Kamer stemt straks over grondwetsartikelen die volgende regering kan wijzigen: wat willen CD&V en N-VA?

De Kamer stemt vandaag over welke grondwetsartikelen kunnen worden gewijzigd in de volgende legislatuur. Justitie hervormen? Een klimaatwet mogelijk maken? Alle opties openlaten? Het zijn maar enkele vragen die rijzen in de discussie. In 'De Ochtend' op Radio 1 gingen Peter De Roover (N-VA) en Servais Verherstraeten (CD&V) in debat.

Begin deze week heeft de Kamercommissie een lijst goedgekeurd met 40 grondwetsartikelen die ze wil veranderen. De volledige Kamer moet zich nog over de zaak uitspreken, die stemming is later vandaag. Maar ook de Senaat en de regering moeten nog een lijst opstellen. Enkel de artikelen van de Grondwet die op de drie lijsten staan (van de Kamer, de Senaat én de regering), kunnen in de volgende regeerperiode worden aangepast.

Sommige partijen gedragen zich als de alcoholist die zegt: sluit me op want op café ga ik drinken

Peter De Roover, fractieleider N-VA, wil dat alle grondwetsartikelen kunnen worden herzien

Als het van N-VA afhangt staat alles ter discussie. "Laten we niet vooraf barrières instellen zodat het parlement beperkt is in haar werking", aldus fractieleider Peter De Roover. "Wanneer nu bepaalde partijen zeggen dat ze dat niet willen, dan hebben ze mijns insziens angst voor zichzelf. Het is als een alcoholist die zegt: sluit me op thuis want als ik op café ben ga ik een pint drinken", aldus De Roover. "Een daadwerkelijke wijziging kan bovendien maar plaatsvinden via een tweederdemeerderheid. Dat lijkt me een garantie tegen stommiteiten", voegt hij nog toe.

CD&V is het daar niet mee eens. "Het lijkt gek om artikelen die bijvoorbeeld de rechten van het kind behandelen, of de gelijkheid tussen man en vrouw, voor herziening vatbaar te verklaren. Dat begrijp ik niet", zegt fractieleider Servais Verherstraeten. 

Volgens Verherstraeten is hier dé prioriteit om alle artikelen te kunnen herzien die een verdere grondige hervorming van justitie mogelijk maken. "Denk aan de hervorming van assisen, de mogelijkheid om magistraten mobieler en flexibeler te maken, maar ook de eventuele aanpassing van controle op justitie, zoals de Hoge Raad voor de justitie", aldus de CD&V'er.

Staatshervorming na verkiezingen van mei?

Zowel CD&V als N-VA zijn wel vragende partij voor een staatshervorming. "Een staatsstructuur is geen vast gegeven maar een mobiel gegeven. En er zijn inderdaad problemen die we moeten oplossen", zegt Verherstraeten, onder meer verwijzend naar het feit dat ons land 9 ministers van volksgezondheid heeft. "Dat we meerdere ministers hebben ligt wel niet aan de staatshervorming an sich. Maar dat er aanpassingen nodig zijn spreekt voor zich. En dat moet volgende legislatuur gebeuren", aldus Verherstraeten.

"Laat ons eerlijk zijn, de structuur die we nu hebben, daar kan niemand met gezond verstand achterstaan", zo vult De Roover aan. "Het is daarom nodig om een hervorming te doen. Onze keuze daarbij is dat een Vlaams antwoord het beste is. Maar je kan ook een andere richting zijn, en dat moet onderwerp zijn van debat", aldus De Roover.

Art. 195: de grondwet wijzigen zodat een staatshervorming niet over 2 legislaturen moet?

In een discussie over de aanduiding van voor herziening vatbare grondwetsartikelen staat vaak het 'sleutelartikel' 195 centraal. Dat regelt de manier waarop de Grondwet moet worden gewijzigd, zijnde over twee legislaturen. Wanneer het mogelijk wordt om dat artikel zélf ook te wijzigen, kan een regering dus een staatshervorming realiseren binnen één legislatuur. Zo is overigens de zesde staatshervorming gerealiseerd, met het zogenoemde Vlinderakkoord.

De Kamercommissie heeft het artikel eerder niét opgenomen in de lijst, maar voor CD&V en N-VA mocht dat anders. "We moeten ons afvragen of het wel wijs is om twee legislaturen nodig te hebben om de Grondwet te wijzigen. Daarom heb ik er niks op tegen om het mogelijk te maken om dat artikel aan te passen", aldus Verherstraeten. "Maar een staatshervorming realiseer je niet enkel daarmee. Je doet dat door bondgenoten te zoeken. Dat heeft N-VA niét gedaan. Als er komende legislatuur geen staatshervorming komt, dan is dat de schuld van N-VA en niet van de Grondwet", zo geeft hij een sneer richting de partij.

"Dat is een sterke verklaring", repliceert De Roover. "Zeker als je weet dat wij de vorige keer helemaal alleen stonden met de vraag om een grondige hervorming door te voeren. CD&V gaf toen niet thuis. En nu zeggen ze - want dat is wat CD&V enkele weken geleden zei - we gaan nu nog 5 jaar wachten, hoewel het nodig is om de slechte staatsstructuur te hervormen", aldus De Roover.

Meest gelezen