Video player inladen...

Israël trekt naar de stembus: blijft Benjamin Netanyahu premier of neemt ex-legerchef Benny Gantz de fakkel over?

Israël kiest vandaag een nieuwe Knesset, of parlement. Blijft de omstreden premier Benjamin "Bibi" Netanyahu aan de macht of neemt zijn uitdager Benny Gantz van de alliantie Blauw Wit de fakkel over? Peilingen voorspellen dat het alle kanten uit kan. Maar meer dan wie vandaag wint of verliest, telt wie morgen een coalitie kan vormen. Wie het meeste stemmen haalt, komt eerst aan zet.

Israël heeft geen opkomstplicht. Verwacht wordt dat de opkomst iets lager zal liggen dan bij de vorige verkiezingen. Kiezers kleuren in Israël geen bolletje rood: in het kieshokje liggen voor elke partij kieskaartjes klaar. De kiezer kiest een kaart en stopt die nadien in de stembus.

Wie wint volgens de peilingen?

Het is een nek-aan-nekrace. De alliantie Khahol Lavan, Blauw Wit, van uitdager Benny Gantz kan de grootste partij worden met mogelijk 28 zetels. Maar de partij Likud van premier Netanyahu zou nauwelijks een zetel minder halen, zeggen de peilingen. Als Gantz inderdaad het meeste stemmen haalt, is hij als eerste aan zet om een regering te vormen.  

Campagneposters van Benjamin Netanyahu en de alliantie Blauw Wit van Benny Gantz.
Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

De Knesset bestaat uit 120 zetels. Om een regering te vormen moet een coalitie meer dan 60 zetels hebben. Volgens peilingen zouden centrumlinks en de linkse partijen uitkomen op 56 zetels en de centrumrechtse en uiterst rechtse partijen samen op 64.

De rol van die vele kleine partijtjes op links en rechts valt nauwelijks te overschatten, aangezien zij een meerderheid kunnen maken, of kraken. In totaal doen meer dan veertig (!) partijtjes mee aan deze verkiezingen. Maar de meeste zullen de kiesdrempel van drie procent niet halen.

Premier Netanyahu inzet van deze verkiezingen

Mag de huidige premier Benjamin "Bibi" Netanyahu aan de macht blijven of niet? Dat wordt de inzet van deze verkiezingen.

Volgens de aanhangers van Bibi staat hij voor stabiliteit. Hij is een graag geziene gast bij wereldleiders en maakte geregeld een vuist naar de Palestijnse overheid en Hamas, dat de Gazastrook controleert. Nederzettingen, illegaal volgens de VN, konden onder hem uitbreiden. Netanyahu staat voor het huidige status quo.

Benjamin "Bibi" Netanyahu
Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved

Zijn tegenstanders verwijten Netanyahu dan weer dat status quo in de Palestijnse kwestie en geven aan dat de economie slabakt en de ongelijkheid groeit.

Premier Netanyahu kampt ook met juridische problemen. Hij wordt verdacht van fraude, corruptie en belangenvermenging. Mogelijk heeft hijzelf of zijn familie zich daarbij persoonlijk verrijkt.

Zijn tegenstanders vinden dat het na meer dan tien jaar Netanyahu tijd is dat iemand onbesproken aan de macht komt.

President Trump en premier Netanyahu zijn nauwe politieke medestanders.
Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Ex-legerchef Benny Gantz is de grote uitdager

Benny Gantz is de grote uitdager deze verkiezingen. Hij is 59 en ex-stafchef van het leger. Hij vormde een alliantie en zal eerder steun op links moeten zoeken. Hij is onbesproken en staat voor verandering. Als hij een regering kan vormen zal hij de eerste twee jaar premier zijn. Zijn medestander Yair Lapid zou dan na twee jaar de fakkel als premier overnemen.

Gantz wil net als Netanyahu een harde aanpak van Hamas in de Gazastrook, maar wil nadien wel diplomatiek overleg met de Palestijnen in Gaza. Gantz zegt wel de relatie met de Arabieren in Israël, zo'n vijfde van de bevolking, te willen verbeteren. Hij belooft de discriminatie aan te pakken.   

Benny Gantz
Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Palestijnen genegeerd

De Palestijnse kwestie staat niet of nauwelijks op de agenda. Tijdens de debatten kwam het nauwelijks aan bod. Het gaat om Israëlische verkiezingen. Dat betekent dat Palestijnen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever niet kunnen stemmen. Zij zijn immers geen inwoners van Israël.

Wie wel kan stemmen zijn de Arabische Israëliërs, hoofdzakelijk Palestijnen ook. Ze beschikken vaak over de Israëlische nationaliteit. Ze stemmen vaak op Arabische kandidaten, of op de Arabische partijen. Dat die partijen bij deze verkiezingen geen eenheidslijst vormen, heeft kwaad bloed gezet. Verwacht wordt dat de opkomst bij deze groep historisch laag zal zijn.

Protest in Gaza tegen de Israëlische blokkade
AFP or licensors

Omdat een deel van die Arabische stemmen eerder naar linkse partijen gaat, speelt dit in het nadeel van uitdager Benny Gantz. Zowel Gantz als Netanyahu liet deze kiezers links liggen tijdens de campagne.

BEKIJK: Welke rol spelen de ultra-orthodoxe joden in de Israëlische politiek? ("Terzake" 8/4/19)

Video player inladen...

VRT-reporter Bert De Vroey is in Tel Aviv en volgt de verkiezingen op de voet. Bekijk hieronder zijn reportage en analyse:

Video player inladen...
Video player inladen...

Meest gelezen