire ideeën van toen. 

Uit het VRT-archief, "Kunst-zaken" 1984: tentoonstelling over Bauhaus in het Museum van Elsene: 

Video player inladen...

De Bauhaus-realisaties in Weimar en Dessau zijn intussen Unesco-werelderfgoed. De 100e verjaardag van Bauhaus wordt uitgebreid gevierd op verschillende locaties in Duitsland, al sinds begin dit jaar, met lezingen, wandelingen en tentoonstellingen. Komend weekend, op 6 april, gaat in Weimar een nieuw Bauhausmuseum open.

Meest gelezen