Video player inladen...

De brexitbal ligt opnieuw in het Europese kamp: krijgt het Verenigd Koninkrijk extra uitstel en tot wanneer?

Vanavond vindt in Brussel een speciale Europese top plaats over de brexit. De Europese lidstaten moeten er beslissen of het Verenigd Koninkrijk extra uitstel krijgt. Alles wijst erop dat Londen dat zal krijgen, al blijft het onduidelijk tot wanneer.

Waarom een nieuwe top over de brexit?

Normaal gezien had het Verenigd Koninkrijk op 29 maart de Europese Unie moeten verlaten. De Britse premier Theresa May is er echter niet in geslaagd om het uitstapakkoord waarover ze met de EU heeft onderhandeld, voor 29 maart door het Britse parlement te laten goedkeuren.

Op de vorige Europese top kwamen de Europese lidstaten daarom met een dubbel voorstel: ofwel uitstel tot 22 mei (als Mays akkoord alsnog goedgekeurd zou worden); ofwel op 12 april uit de Unie stappen zonder akkoord. Tenzij ze voor die dag een andere beslissing zouden nemen (toch deelnemen aan verkiezingen, brexit terugdraaien).

Een derde poging om Mays akkoord te laten goedkeuren, draaide op 29 maart op niets uit. Meteen na die stemming besliste Europees president Donald Tusk om een extra Europese top te organiseren op 10 april, twee dagen voor wat dan de dag van de brexit leek te gaan worden.

Maar omdat een meerderheid binnen de Britse regering en het Britse parlement zo'n brexit zonder akkoord ook niet ziet zitten, kwam May uiteindelijk met een nieuw plan op de proppen. Ze stak de hand uit naar oppositiepartij Labour om samen een brexitdeal uit te werken die dan wel een meerderheid in het parlement zou kunnen halen. Vervolgens stuurde May een brief naar de EU met het verzoek om de brexitdatum uit te stellen tot 30 juni, om het overleg met Labour alle kansen te geven.

En zo wordt Brussel vanavond het toneel waar over dat verzoek om extra uitstel overlegd en allicht beslist zal worden. 

May bracht gisteren nog een bezoek aan de Duitse bondskanselier Merkel om de top van vandaag voor te bereiden.
AFP or licensors

Zal Europa opnieuw uitstel geven?

Alles wijst erop dat de Europese lidstaten May extra uitstel zullen geven. In een kladversie van wat de conclusies van de top van vanavond moeten worden, staat dat ook met zoveel woorden. Geen enkel van de 27 overige EU-landen is voorstander van een brexit zonder akkoord. En niemand wil daarvoor de verantwoordelijkheid dragen. 

Maar dat wil niet zeggen dat de Europese lidstaten May zomaar zullen geven wat ze vraagt. Want, zo is overal in Europa te horen, uitstel tot 30 juni zal alleen kunnen als May een "geloofwaardig plan" op tafel legt. Als May kan bewijzen dat ze dicht bij een akkoord staat met Labour dat kans op slagen heeft in het parlement.

Weinigen geloven daarin. Daarom lijkt de kans groter dat de Europese lidstaten voor een veel langer uitstel zullen kiezen. Tot het einde van dit jaar bijvoorbeeld. Of er meteen een volledig jaar van maken, tot april 2020. Mét de optie om toch nog vroeger uit de Unie te stappen, mocht er een sneller akkoord gevonden worden. Flextension werd het al genoemd. Een flexibel uitstel. De zoveelste brexitterm.

Europees hoofdonderhandelaar Barnier: "Een brexit zonder akkoord zal nooit de keuze van de EU zijn."
Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

En wat dan met de Europese verkiezingen? Met of zonder Britten?

May verkiest zelf uitstel tot 30 juni, omdat ze denkt dat ze het tegen dan alsnog eens kan raken met Labour en zo kan vermijden dat het Verenigd Koninkrijk aan de Europese verkiezingen van 23 tot 26 mei moet deelnemen. Het nieuwe Europees Parlement komt begin juli namelijk een eerste keer bijeen. In het optimistische scenario van May zijn de Britten enkele dagen daarvoor uit de Unie gestapt en is deelname aan de verkiezingen dus overbodig.

Maar de Europese lidstaten denken daar blijkbaar anders over. Zoals het er nu naar uitziet, zijn ze van plan om het Verenigd Koninkrijk extra uitstel te geven, op voorwaarde dat het wel aan de Europese verkiezingen deelneemt. Doen de Britten dat niet, dan zouden ze alsnog op 1 juni uit de EU moeten stappen.

Een bijkomende voorwaarde zou zijn dat het Verenigd Koninkrijk zich tijdens dat lange uitstel gedraagt en de Europese besluitvorming niet zal blokkeren. Een vrees die niet ongegrond is: sommige Britse parlementsleden lieten namelijk al doorschemeren dat ze het de andere Europese lidstaten lastig zouden maken mochten de Britten verplicht worden om toch aan de Europese verkiezingen deel te nemen.

Het lijkt dus extra uitstel te worden. Is een brexit op 12 april dan uitgesloten?

Als er één ding duidelijk is geworden de voorbije maanden, dan is het: alles kan! Een brexit zonder akkoord op 12 april, jawel over twee dagen, is dus nog altijd mogelijk. Bijvoorbeeld als de Europese lidstaten het vanavond niet eens zouden raken over de lengte van het uitstel. Maar omdat niemand in de EU dat echt wil, is die kans veeleer klein en is de verwachting dat er ook nu weer iets nieuws uit de magische brexithoed getoverd zal worden.

Ivan Ollevier is in Londen en peilde naar de stemming onder de Britten. Herbekijk hieronder zijn analyse in Het Journaal:

Video player inladen...

Meest gelezen