BELGA/DIRKX

Antibioticaspecialist Herman Goossens: "Patiënten niet laten opdraaien voor het feit dat artsen te veel voorschrijven"

Belgen slikken nog altijd te veel antibiotica, ondanks de beslissing van minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) om de pillen duurder te maken. Geen verrassing voor antibioticaspecialist Herman Goossens. "Ik heb me altijd verzet tegen die asociale maatregel. Je moet de patiënt niet laten opdraaien voor het feit dat artsen te veel antibiotica voorschrijven." Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) stelt dat haar maatregelen wel degelijk een daling teweegbrengen.

Dat de duurdere antibiotica de overconsumptie nauwelijks terugdringen blijkt uit een studie van de Christelijke Mutualiteit. "En dat was perfect voorspelbaar", stelt Herman Goossens, professor klinische biologie aan de Universiteit Antwerpen. "Als je iets wil doen aan het voorschrijfgedrag van de artsen, moet je de artsen aanpakken en niet de patiënten meer uit hun zak laten betalen."

Antibiotica nog duurder maken, is volgens Goossens dan ook geen oplossing. Hij pleit voor meer structurele maatregelen. "Men zou diegenen kunnen aanpakken die zeer veel en dure geneesmiddelen voorschrijven. Het Riziv weet perfect welke artsen dat zijn. En men moet ze eventueel financieel verantwoordelijk maken. Dat zou een enorm effect hebben. Maar het ontbreekt aan ambitie in dit land."

Professor Goossens heeft naar eigen zeggen structurele maatregelen voorgesteld toen hij voorzitter was van de Belgische commissie voor de coördinatie van het antibioticabeleid. "Ik heb ondertussen ontslag genomen. Een van de redenen was dat ik zo gefrustreerd raakte over het feit dat men maatregelen neemt zonder dat men ons advies daarover vraagt."

Goossens heeft inderdaad scherpe kritiek op het beleid. "Het is veel te veel versnipperd. Er zijn in België 8 à 9 ministers van Volksgezondheid en niemand weet eigenlijk wie nu voor wat verantwoordelijk is. Daardoor wordt uiteindelijk niets beslist. "

Beluister het gesprek met professor Herman Goossens in "De ochtend" op Radio 1:

Minister De Block: "Daling is ingezet"

Federaal minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) ziet naar eigen zeggen wel degelijk een daling in het antibioticagebruik dankzij haar maatregelen, zoals de prijsverhoging. "Er is een daling van 1 procent, dat hebben we nooit gehad. We hadden elk jaar 1 tot 3 procent stijging . De curve is voor het eerst naar beneden aan het gaan."

Dat laatste klopt evenwel niet helemaal. Antibiotica zijn namelijk sinds 1 mei 2017 duurder geworden. Uit de cijfers blijkt dat de daling van het antibioticagebruik al eerder is ingezet. Volgens de CM is de daling na 1 mei 2017 zelfs kleiner dan de voorgaande jaren.

Maar hoe dan ook moet de daling serieuzer worden, stelt minister De Block. En daarom wordt het actieplan verder geïmplementeerd. Boetes opleggen aan de artsen, waar de Christelijke Mutualiteit en professor Gossens voor pleiten, dat is volgens De Block echter niet werkbaar. "De CM en de professor vinden het gemakkelijk om boetes op te leggen. Maar hoe gaan we dat controleren? Dat kunnen ze me niet zeggen." Al zet de minister de deur toch een klein beetje op een kier.

Maggie De Block heeft naar eigen zeggen ook geen concrete adviezen gekregen van professor Goossens in verband met het terugdringen van antibioticagebruik. "Als hij ze me nu kan geven, zal ik ze met alle plezier meenemen in het verdere actieplan." De minister gaat wel akkoord met de kritiek op de versnipperde bevoegdheden en pleit daarom voor herfederalisering.

Beluister het gesprek met minister Maggie De Block in "De ochtend" op Radio 1:

België antibioticaland?

Hoe komt het eigenlijk dat er in ons land zo vaak antibiotica wordt voorgeschreven en geslikt? Professor Goossens ziet verschillende verklaringen.

"Het heeft zeker te maken met het feit dat in de jaren 70 en 80 er grote druk kwam van de farmaceutische industrie op de artsen om veel voor te schrijven. Het probleem van antibiotica is dat ze spotgoedkoop zijn. Als je veel winst wil maken, moet je het volume opdrijven."

"Maar het heeft ook te maken met de mentaliteit, zowel van de artsen als van de bevolking. Men haalt een beetje de schouders op "Antibiotica, so what. Het zal wel niet zoveel schade aanrichten". We hebben daar jaren voor gewaarschuwd dat dat tot resistentie van de bacterie zal leiden, maar er is te weinig oog voor dit probleem."

Bekijk het debat tussen Herman Goossens en Maggie De Block uit "Terzake" hier:

Video player inladen ...

Bekijk hier het fragment uit "Het Journaal":

Video player inladen ...