Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved

De brexit-knoop raakt niet ontward: wat kan er nog?

Gisteravond is het Britse parlement er weer niet in geslaagd om het eens te raken over een alternatief voor het brexitakkoord van premier May. Vier voorstellen voor een "zachtere" brexit werden verworpen. Wat kan er nu nog?  

Waarom toch kiest het parlement voor geen enkel brexit-scenario?

Daar zijn een heleboel redenen voor. Het parlement is verdeeld in verschillende fracties, vaak over de partijgrenzen heen, die allemaal een andere brexit voor ogen hebben of helemaal geen brexit willen. Elke fractie denkt nog altijd dat haar gedroomde scenario het kan halen. Die verdeeldheid weerspiegelt de breuk in de samenleving: de Britten stemden in 2016 voor de brexit, maar met een erg kleine marge. De vraag was trouwens óf de Britten uit de Europese Unie wilden stappen, niet op welke manier.  

Meteen na de stemming gisteravond kondigde Nick Boles, een van de indieners van een voorstel, aan dat hij uit de Tory-partij stapt.

Komt er een vierde stemming over de brexitdeal van May?

Hoe ongeliefd dat akkoord ook mag zijn, de kans is groot dat premier May haar brexitakkoord, het zogenoemde uittredingsakkoord met of zonder de politieke verklaring, nog een keer bovenhaalt. Dat zou dan morgen of overmorgen al kunnen gebeuren. Na de derde stemming vorige vrijdag kwam ze nog altijd 58 stemmen te kort. Maar May blijft ervan overtuigd dat haar akkoord de enige goede manier is om de brexit te realiseren. 

Vandaag is er opnieuw crisisoverleg van May en haar kabinet. Dat begint omstreeks 10 uur en zal verschillende uren duren. Wat er uit het overleg zal komen, is nog zeer onduidelijk.

Stel: het akkoord wordt goedgekeurd

Om een meerderheid te halen moeten nog een kleine 30 parlementsleden van mening veranderen. Dat lijkt veel, maar de afgrond komt nu wel heel dichtbij: als er niets gebeurt, dan doemt een brexit zonder akkoord op. Dat doet een aantal parlementsleden misschien toch van kamp veranderen. Als dat gebeurt, stapt het Verenigd Koninkrijk op 22 mei, op een ordelijke manier en met een overgangsperiode tot december 2020, uit de Europese Unie. 

Stel: het akkoord wordt weer afgekeurd

Dan moet premier May op 10 april terug naar Brussel om te melden of ze wil deelnemen aan de Europese verkiezingen (en dus langer uitstel wil voor de brexit) of niet. Maar het parlement heeft geen enkele aanwijzing kunnen geven waarvoor dat langere uitstel moet dienen en dus kan de EU het ook weigeren. Als er geen uitstel meer komt, dan dondert het Verenigd Koninkrijk op 12 april uit de Europese Unie, zonder begeleidende maatregelen, zonder overgangsperiode, een no-deal-brexit dus. Een scenario waar alleen de "harde brexiteers" van dromen. 

May stapt op/wordt opzijgeschoven

Ook dat is een mogelijk scenario. Premier May heeft beloofd plaats te maken voor een andere leider zodra ze haar brexitakkoord op zak heeft. Ze heeft nooit gezegd wat ze zal doen als dat niet lukt. De kans is reëel dat een deel van haar regering het nu welletjes vindt of dat het parlement een motie van wantrouwen indient. In dat geval komen er nieuwe verkiezingen en wordt de brexit de facto op de lange baan geschoven. 

Tot slot: wat denkt Europa?

Europa reageert vanochtend nogal pessimistisch. "De kans op een no-deal-brexit neemt elke dag toe", zegt onderhandelaar Michel Barnier.  "De enige manier om dat te vermijden is de goedkeuring van Mays akkoord." En: "Langer uitstel kan alleen als het Verenigd Koninkrijk daar een goede reden voor heeft, anders snijden we in ons eigen vel." Een zelfde geluid is te horen bij Europarlementslid en onderhandelaar Guy Verhofstadt, die waarschuwt voor het "no-deal-scenario". Ook premier Michel betreurt het gebrek aan visie van het Britse parlement. "Intussen bereidt de Benelux zich voor op het ergste."

Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved