Memoranda aan politieke partijen: wat zijn ze, waartoe dienen ze en hoe nuttig zijn ze?

In aanloop van de verkiezingen worden politieke partijen bestookt met memoranda van allerlei belangenorganisaties. Hoe nuttig zijn die memoranda eigenlijk en wat doen de partijen ermee? Of hoe verlanglijstjes vertaald worden in beleid of misschien wel gewoon in de prullenmand belanden.

Stel: je bent een belangrijk transportbedrijf of een vakbond en je probeert te wegen op het gevoerde beleid. Hoe pak je zoiets aan? In tijden van verkiezingen kan je een memorandum richten aan de partijen, die het beleid mogelijk mee gaan uitstippelen.

Koepelorganisaties zoals VBO of Unizo, sectororganisaties als Agoria of Fevia, middenveldorganisaties als beweging.net of 11.11.11, grote bedrijven, jeugdbewegingen, vrouwenorganisaties, Kom op tegen Kanker, Congregatie van de Heilige Geest, ...: het aanbod aan memoranda die politieke partijen ontvangen is enorm divers.

"Wij hebben tot nu toe ongeveer een 250-tal memoranda ontvangen en komen er nog steeds binnen", vertelt CD&V-woordvoerder Steffen Van Roosbroeck. Bij Groen staat de teller op meer dan 200, bij Open VLD op 180, bij de SP.A hebben ze er al 167 geteld. Bij N-VA, Vlaams Belang en PVDA ligt het aantal iets lager of houden ze geen nauwkeurige statistieken bij. 

De meeste van die memoranda worden per mail verstuurd, al is de brief ook hier nog niet helemaal in onbruik geraakt. "Sommige organisaties maken er wel hun werk van, met lijvige brochures geïllustreerd met mooie foto's", vertelt Thomas Leys van de studiedienst van Open VLD. Hij heeft zelfs tips voor wie nog een memorandum moet versturen.

Lees verder onder de tweet.

"Ze komen hier meestal via mij binnen", vertelt Edwin De Boeck van de N-VA-studiedienst. "Wij nemen ze namens de partij in ontvangst en sturen ze door naar de analisten die zich met de materie bezighouden of naar de fracties."  

Nuttig zijn die memoranda in elk geval wel. "Er zijn soms ideeën in terug te vinden die als input kunnen dienen voor ons programma of tijdens regeringsonderhandelingen", zegt Edwin De Boeck (N-VA). "In elk geval is het een kans om te voelen wat er lééft." Wat partijen in elk geval niet doen, is verlanglijstjes kopiëren. "Het blijft aan ons om te beslissen", aldus Thomas Leys (Open VLD). "Echte copy-paste doen we nooit, maar er bestaat wel zoiets als een signaalfunctie." 

In elk geval is het een kans om te voelen wat er lééft

Edwin De Boeck (Studiedienst N-VA)

"Sommigen zijn heel vroeg met hun memoranda", vertelt Thomas Leys (Open VLD). "Maar de grote golf hebben we binnengekregen rond de jaarwisseling, soms wel 4 à 5 per dag." Een gelijkaardig geluid horen we bij SP.A. "In oktober-november 2018 heb ik mijn eerste bedankingsmails verstuurd", bevestigt Yoke Stroobants. Maar de tijd dringt. "Wie nu nog komt, is eigenlijk te laat om nog echt impact te hebben", weet Steffen Van Roosbroeck (CD&V).

Het blijkt niet alleen te gaan over memoranda, want vaak krijgen partijen ook een vragenlijst. "Dat betekent soms erg veel werk, maar het is nuttig", verduidelijkt Ivo Flachet, woordvoerder van de PVDA. "De mensen moeten toch weten op wie ze gaan stemmen, en dat kan hen worden duidelijk gemaakt door onze antwoorden."

Groen gaat hier nog een stap verder. "Wij hebben zelf ons klimaatplan voorgesteld aan een 50-tal middenveldorganisaties", licht partijwoordvoerder Jonas Dutordoir toe. "Ook op die manier zoeken wij de dialoog op."

De Vereniging ter Bevordering van de Francofonie in Vlaanderen vroeg ons hoe we staan tegenover de niet-benoeming van de Franstalige burgemeesters in de Rand

Stijn Hiers (Vlaams Belang)

Memoranda kunnen ook op een andere manier leerzaam zijn. "De standpunten van VOKA bijvoorbeeld bestuderen wij heel grondig", zegt Ivo Flachet (PVDA). "Zo kom je bijvoorbeeld te weten waarom de Vlaamse regering bepaalde beslissingen neemt."

Andere memoranda of vragen blijken vrij nutteloos. "Zo kregen wij van de Vereniging ter Bevordering van de Francofonie in Vlaanderen de vraag hoe wij staan tegenover de niet-benoeming van de Franstalige burgemeesters in de rand", vertelt Stijn Hiers (Vlaams Belang). 

Meest gelezen