Video player inladen ...

Maanlanding Israëlische privélander mislukt: "Als de eerste poging mislukt, dan probeer je opnieuw"

De landing van de Israëlische maanlander Beresheet van het bedrijf SpaceIL is mislukt. Net voor de landing van het ruimtetuig verloor het controlecentrum het contact met het toestel. De maanlander crashte op de maan. Het was de eerste poging ooit van een privébedrijf om een maanlanding uit te voeren. Wat is het belang van deze missie?

Het bedrijf SpaceIL lanceerde op 22 februari de Beresheet. Het is het eerste private bedrijf ooit dat een poging onderneemt om op de maan te landen. De sonde is dan wel een privé-initiatief, Israël ziet de maanlanding als een nationaal prestigeproject. Het land plaatst zich symbolisch naast de Verenigde Staten, Rusland en China. Tot nu bereikten die drie grootmachten als enige de maan, maar dat was steeds op initiatief van de staat.

Op het laatste ogenblik net voor de geplande maanlanding is het fout gelopen. Het controlecentrum van SpaceIL in Israël verloor het contact met de maanlander en het toestel crashte. "Als je eerste poging mislukt, dan probeer je opnieuw", reageerde de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in het controlecentrum.

Israël is een rijzende wereldmacht, rijzend en rijzend tot aan de maan

Israëlische premier Benjamin Netanyahu

Beresheet verwijst naar de eerste woorden van het Hebreeuwse Bijbelboek Genesis.  Dat staat in de Nederlandse vertaling meer bekend als "in den beginne". De sonde is onbemand, maar heeft wel de Israëlische vlag, het dagboek van een holocaust-overlevende, kindertekeningen en een digitale versie van het Bijbelboek Genesis aan boord. “Israël is een rijzende wereldmacht, rijzend en rijzend tot aan de maan”, zo beklemtoont de Israëlische premier Benjamin Netanyahu het symbolische belang van de maanlanding voor zijn land. (lees verder onder de video)

Bekijk hieronder het verslag van "Het Journaal":

Video player inladen ...

Eerste privébedrijf op de maan

De race naar de maan begon in de jaren zestig en was lang een prestigestrijd tussen de Verenigde Staten en Rusland die zich wilden bewijzen als wereldmacht. Het prestige is er nog steeds, maar de ruimtevaart is sinds het einde van de Koude Oorlog veel veranderd, aldus Philippe Mollet, medewerker bij Volkssterrenwacht Mira. 

Beresheet deed een poging om op de maan te landen dankzij privégeld en dat is een primeur. Het Israëlische bedrijf SpaceIL deed een beroep op de internationale joodse gemeenschap om de maanlander te sponseren. SpaceIL was een van de bedrijven die een paar jaar geleden meedong naar de “Google Lunar X Prize”. Die prijs reikte twintig miljoen euro uit aan het bedrijf of de persoon die als eerste op de maan landde. Niemand van de kandidaten slaagde erin de deadline in 2018 te halen. Vandaag gaat Beresheet wel de geschiedenis in als de eerste particuliere maanmissie ooit.

Philippe Mollet noemt de privatisering van maanmissies een belangrijke stap voor de moderne ruimtevaart. Hij wijst op de logge structuur van overheidsinstellingen zoals het Amerikaanse agentschap NASA. Mollet verwacht dat private bedrijven de ruimtevaart zullen vernieuwen.

Lees verder onder deze explainer (in het Engels) over de maanmissie:

Economische ontginning van de maan

Vandaag reizen landen vooral naar de maan voor economische belangen.  Meer en meer landen geloven dat ze het grondstoffentekort op de aarde kunnen opvangen door grondstoffen te ontginnen op de maan. China landde in het begin van dit jaar op de achterkant van de maan. De Chinezen hopen er kostbare mineralen te delven, zoals Helium-3 dat een mogelijke brandstof voor kernfusie is. 

Beresheet moest onder meer het magnetische veld van de maan bestuderen en de precieze afstand tussen de maan en de aarde meten. Mollet focust minder op dat wetenschappelijk onderzoek. Hij ziet de Israëlische maanlander eerder als een proefproject voor economische ontginning in de toekomst.

Landen die de maan willen exploiteren, zullen volgens Mollet wel rekening moeten houden met het “Outer Space Treaty”. Dat verdrag bepaalt onder meer dat het onderzoek van de ruimte en hemellichamen alle landen ten goede moet komen en dat geen enkel land een hemellichaam als zijn bezit mag beschouwen. Het verdrag regelt enkel nationale maanmissies, maar het zegt niets over private ondernemingen. De landing van Beresheet op de maan vormt volgens Mollet een uitdaging voor de regelgeving over de ruimtevaart.

Bekijk hieronder de analyse van Koen Wauters:

Video player inladen ...
De Amerikanen zijn tot nog toe de enige die een bemande maanmissie hebben uitgevoerd. 1969 AP