Nieuwe hoogspanningslijn Ventilus moet stroom van windmolens op zee dwars door West-Vlaanderen leiden

Ventilus, zo heet de nieuwe hoogspanningslijn die de stroom van de toekomstige windmolenparken voor onze westkust naar het binnenland moet afvoeren. Ventilus loopt dwars door West-Vlaanderen en wordt 82 kilometer lang, waarvan 22 kilometer gloednieuwe bovengrondse verbindingen. Hoogspanningsnetbeheerder Elia en de Vlaamse overheid zullen Ventilus in nauw overleg met de inwoners van de 25 betrokken gemeenten realiseren.

Naast de offshore windmolenzone aan onze oostkust heeft de overheid een tweede zone uitgetekend voor de Panne, aan onze westkust. Maar het huidige hoogspanningsnetwerk volstaat niet om de stroom van die nieuwe parken af te voeren naar het binnenland. 

Offshore parken aan de westkust moeten stroom kwijtraken

Er moeten dus nieuwe verbindingen komen, want anders dreigt de uitbouw van het Belgische offshorepark vertraging op te lopen. Ook aan de oostkust vormde de verbinding met het binnenland al een probleem. Die werd opgelost door de Stevin-hoogspanningslijn: een verbinding van 47 kilometer, met in totaal 21 kilometer nieuwe bovengrondse en 10 kilometer ondergrondse lijnen. De vergunningsprocedure nam jaren in beslag en zorgde zelfs voor een vertraging in de uitbouw van de offshoreparken. Maar toch slaagde Elia erin Stevin net op tijd klaar te krijgen zodat de windmolenparken aan de oostkust mogelijk toch nog tegen eind 2020 allemaal hun stroom kunnen leveren.

Overleg moet vertraging voorkomen

Elia en de Vlaamse overheid hebben veel uit de ervaring van Stevin geleerd: ze willen alle betrokkenen maximaal betrekken bij het project. In overleg met onder meer landbouwers en natuurverenigingen is er al een eerste ruwe tracé voor Ventilus uitgetekend. Maar dat is nog maar het begin van de consultatie: in mei en juni organiseert Elia nog 10 infomarkten voor de inwoners van de 25 betrokken gemeenten. Ook de lokale besturen, milieu-, landbouw- en ondernemersorganisaties worden bij het overleg betrokken. Tot eind juni mogen betrokkenen suggesties indienen voor het toekomstige tracé.

Een vergunning kan jaren aanslepen, daarom komt er ruim overleg met alle betrokkenen

De aanleg van nieuwe hoogspanningslijnen verzandt niet zelden in ellenlange procedures. Vooral wanneer er nieuwe bovengrondse hoogspanningsmasten en -lijnen verschijnen, rijst er dikwijls protest. Het landschap zo weinig mogelijk verstoren, luidt de opdracht. Vandaar dat het Ventilus-tracé zoveel mogelijk over bestaande lijnen wordt getrokken en langs kanalen of autosnelwegen loopt. Maar toch zullen er dus nog ruim 20 kilometer nieuwe bovengrondse lijnen moeten worden aangelegd. Die bovengrondse lijnen stuitten ook op behoorlijk wat tegenstand bij het Stevin-project. Uiteindelijk loste Elia het probleem op door maar liefst 10 kilometer van de lijn ondergronds te leggen. Een dure aangelegenheid.

Voorlopig Ventilus-tracé met 22 kilometer nieuwe bovengrondse luchtlijnen

Het is niet uitgesloten dat er ook tegen de komst van Ventilus protest rijst. De lijn loopt per slot van rekening dwars door West-Vlaanderen van Zeebrugge naar Avelgem. Maar toch hoopt Vlaams minister van Omgeving Koen Van den Heuvel dat het nieuwe tracé tegen 2022 vergund raakt. Na drie jaar bouwen zou Ventilus dan in 2025 af zijn, zodat de nieuwe westelijke offshoreparken hun stroom kwijt kunnen aan het binnenland.

Na het Vlaamse Ventilus, het Waalse Boucle du Hainaut

Ventilus moet trouwens aansluiten op een nieuwe Waalse hoogspanningslijn, de zogenaamde Boucle du Hainaut, die vanuit Avelgem in een grote bocht dwars door Henegouwen zal lopen, en zal aansluiten op bestaande hoogspanningslijn in Courcelles vlak bij Charleroi. Ook daarvoor moet de vergunningsprocedure nog starten. Die lijn zou tussen 2025 en 2030 klaar moeten zijn.

Een nieuwe elektriciteitssnelweg met een capaciteit van maar liefst 6 gigawatt, dat is 6 grote kernreactoren

Dan heeft ons land er een heuse elektriciteitssnelweg bij, met een capaciteit van maar liefst 6 gigawatt. Dat is te vergelijken met 6 grote kernreactoren. Op de snelweg zullen nog andere groenestroombronnen kunnen aansluiten. Windmolens op land, grote zonneparken of biomassa-installaties, bijvoorbeeld. Maar hij zal ook genoeg ruimte bieden om er een tweede onderzeese hoogspanningslijn vanuit Groot-Brittannië aan te koppelen. De Britse stroom en groene stroom van op zee zullen dan bijna direct tot in de kern van het voormalige zwarte (steenkolen)land rond Charleroi terechtkomen.