Kruip tijdig in je nest, díé boodschap moet PXL Hasselt haar studenten geven

Studenten journalistiek aan de hogeschool PXL in Hasselt mogen vanaf volgend jaar een uurtje langer slapen. De lessen starten dan pas vanaf 9.30 uur. Het latere aanvangsuur is volgens communicatiemedewerker Benedikte Van Eeghem niet heiligmakend: "Wie een beetje van de wereld is, wéét dat studenten al eens verzaken aan het plichtsbewustzijn om zichzelf tijdig naar bed te sturen. En die keuze maken ze zelf, hoe je ’t ook draait of keert".

opinie
Benedikte Van Eeghem
Benedikte Van Eeghem is communicatiemedewerker bij OCMW Brugge, copywriter, tekstredacteur en blogger. Ze schrijft over de actualiteit, opvoeding, sociale thema's en de dingen die haar 'positief' wakker houden.

Breaking news: hogeschool PXL in Hasselt introduceert een aangepast lesschema en verwacht de studenten voortaan pas vanaf 9.30 uur in klas. Onderzoek heeft immers uitgewezen dat het brein van jongeren ’s ochtends later "in gang schiet" dan dat van volwassenen. Ze hebben er dus baat bij om later aan de dagtaken te beginnen: vaarwel, schoolbel om 8.30 uur. Absurde kronkel, of zinvolle ommezwaai?

Toen het bericht over de aangepaste lesuren mij vrijdag ter ore kwam, heb ik – ik zal maar eerlijk zijn – gegrinnikt. Als veertiger met een kleurrijk studentenverleden dacht ik heel even dat het om een uitgestelde aprilgrap ging. Quod non: slaapexperts zijn erachter dat tieners wel degelijk een ander bioritme hebben dan volwassenen.

Tieners hebben ook nood aan voldoende slaap en om die nood te lenigen, is een latere start van de lessen wenselijk. Het komt studieresultaten ten goede, zeggen dezelfde experts.

Als veertiger met een kleurrijk studenten­verleden dacht ik heel even dat het om een uitgestelde aprilgrap ging

De bevindingen van wetenschappers in twijfel trekken, zou behoorlijk misplaatst zijn. Ik doe het niet, maar maak graag een kanttekening bij de maatregel. Een slaap- en waakpatroon is immers een persoonlijke aangelegenheid: ook dat heeft onderzoek al lang uitgewezen.

Er zijn heel wat tieners die om 8.30 uur half comateus door de dag sjokken, maar er zijn er evenzeer die het niet doen, zelfs na een relatief korte nacht. Door lestijden op te schuiven, ziet die laatste groep op hogeschool PXL haar bioritme alvast niet gerespecteerd. Brute pech, jongens en meisjes?

Bovendien zijn er nog andere factoren die meespelen, als je je in de materie verdiept. Laten we voor de sport even het plichtsbewustzijn oprakelen. Een wat oubollig klinkende term, jawel, en heel erg moeilijk "te meten". Maar net dat bewustzijn is essentieel om jezelf tijdig naar bed te sturen op het eind van de dag.

Wie een beetje van de wereld is, wéét dat studenten dat al eens verzaken. Als je hogere studies aanvat, verwerf je een portie ongekende vrijheid. Je deelt je dagen zelf in en hoeft niet per definitie alle lessen bij te wonen. Bijgevolg is niks zo plezant als nu en dan met die vrijheid te flirten tot in de vroege uren, zeker als er ’s ochtends geen lessen geagendeerd staan vanaf 8 uur.

Wie een beetje van de wereld is, wéét dat studenten al eens de plicht verzaken om zichzelf tijdig naar bed te sturen

8 uur, jawel: dat is het moment waarop wij, universiteitsstudenten, eind jaren 90 al eens in een aula verwacht werden. We emmerden daar toen ook over: onmenselijk, schandalig, waar haalden ze het! We sliepen nog half, zeker als we de nacht ervoor liederlijk waren doorgezakt in goed gezelschap, met de nodige glazen gerstenat.

Na zulke avonturen was een vroeg hoorcollege altijd een hel. Toch heb ik zelden mijn kat gestuurd, ook al had ik de nacht voordien de vloer aangeveegd met mijn specifieke bioritme. De studieresultaten hebben er nooit onder geleden.

Als ik toen had geweten dat we daags nadien anderhalf uur later aan de les zouden beginnen, was ik trouwens niet vroeger in bed gekropen: ook daar ben ik heel eerlijk in. Het feit dat je langer mag slapen, motiveert je niet automatisch om op een deftig uur aan de nachtrust te beginnen. 

Het feit dat je langer mag slapen, motiveert je niet automatisch om op een deftig uur aan de nachtrust te beginnen

Tal van andere verlokkingen – smartphone, tablet, Netflix – stimuleren je zelfs om het vooral niet te doen. Precies daarom is dat latere aanvangsuur van lessen voor studenten niet heiligmakend: het "kan" studieprestaties ten goede komen, maar alleen als die studenten ’s avonds kiezen voor activiteiten die niet loeihard op het slaap- en waakpatroon inhakken. En die keuzes maken ze zelf, hoe je ’t ook draait of keert.

Op dat vlak, besef ik, waren wij destijds in zekere zin bevoordeeld: er waren geen sociale media, er was geen mobiel internet, zelfs geen internet op (mijn) kot. Wanneer we van een nacht stappen terugkeerden, was slapen zowat de enige resterende optie.

Anno 2019 liggen de kaarten anders en vergt het zelfs om 4 uur ‘s ochtends karakter om niet nog gauw nog wat mails of statusupdates te checken. Doe je het wel, zo beamen de slaapexperts, dan dommel je nog later-dan-laat in. Dan verschijn je, zelfs als de plicht pas om 9.30 uur aanvangt, verre van fris in klas. Slaapkrediet werkt dus, als je je leefgewoontes bijstuurt en voor volwaardige nachten kiest.

We weten allemaal dat zo’n bijgestuurd uurrooster mooi maar tijdelijk van aard is

Anders gezegd: kruip (zo) consequent (mogelijk) tijdig in je nest. Dat zou de kernboodschap bij PXL Hasselt moeten zijn, meer nog dan: je mag voortaan later naar de les komen.

We weten immers allemaal dat zo’n bijgestuurd uurrooster mooi maar tijdelijk van aard is. En dat de studenten op een mooie dag, als ze de kost verdienen, naar een minder mild ritme zullen moeten schakelen. Naar een wekker die – zoals hier – elke ochtend ongegeneerd om 6.30 uur op het bioritme inhakt.

Ik word er zelden vrolijk van, maar kan me helaas niet meer beroepen op een specifiek bioritme om dat ding een mep te geven en te laat op het werk te verschijnen. Zonde is dat. 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.