Gratis openbaar vervoer of het schrappen van de loonindex: de meest opmerkelijke standpunten in de Stemtest 2019

Het "gratis-verhaal" van Steve Stevaert lijkt weer helemaal terug bij de socialisten, die kosteloos openbaar vervoer en gratis doktersbezoeken willen. Dat is maar één opvallende conclusie uit de standpunten die de politieke partijen aanleverden voor de Stemtest 2019. N-VA wil dan weer af van de automatische loonindexering. En komt dat rijbewijs met strafpunten er nu?

Voor de Stemtest 2019 bezorgden alle politieke partijen ons hun visie op de stellingen die we aan u voorleggen. En dat levert interessante inzichten op over waar elke partij bij deze verkiezingen voor staat. Een beknopt overzicht per thema:

1. Klimaat en milieu

In het klimaatdebat zijn de meest uitgesproken standpunten voor Groen. De partij vindt als enige Vlaamse partij dat diesel nog meer belast moet worden. Of dat wie in de stad woont lagere belastingen moet betalen. 

Maar alle Vlaamse partijen vinden wel dat bedrijven meer moeten betalen voor hun CO2-uitstoot, en op Vlaams Belang na, gaan ze allemaal akkoord met een Europese taks op vliegtuigbrandstof. 

De partijen aan de linkerzijde - Groen, SP.A en PVDA - vinden dat de volgende regering het belastingvoordeel voor bedrijfswagens (salariswagens) moet schrappen. Zij willen ook dat de betonstop nog sneller wordt uitgevoerd.

N-VA en Vlaams Belang zijn dan weer de enige Vlaamse partijen die tegen de kernuitstap zijn. Zij willen ook na 2025 de kerncentrales openhouden.

Archiefbeeld ter illustratie.

2. Asiel en migratie

Vlaams Belang neemt de meest uitgesproken houding aan in het migratiedebat. De partij wil als enige dat er opnieuw grenscontroles tussen de Europese lidstaten worden ingevoerd. 

Maar de N-VA deelt wel de mening van Vlaams Belang wanneer het gaat om het strafbaar stellen van onderdak bieden aan transmigranten, ngo's te verbieden migranten op zee te redden en te eisen dat wie Europa illegaal binnenkomt, geen kans meer maakt op asiel.

N-VA en Vlaams Belang willen geen praktijktesten om discriminatie bij aanwervingen te controleren

N-VA en Vlaams Belang willen ook geen praktijktesten om discriminatie bij aanwervingen te controleren. Open VLD, N-VA en Vlaams Belang zijn alle drie ook tegen zulke praktijktesten bij het verhuren van woningen.

De linkse partijen willen niet dat gezinnen met kinderen kunnen worden opgesloten nadat hun asielaanvraag is afgewezen. Groen en de PVDA vinden ook dat burgers met een dubbele nationaliteit hun Belgische nationaliteit niet langer kunnen verliezen na het plegen van zware misdaden. Beide partijen verzetten zich ook tegen het idee dat nieuwkomers eerst moeten slagen voor een examen over de Europese waarden voor ze de Belgische nationaliteit kunnen krijgen. 

3. Mobiliteit

De SP.A tekent voor het meest opvallende standpunt: de partij kiest weer voluit voor het "gratis-verhaal". Ze wil dat het openbaar vervoer gratis wordt, eerst voor minderjarigen, maar later voor iedereen. 

SP.A en PVDA willen nultolerantie voor alcoholgebruik achter het stuur

Alle Vlaamse partijen pleiten voor een slimme kilometerheffing, op Vlaams Belang en de PVDA na. De SP.A en PVDA willen dan weer nultolerantie voor alcoholgebruik achter het stuur. 

En opvallend nog: Open VLD, Vlaams Belang en PVDA zijn tegen een rijbewijs met strafpunten. Zo'n rijbewijs is nochtans al wettelijk goedgekeurd in de jaren 90 van de vorige eeuw, maar is sindsdien altijd dode letter gebleven.

Archiefbeeld ter illustratie.

4. Arbeid en economie

De N-VA is de enige partij die het indexmechanisme weg wil. Via de index worden de lonen automatisch aan de prijsstijgingen aangepast. N-VA wil er ook voor zorgen dat wie een persoonlijke jobaanbieding van de VDAB weigert, zijn of haar uitkering verliest.

SP.A, PVDA en Vlaams Belang vinden elkaar over de pensioenleeftijd: die moet volgens die partijen terug naar 65 jaar

Alle partijen, behalve de N-VA en Open VLD, willen de winst op aandelen extra belasten. SP.A, PVDA en Vlaams Belang vinden elkaar dan weer over de pensioenleeftijd: die moet volgens die partijen terug naar 65 jaar.

De SP.A wil - en dat is nog een stukje van dat "gratis-verhaal" -  dat de eerstelijnsgezondheidszorg (lees: de huisarts) gratis wordt voor iedereen. CD&V wil als enige partij dan weer niet dat de erfenisbelasting nog verder daalt.

5. Ethische kwesties en privacy

Een wettelijk verbod om kinderen te slaan, of het behoud van euthanasie voor ondraaglijk psychisch lijden: alle partijen zijn voor, op één uitzondering na: Vlaams Belang.

De partijen zijn wel verdeeld over de verlenging van de abortustermijn na 12 weken zwangerschap. CD&V, N-VA en Vlaams Belang vinden zo’n verlenging overbodig. De andere partijen zijn wel voor.

N-VA ten slotte staat alleen met de stelling dat de vingerafdrukken van alle burgers in een centrale databank moeten worden bijgehouden.

Beluister de uitleg van VRT-journalist Ivan De Vadder in "De ochtend" op Radio 1: