Videospeler inladen...

Kurt Cobain, hét gezicht van de grunge, is 25 jaar geleden overleden

Kurt Cobain, hét gezicht van de grunge, is vandaag 25 jaar geleden overleden. Op 5 april 1994 maakte de frontman van de populaire grungeband Nirvana een einde aan zijn leven. Maar tot vandaag blijft zijn muziek nieuwe generaties aanspreken. 

Op 8 april 1994 vindt een elektricien het levenloze lichaam van Kurt Cobain  in zijn huis aan Lake Washington. Cobain had zich enkele dagen eerder al van het leven beroofd. Want hoewel het hem ogenschijnlijk allemaal voor de wind gaat, worstelt hij met het succes van de band en met een zware heroïneverslaving. De muzikant laat een afscheidsbrief achter, waarin hij uit "Hey hey, my, my (Into the black)" van Neil Young citeert: "It's better to burn out, than to fade away". Fans overal ter wereld kunnen het nieuws amper geloven en zijn in shock

Een spreekbuis en een gezicht van een generatie is niet meer. Velen zagen en zien in zijn muziek verwoord wat ze zelf denken en voelen. "Cobain zong vaag, maar toch in poëtische woorden over universele thema's, zoals eenzaamheid en ongelukkig zijn", zegt Stijn Van de Voorde van Studio Brussel die samen met Thibault Christaensen (van Equal Idiots) naar Seattle trok voor een aflevering van Rock 'n' Roll High School over Kurt Cobain. "Cobain had een zekere aantrekkingskracht. Hij was cool, maar er zat ook een tragisch kantje aan. Zijn levensverhaal sprak mensen aan. Daarom keken veel mensen naar hem op, maar hij was ook echt." 

Nirvana in 1991 met Dave Grohl (L), Kurt Cobain en Krist Novoselic (R)
1991 Paul Bergen

De steile opgang van Nirvana

Nirvana wordt in 1987 opgericht door Kurt Cobain en bassist Krist Novoselic. Tussen 1987 en 1994 neemt de band drie studioalbums op: "Bleach" (1989), "Nevermind" (1991) en "In utero" (1993).  In totaal worden er meer dan 50 miljoen stuks van verkocht. "Smells like teen spirit" (video onder) betekent in 1991 de grote doorbraak. 

De band treedt drie keer op in ons land: op 2 december 1989 in Democrazy in Gent, op 25 augustus 1991 op Pukkelpop (Nirvana is er last minute vervanger voor Limbomaniacs dankzij Sonic Youth, ook op de affiche dat jaar) en op 23 november 1991 in de Vooruit in Gent (met Hole van Courtney Love, de levenspartner van Kurt Cobain). 

Het vierde concert van Nirvana, oorspronkelijk gepland op 25 maart 1994 in Vorst Nationaal, komt er nooit.  Begin maart wordt een combinatie van pillen en drank Cobain in Rome al bijna fataal. 

Kurt Cobain tijdens de opname van MTV Unplugged in november 1993.

Gezicht van generatie, met "echte persoonlijkheid"

Cobain was zanger, singer-songwriter en muzikant. Hij werd slechts 27 jaar, maar zijn populariteit is nooit afgenomen.  Hij wordt gezien als een van de meest iconische en invloedrijke rockmuzikanten van de voorbije 30 jaar.  Het "gezicht van een generatie" wordt wel eens gezegd. 

De aantrekkingskracht van Cobain zat volgens Stijn Van de Voorde niet alleen in zijn muziek, maar ook in zijn authentieke persoonlijkheid. "Zijn gedrag was echt en hij maakte altijd een statement, maar dat kwam nooit gemaakt over. Je hebt in de muziek veel mensen die persoonlijkheid willen uitstralen, maar waarbij je voelt dat het niet echt is. Bij Cobain was het dat wel. Wat hij ook deed, ook als het smerig of onsympathiek was, het was altijd wat hij op dat moment echt voelde of dacht. En dat is heel uitzonderlijk voor een frontman van een poprockband." 

Grunge, van Seattle tot in de Hit 50

Via Nirvana maakt ook het brede publiek kennis met "grunge", een genre dat midden jaren 80 ontstaan is in Seattle en de nabijgelegen steden. 

Wie grunge zegt, denkt aan een beetje een versleten sound, gescheurde jeans, houthakkershemden, luid in een microfoon roepen en gitaren kapotslaan. Er ontstaat een explosie aan groepjes die voor de lol spelen. Ze ontwikkelen een eigen stijl, het ene groepje is al wat alternatiever dan het andere. Tegen begin jaren 90 is grunge enorm populair. 

"Toch sloeg die grunge ook niet altijd op zoveel", zegt Stijn Van de Voorde. "Maar op muzikaal gebied zat je een beetje met een verloren generatie. Na die bizarre jaren 80 waarin we het vooral hadden moeten doen met synthpop, gebeurde er eindelijk iets op indierockgebied. En Cobain belichaamde die nieuwe stroming heel hard. "Smells like teen spirit" stond zelfs op 1 in de Hit 50. Het feit dat hij op het hoogtepunt van zijn roem gestorven is, maakt dat hij zichzelf onsterfelijk gemaakt heeft, op de meest spijtige manier die er bestaat natuurlijk." Er ontstaat een hele Seattle-scène, waarvan nu ook vooral Alice in Chains, Pearl Jam en Soundgarden nog erg bekend zijn. 

Alice in Chains in 1990 met Sean Kinney (L), Jerry Cantrell, Layne Staley en Mike Starr (R)

Wat er vooral voor gezorgd heeft dat de populariteit van Nirvana en Cobain nooit is afgenomen, is dat de muziek goed was en nog steeds is, vindt Stijn Van de Voorde. "Sommige grunge-muziek is nu passé, maar als je objectief naar "In utero" kijkt, het album dat ze op het toppunt van hun populariteit gemaakt hebben, dat is eigenlijk goed gemaakte popmuziek. Dat maakt dat Cobain na 25 jaar nog altijd belangrijk is. Hij is natuurlijk ook nooit oud geworden en hij heeft nooit de kans gekregen om slechte dingen te maken. Maar mocht hij niet zo vroeg gestorven zijn, dan was hij misschien uitgegroeid tot een figuur zoals Eddie Vedder (frontman van Pearl Jam, maakt ook solo muziek, nvdr)." 

Bekijk hier een carrièreoverzicht van de iconische frontman van Nirvana in video: (en lees verder onder de video) 

Videospeler inladen...

Kennen jongeren Cobain nog?

Jongeren lopen nu rond in T-shirts van Nirvana die gewoon in de collecties van de grote winkelketens zitten, maar kennen ze Cobain 25 jaar na zijn dood nog, weten ze wie hij echt was? Van de Voorde denkt van wel.

"Hoewel voor die jonge gasten hedendaagse bands als The Strokes en Shame cool zijn, spreekt bijvoorbeeld Dave Grohl (drummer van Nirvana) met Foo Fighters ook nog steeds een groot publiek aan."

En zo is de link naar Nirvana snel gelegd. "Je kan het vergelijken met The Beatles in onze tijd. Dat straalde een bepaalde sfeer uit en dat is muziek die generaties overleeft. Die sfeer straalde Nirvana ook uit in de jaren 90. Thibault (Christiaensen) is voor mij een goede graadmeter, want hij is 23. Het gaat ook vaak zo dat je interesse gewekt is door een artiest en dat je er  meer over wil weten.  Soms heb je dus wat duiding nodig en dat is wat wij in deze Rock 'n' Roll High School proberen te doen. Ik ga zeker niet beweren dat we de ultieme docu over Cobain gemaakt hebben, maar we wilden dit vooral doen om de jongeren van nu met hem te laten kennismaken." 

De driedelige videoreeks "Rock 'n' Roll High School" is te bekijken op VRT NU. Stijn Van de Voorde en Thibault Christiaensen trokken ervoor naar Seattle (Kurt Cobain, Nirvana), New York (Joey Ramone, Ramones ) en Manchester (Ian Curtis, Joy Division) om te kijken waar deze tijdloze rockhelden opgroeiden. 

Wie met vragen zit rond zelfdoding, kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op de website www.zelfmoord1813.be.

Meest gelezen