Studenten aan de PXL mogen uitslapen: we verlaten alle platgetreden paden

Studenten journalistiek aan de hogeschool PXL in Hasselt mogen vanaf volgend jaar een uurtje langer slapen. Dat experiment levert de hogeschool flink wat commentaar op. "We kregen commentaar van critici die poneerden dat studenten die op een later uur beginnen, verdoemd zijn en later zullen lijden aan karakterslapte, structurele luiheid en aanleg tot zelfbevlekking", zegt opleidingshoofd Mark Coenen. De heisa vindt hij toch wat raar. Hij legt uit waarom een uurtje later starten met klassikaal onderwijs een deel van de oplossing van "een welomschreven en bewezen probleem" zou kunnen zijn. 

opinie
Mark Coenen
Mark Coenen is opleidingshoofd journalistiek aan Hogeschool PXL. Hij is voormalig nethoofd van de televisiezender Canvas.

Dat onze opleiding journalistiek aan de PXL in Hasselt gaat experimenteren met het beginuur van de lessen was bijna wereldnieuws. Ik ga er mijn slaap niet voor laten en vind alle belangstelling voor de opleiding meegenomen, maar ik vind de hele heisa toch wat raar. 

En ook een beetje jammer, want er is veel meer aan het veranderen in die opleiding dan een startuur van een les dat verlaat wordt. Maar daar hoor je niemand over: alleen het verschuiven van het beginuur was meldenswaard.  

"Ze mogen in hun bed blijven stinken"

We kregen vele Facebook-duimen en Twitter-likes van mensen die dit een goed idee vonden, maar ook commentaar van critici die poneerden dat studenten die op een later uur beginnen, verdoemd zijn en later zullen lijden aan karakterslapte, structurele luiheid en aanleg tot zelfbevlekking.  

We kregen commentaar van critici die poneerden dat studenten die op een later uur beginnen later zullen lijden aan karakterslapte, structurele luiheid en aanleg tot zelfbevlekking

Een vorm van paternalisme gekoppeld aan nostalgie over de eigen studententijd kruidde sommige reacties die ook dikwijls leeftijdsafhankelijk waren: velen ouder dan 22 die er níét van konden genieten in hun eigen studententijd waren mordicus tegen.

“En natùùrlijk gaan die joeng dan nóg later slapen, en voor je het weet komen ze de hele dag hun bed niet meer uit want ze zijn alleen thuis omdat wij al zijn gaan werken om 8u”.

O tempora o mores.

Dat uurtje later was koren op de molen van de evangelisten van de negatieve spiraal van het niveau van ons onderwijs

Dat hing ook samen met de apocalyptische berichten over het niveau van ons onderwijs afgelopen week: elke dag verscheen er wel een studie die leek aan te tonen dat we collectief met een noodvaart achteropraken. 

Dat uurtje later was koren op de molen van de evangelisten van die negatieve spiraal: niet alleen moeten de studenten van tegenwoordig niets meer kennen, ze mogen in hun bed blijven stinken ook. 

En wij maar werken!

De meeste volwassenen van nu moeten natuurlijk ook op een godslasterlijk uur allemaal samen hun bed uit om zonder ontbijt hun kinderen af te zetten in de voorbewaking. En dan na een ellendige file allemaal samen de dagtaak te beginnen om 8 uur.

Dat ook de meeste volwassenen van nu op een godslasterlijk uur allemaal samen hun bed uit moeten, klopt helemaal niet meer 

Dat klopt helemaal niet meer: ook in het werkveld wordt er duchtig geëxperimenteerd met glijdende werkuren, thuiswerken, digitale hubs en latere starturen, al was het alleen maar om die verdomde files te vermijden.

Jongvolwassenen kunnen door slaapgebrek op school in de problemen komen

Er zijn legio studies die staven dat adolescenten door slaapgebrek op school in de problemen kunnen komen: ze missen hun rapid-eye-movement-slaap (de remslaap), die essentieel is voor het onthouden van kennis.   

Dat wordt ook bevestigd door bijvoorbeeld een autoriteit als slaapdokter Karolien Weytjens van het Jessa Ziekenhuis in Hasselt. “Meerdere onderzoeken wijzen uit dat jongvolwassenen later moe worden”, zegt ze in Het Belang Van Limburg. “Vanaf de puberteit wordt de slaapdruk trager opgebouwd en word je dus ook later moe."

Jongvolwassenen missen hun remslaap, die essentieel is voor het onthouden van kennis

Uit verschillende studies blijkt dat studenten beter presteren in de namiddag. Op latere leeftijd verandert het dan weer en zijn mensen waakzamer vroeg op de dag en worden ze sneller moe. Dus later met de lessen beginnen kan beter zijn voor de jongvolwassen studenten, maar is wat minder interessant voor de wat oudere lesgever.

Hogeschool bestaat uit meer dan les in de klas

Dat latere uur slaat voor de goede orde alléén op de lessen en projecten die in klassikaal verband gedoceerd moeten worden op de hogeschool. Hoger onderwijs bestaat daarnaast uit zelfstudie, individuele opdrachten, eigen onderzoek en digitaal werken op afstand: leervormen die geen gezamenlijk startuur nodig hebben.

Een uurtje later starten met klassikaal onderwijs zou een deel van de oplossing van een welomschreven en bewezen probleem kunnen zijn

Een uurtje later starten met klassikaal onderwijs zou een deel van de oplossing van een welomschreven en bewezen probleem kunnen zijn. Niet voor de lector maar voor de student, dus.

De rest is in de handen van de studenten zelf: als zij dat uurtje langer slapen, willen vervangen door nog langer Fortnite spelen, is dat hun probleem. De opdrachten blijven dezelfde, de deadlines ook. En de te behalen competenties ook. Het experiment wordt gemonitord en elk jaar geëvalueerd. Meer is het niet.

Als studenten dat uurtje langer slapen, willen vervangen door nog langer Fortnite spelen, is dat hun probleem

Maar ik wil van deze gelegenheid ook gebruik maken om u met gepaste trots ook de inhoud van het nieuwe curriculum mee te delen, waar de lat niet lager maar flink hoger wordt gelegd.

De lat wordt flink hoger gelegd

Méér aandacht voor Nederlandse taalvaardigheid (geschreven en gesproken), actua en actuele geschiedenis; méér maatschappelijke vakken; meer aandacht voor onderzoek en factchecking; meer tijd voor de drie media (print, audio en video), zowel inhoudelijk als technisch; bijna 50% meer stage. Met daarenboven ook nieuwe talentmodules waarbij de studenten zich specialiseren in onderzoeksjournalistiek, presentatie of digitale creatie.

De nieuwe studenten gaan dat extra uurtje slaap meer dan nodig hebben. Dat doen we in samenwerking en samen met hun toekomstige werkgevers in de media: vanaf het tweede semester van het tweede jaar zitten de studenten samen met de journalisten in het nieuwe Mediahuis in Hasselt, waar de redacties van TVLimburg en Het Belang van Limburg gaan huizen. 

Studenten, docenten en journalisten kunnen elkaar inspireren en motiveren - of irriteren, dat mag ook. Als we er allemaal maar van leren en als we daardoor maar betere aspirant-journalisten afleveren.

Als we er allemaal maar van leren en als we daardoor maar betere aspirant-journalisten afleveren

Veel dichter kan je als student niet bij het werkveld geraken. We zijn trouwens de enige hogeschool van de Lage Landen waar zo intensief - maar niet exclusief - wordt samengewerkt met een mediaorganisatie waar de studenten later in terecht kunnen komen. 

Dezelfde hogeschool die in 2017 met lof werd overladen door de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) die opleidingen in het hoger onderwijs erkent.

De commissie waardeerde het eigen accent van de hogeschool: “wars van alle platgetreden paden”

PXL beschikt volgens die commissie over een heldere visie op onderwijs in relatie tot de maatschappelijke omgeving, die wordt samengevat in de x-factor. Die combinatie van karakteristieken beschrijft waar de hogeschool voor staat en wat haar uniek maakt. 

De commissie waardeerde het eigen accent van de hogeschool: “wars van alle platgetreden paden”. Wars van alle platgetreden paden betekent dan ook veel meer dan een uurtje later beginnen.

Altijd bereid om een en ander te komen toelichten in Het Journaal. 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.