Archiefbeeld

600.000 Poolse leerkrachten leggen werk neer: "Ze eisen hoger loon, onduidelijk hoe groot chaos zal zijn"

In Polen begint vandaag de grootste staking in het onderwijs sinds de val van het communisme in 1989. Leerkrachten vinden dat ze onderbetaald zijn en eisen een hoger loon. De leraren staken op een cruciaal moment: leerlingen van het lager en middelbaar onderwijs hebben deze en volgende week examens. Het is nog niet duidelijk hoelang de staking zal duren.

Naar schatting 80 procent van de Poolse scholen gaat vanaf vandaag dicht voor onbepaalde duur. Leerkrachten, opvoeders en pedagogen staken, omdat ze een hoger loon eisen. Het gaat om scholen in zowel kleuter-, lager als middelbaar onderwijs.

"Beginnende leerkrachten verdienen in Polen gemiddeld amper 436 euro per maand", legt Marc Peirs uit, correspondent van VRT NWS in Polen. "Meer ervaren leerkrachten hebben een loon van 1.000 euro. Polen is dan wel een goedkoop land, voedsel is een pak goedkoper dan bij ons, maar bijvoorbeeld benzine en geïmporteerde kleding kosten evenveel."

De actie komt niet uit de lucht gevallen. "De staking is goed voorbereid", zegt Marc Peirs, "zo'n 600.000 leerkrachten zullen deelnemen." Al maanden beheerst de staking de media in Polen. Onderhandelingen tussen vakbonden en de regering leverden geen akkoord op. 

De regering van de rechts-nationalistische partij Recht en Rechtvaardigheid wil de lonen wel verhogen, maar wil niet het bedrag geven dat de vakbonden eisen, en gespreid in de tijd. De meest militante vakbond wil een onmiddellijke opslag van 1000 zloty, zo'n 233 euro.

(#LeerkrachtenStaking in #Klobuck. Rond de scholen is het leeg. Er zijn geen kinderen en ook geen ouders. In de scholen verzamelen langzaamaan leerkrachten.)

Examens lopen in de soep

De staking komt er op een belangrijk moment in het schooljaar. "Deze week zijn er examens voor de eerste graad van het middelbaar, volgende week voor het laatste jaar van de lagere en middelbare school", legt Marc Peirs uit. "Het is nog niet duidelijk of al die examens zullen doorgaan." De leerlingen van het laatste jaar middelbaar moeten een staatsexamen afleggen om volgend jaar verder te kunnen studeren.

"Voorlopig is het nog onduidelijk hoe groot de chaos zal zijn. Er is onenigheid tussen de verschillende vakbonden, en er wordt ook niet in alle scholen gestaakt. De regering wil opnieuw praten als de bonden dat zelf voorstellen. Geen hond weet dus hoelang de staking zal duren", aldus Marc Peirs.

Beluister hieronder het gesprek met Marc Peirs in "De ochtend" op Radio 1: