Video player inladen...

"Afbeelding van het zwarte gat bewijst opnieuw dat Albert Einstein gelijk heeft met zijn relativiteitstheorie"

Na bijna drie jaar onderzoek hebben de astronomen van de Event Horizon Telescope voor het eerst een afbeelding van een zwart gat kunnen maken. "Het is nogmaals een bewijs van Einsteins theorieën. Alles wat Einstein honderd jaar geleden voorspeld heeft in zijn relativiteitstheorie, hebben we nu voor het eerst in feiten in het echt kunnen zien. Een hele straffe theorie", zegt Koen Wauters.

De voorstelling van de afbeelding van het zwarte gat M87 is een mijlpaal in de wetenschappelijke geschiedenis. Onder anderen de Nederlandse wetenschapper Robbert Dijkgraaf omschrijft de voorstelling van de afbeelding als een enorme doorbraak voor de wetenschap.

"Het is voor ons de eerste schooldag. Het voelt aan als de eerste schooldag in de lagere school. We zijn allemaal blij en een beetje opgewonden en verwachtingsvol na al wat er gebeurd is", antwoordde Dijkgraaf op een vraag van Koen Wauters na de voorstelling van de afbeelding van het zwarte gat.

Eigenlijk heb je een soort telescoop nodig die zo groot als de aarde is voor deze waarneming, maar die bestaat niet

Het is moeilijk om een afbeelding te maken van een zwart gat, legt Koen Wauters uit in "De wereld vandaag" op Radio 1. "Het zwarte gat waar de wetenschappers nu naar gekeken hebben, dat heet M87, dat is op vijftig miljoen lichtjaar van de aarde. Dat is gigantisch ver", aldus Wauters.

"Eigenlijk heb je een soort telescoop nodig die zo groot is als de aarde om dat zwarte gat waar te nemen. Die bestaat uiteraard niet, maar wat ze wel gedaan hebben is een aantal radiotelescopen over de hele aarde aan elkaar verbonden. Die hebben ze gekoppeld aan elkaar en allemaal op hetzelfde moment naar dezelfde plek laten kijken gedurende vier dagen. Al die telescopen hebben data verzameld en met al die data hebben ze de foto kunnen reconstrueren."

Het mooie is dat fysica altijd begint met wiskunde. "Einstein heeft in zijn algemene relativiteitstheorie voor het eerst voorspeld dat er zwarte gaten zijn. Zijn theorie is een soort van vergelijkingen. Een aantal van die vergelijkingen kwamen uit op oneindig, singulariteiten heet dat. Einstein zelf had iets van, dat kan eigenlijk niet. Dat is een soort wiskundig curiosum dat in mijn theorie bestaat, maar we gaan dat nooit terugvinden in het echt. Eind de jaren 60 en in de jaren 70 van de vorige eeuw dachten wetenschappers dat die dingen echt wel moeten bestaan en dat zijn dan die zwarte gaten. Dat hebben we vandaag voor het eerst kunnen zien."

Het is nogmaals een bewijs van Einsteins theorieën. "Alles wat Einstein honderd jaar geleden voorspeld heeft, hebben we nu voor het eerst in feiten in het echt kunnen zien. Op de persconferentie vroeg ik of de wetenschappers iets gezien hebben dat de theorie van Einstein tegensprak. Maar helaas bijna, alles klopte. Dat is wetenschap. Je voorspelt iets in theorie en later zie je dat het in het echt klopt. De relativiteitstheorie van Einstein blijft kloppen. Een hele straffe theorie."

Wetenschappers hebben aangetoond dat een zwart gat dat geen licht uitstuurt, er toch is

Ook de sterrenkundige Leen Decin van de KU Leuven is bijzonder enthousiast over de resultaten van de Event Horizon Telescope. "We zijn ongelofelijk enthousiast over deze resultaten. Het is de eerste keer dat er een foto van een zwart gat getoond wordt. De wetenschappers hebben kunnen bewijzen en kunnen aantonen dat een zwart gat dat geen licht uitstuurt, er toch is", zegt Decin.

De afbeelding van het zwarte gat is volgens Decin een bijzonder grote doorbraak voor de wetenschap, meer dan honderd jaar nadat Einstein zijn relativiteitstheorie heeft ontwikkeld. "We hebben de afbeelding vandaag pas te zien gekregen omdat we vroeger de techniek niet hadden om een zwart gat te registreren.  Het is maar door de handen in elkaar te slaan door meer dan 40 landen, dat we vandaag het resultaat kunnen voorstellen. Er is geïnvesteerd in de instrumenten en de kalibratie.  Elk instrument heeft zijn eigen atoomklok nodig en je moet dingen supernauwkeurig op elkaar gaan afstellen", besluit Decin.

Beluister het gesprek met Koen Wauters uit "De wereld vandaag" hier:

Beluister het gesprek met professor Leen Decin uit "De wereld vandaag" hier:

Wetenschapsjournalist Koen Wauters geeft meer uitleg over het eerste beeld van een zwart gat:

Video player inladen...

Professor astrofysica Heino Falcke in "Terzake":  "Afbeelding van een zwart gat was jarenlang fictie en dan het plaatje zien, dat was bijzonder"

Video player inladen...