Video player inladen ...

Algerijnse president Bouteflika neemt ontslag, maar het regime is nog altijd aanwezig

Er is vannacht gefeest in Algerije nu de 82-jarige president Abdelaziz Bouteflika gisteren zijn ontslag heeft ingediend. Dat gebeurde na zes weken volksprotest, maar evenzeer na druk van de legertop. Het spel in Algerije is nog niet gespeeld en de betogende jongeren weten dat.

analyse
Jos De Greef
Jos De Greef is buitenlandjournalist bij VRT NWS.

"Ik heb deze stap gezet omdat ik een einde wil maken aan de huidige politieke machtsstrijd", zo luidt een mededeling van president Bouteflika nadat hij ontslag had genomen. Het ontslag bleek onvermijdelijk, nadat stafchef generaal Ahmed Gaed Salah gezegd had dat Bouteflika door zijn gezondheidstoestand die functie niet langer kon uitvoeren. Het opofferen van Bouteflika door het regime in Algiers betekent echter zeker nog geen geslaagde overgang, die de betogers van de voorbije weken vragen. (Lees verder onder de foto).

President Bouteflika en stafchef Salah in betere tijden: hier tijdens een parade in 2012. Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved

Einde van de kliek, niet van het regime

In feite was de 82-jarige Bouteflika al sinds een beroerte in 2013 wellicht al niet langer in staat om te regeren. De man verscheen nauwelijks nog in het openbaar, tenzij in een rolstoel en praatte nauwelijks nog. De vraag is wie er dan echt de macht in handen had. Velen wijzen daarbij naar zijn jongere broers en zakenlui uit zijn entourage.

Herbekijk hieronder de reportage over de politieke carrière van Abdelaziz Bouteflika in Het Journaal (lees verder onder de beelden):

Video player inladen ...

Voor die "all the president's men" lijkt de gouden tijd voorbij. De voorbije dagen zijn de paspoorten van een aantal figuren uit de kring rond Bouteflika ingetrokken en vandaag is de zakenman Ali Haddad aangehouden op verdenking van corruptie. Die "inner circle" werkte echter niet enkel op de zenuwen van de Algerijnse bevolking, maar ook op andere geledingen van het regime dat nu al sinds de onafhankelijkheid in 1962 aan de macht is.

Die kliek rond de president had de voorbije weken opvallend de steun verloren, niet enkel van de almachtige stafchef Salah, maar ook van andere steunpilaren van het regime: de regeringspartijen FLN en RND, grote vakbonden, kaders van staatsbedrijven zoals energiegroep Sonatrach en zo voort. Die zijn zeker niet uitgespeeld en zullen proberen om hun machtsposities en privileges zo veel mogelijk te behouden, ook al scharen ze zich nu onder het vaandel van "verandering". (Lees verder onder de foto).

De bevolking wil niet enkel Bouteflika en Co., maar ook het hele regime. Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved

Wie heeft er nu de macht?

 Enkele voorbeelden: na het ontslag van Bouteflika wordt de 77-jarige voorzitter van de senaat, Abdelkader Bensalah, een vertrouweling van de afgetreden president, tijdelijk staatshoofd voor een periode van 90 dagen.

In die periode moeten er presidentsverkiezingen worden gehouden. Dat is dus vrij snel en het geeft de oppositie of eventueel nieuwe bewegingen die zouden ontstaan uit de protestbeweging weinig tijd om zich te organiseren of een eigen kandidaat naar voor te schuiven.

Intussen is al een "nieuwe" regering aangetreden onder premier Noureddine Bedoui, voorheen minister van Binnenlandse Zaken, en bovendien zit die regering ook vol met oude gezichten. Dus ook hier weer vertrouwde figuren van het regime op andere posten.

Daarnaast zal elke overgang in Algiers op een of andere manier de zegen moeten krijgen van de legertop en die wordt nu geleid door de 79-jarige stafchef Ahmed Gaed Salah, de man die weliswaar Bouteflika opzijschoof, maar evenzeer uit datzelfde regime komt. Het FLN-leger-regime is een meester gebleken in het zich steeds opnieuw uitvinden als het uitgedaagd wordt en heeft al wel eerder presidenten opgeofferd om het systeem te redden.

"De straat" laat zich echter niet opzijzetten

 Vraag is of de miljoenen betogers - vooral jongeren - die de voorbije zes weken op straat zijn gekomen om verandering te eisen, zich deze keer met een kluitje in het riet zullen laten sturen. Zo werden er de voorbije weken niet enkel slogans geroepen tegen Bouteflika, maar ook tegen de legertop en het regime in zijn geheel.

De in Algerije erg bekende advocaat en opposant Mustapha Bouchachi zei enkele dagen geleden al dat hij geen vertrouwen heeft in de nieuwe regering noch in senaatsvoorzitter en interim-staatshoofd Bensalah. Bouchachi wil dat de overgang in Algerije geleid wordt door een interim-president die zou moeten worden aangesteld in overleg tussen de oppositie, de legertop en de protestbeweging. Hij wil ook een onafhankelijke kiescommissie alvorens de mensen naar de stembus te roepen.

Enkel op die manier kan er een geloofwaardige overgang komen die het vertrouwen van de bevolking krijgt, vindt Bouchachi. De man was eerder presidentskandidaat van de socialistische partij FFS en gewezen voorzitter van de lokale Liga voor de Rechten van de Mens.

AFP or licensors