VIB - Ine Dehandschutter

Wetenschappers ontwikkelen eetbare antilichamen om maag- en darmziektes te behandelen

Onderzoekers van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB), UGent en VUB hebben een methode ontwikkeld om de techniek van therapeutische antilichamen ook toe te kunnen passen op het maag- of darmstelsel. Op termijn heeft de techniek, die al met succes is getest bij biggen, heel wat potentieel, maar de technologie moet nog verder worden uitgetest, wat nog een hele tijd kan duren. 

Werken met antilichamen is een therapie die steeds meer wordt toegepast. In plaats van stoffen toe te dienen om symptomen van een ziekte te bestrijden, gaan wetenschappers nu meer en meer op zoek naar wat een ziekte of infectie veroorzaakt, om het probleem dan aan de wortel aan te pakken. De techniek is bijvoorbeeld al succesvol door injecties van antilichamen in de bloedsomloop, om infecties, kanker en ontstekingen te behandelen of te voorkomen. 

Therapieën met antilichamen waren tot dusver evenwel moeilijk toe te passen voor problemen met het maag- en darmstelsel, omdat de antilichaampjes de vijandige omgeving van het verteringsstelsel moesten trotseren. "De doorbraak nu bestaat erin dat de wetenschappers een techniek hebben gevonden om de antilichamen toch tot in maag of darm te brengen", zegt VIB-woordvoerster Sooike Stoops. 

Hun werk is vandaag gepubliceerd in het vakblad Nature Biology, en is het resultaat van een samenwerking tussen het VIB en de Gentse en Brusselse universiteiten UGent en VUB. (lees door onder de foto)

De doorbraak bestaat erin dat we nu antilichamen tot in het darmstelsel kunnen krijgen, ondanks de vijandige omgeving van het verteringsstelsel

Onderzoekers Vikram Virdi, Ann Depicker en Nico Callewaert.
Foto VIB

"De wetenschappers ontwikkelden een antilichaam dat simpel en robuust genoeg is om de vijandige omgeving in het verteringsstelsel te overleven", luidt het. "Meer nog, het team ontwikkelde ook een productiemethode voor deze antilichamen waarbij sojazaden of gistcellen worden gebruikt. (...) Het resultaat is een makkelijk te produceren poeder met antilichamen dat aan voedsel kan worden toegevoegd en oraal kan worden ingenomen, zonder capsule."  

Bij biggen blijkt de techniek al efficiënt

Tot nu toe is de techniek al met succes getest op biggen. Wetenschappers slaagden er zelfs in om hen te vrijwaren van diarree veroorzaakt door enterotoxigene Escherichia coli (ETEC). Momenteel moet dit nog worden behandeld door antibiotica toe te dienen, wat veel nadelen en beperkingen heeft - we moeten het gebruik van antibiotica immers naar beneden krijgen om geen resistentie bacteriën te krijgen.

"Een pilootstudie toont aan dat biggen die voeding aten die verrijkt was met de nieuwe antilichamen, beschermd bleken tegen een infectie met ETEC", zegt onderzoeker Vikram Virdi van de Gentse universiteit UGent. Het team wil de antilichamen alvast verder ontwikkelen als product in de diergeneeskunde.  

En nu de mens?

Het is dus nog niet getest op mensen, maar de resultaten zijn alvast veelbelovend, om twee redenen, legt Sooike Stoops uit: "We zien dat het darmstelsel bij biggen heel gelijklopend is met dat van de mens. De kans is dan ook zeer groot dat dit bij de mens ook zal werken." 

Als het ook bij mensen werkt, dan zijn de toepassingen legio. "We zien dat onze darmflora een grote rol speelt in ons algemeen welbevinden en onze gezondheid. Er kunnen dan ook heel veel toepassingen volgen." (lees door onder de foto)

VIB - Ine Dehandschutter

De kans is zeer groot dat dit ook bij de mens zal werken

Onderzoeker Nico Callewaert (UGent - Centrum voor Medische Biotechnologie) vult aan: "We zijn deze techniek al verder aan het bekijken om menselijke darminfecties te behandelen en te voorkomen, en symptomen aan te pakken bij bijvoorbeeld de ziekte van Crohn en colitis."

Ook in humanitaire projecten is er potentieel: "Na natuurrampen zouden we uitbraken van bijvoorbeeld diarree veroorzaakt door cholera kunnen bestrijden." 

Dit biedt veel potentieel. Na een ramp zouden we er bijvoorbeeld cholera mee kunnen bestrijden

Een doorbraak in onderzoek betekent niet hetzelfde als een doorbraak in de geneeskunde. De verwezenlijkingen van VIB-onderzoekers kunnen de basis vormen voor nieuwe therapieën, maar het ontwikkelingstraject kan nog jaren in beslag nemen. Wie concrete vragen heeft, kan terecht op volgend mailadres: patienteninfo@vib.be

Meest gelezen