Vlaams Belang grossiert in "vechtfilmpjes": "wegen op debat door kosteloze campagne op sociale media"

Vlaams Belang is actief op zoek naar videofilmpjes waarin jongeren zich te buiten gaan aan excessief geweld. De partij wil dat er een meldpunt bij de politie komt, maar deelt die filmpjes ook gretig op haar sociale mediakanalen. Het gaat over een doelbewuste strategie, geeft de partij zelf toe. Meteen rijst de vraag: waarom?

"Dit heeft natuurlijk te maken met het feit dat veiligheid één van de verkiezingsthema's van Vlaams Belang is", zegt Tim Verheyden, expert sociale media bij VRT NWS in "De wereld vandaag", op Radio 1. Een partij die ten strijde trekt tegen excessief geweld: daar is toch niks mis mee? "De partij experimenteert op Facebook met video's die emoties uitlokken in de context van één van hun verkiezingsthema's. Je kan advertenties kopen, maar dit is een manier om gratis een groot publiek te bereiken met een -letterlijk- goedkope manier van campagne voeren", aldus Verheyden. 

Vlaams Belang is warm aan het draaien om volop gebruik te maken van de mogelijkheden van sociale media

Tim Verheyden

De filmpjes worden toegeleverd aan Vlaams Belang. "Dat kost niks, je zet dat op je sociale media en het wordt heel veel gedeeld en heel veel bekeken. Bovendien kan je ermee wegen op het maatschappelijk debat", duidt Verheyden. "Je bereikt er niet alleen je achterban mee, maar je kan ook twijfelende kiezers overtuigen. Je kan de zogenoemde 'mainstream media' bereiken - wij berichten daar ook over - maar je bereikt ook andere partijen, die ook bepaalde posities gaan innemen."

"Vlaams Belang is warm aan het draaien om volop gebruik te maken van de mogelijkheden van sociale media." En dat loont, want de cijfers spreken voor zich. "De nationale Facebookpagina van Vlaams Belang heeft 360.000 volgers of mensen die de pagina leuk vinden", zegt Verheyden. Ter vergelijking: de pagina van N-VA heeft er minder dan 200.000.

Als Facebook ziet dat een filmpje veel emotie uitlokt, gaat het dit stimuleren in bepaalde tijdslijnen

Tim Verheyden

Een enorm groot bereik via de sociale media, dus. "Die filmpjes worden nog eens gestimuleerd door de algoritmes van Facebook. Een filmpje waarin niets gebeurt en waarop niemand reageert, belandt in een of ander hoekje, maar als Facebook ziet dat een filmpje veel emotie uitlokt, gaat het dit stimuleren in bepaalde tijdslijnen."

Bovendien worden dergelijke filmpjes ook gedeeld in andere groepen op Facebook. Verheyden noemt het vechtfilmpje uit Ingelmunster, dat ook wordt gedeeld in populaire groepen als "Ge zijt van Antwerpen als ..." 

Berichten op de sociale media hoeven niet volledig waar te zijn. Het gaat om de boodschap die moet verspreid worden

Tim Verheyden

Dreigt er geen privacyprobleem met het in beeld brengen van minderjarigen? "Eigenlijk mag het niet, maar in de praktijk is er weinig vervolging", aldus Verheyden. "Wat wel een probleem kan zijn, zijn reacties van mensen die boos reageren en de naam noemen van mensen die in het filmpje online te zien zijn."

Opvallen is de tekst bij één van de filmpjes. "Als we kijken naar het filmpje uit Antwerpen waar een man wordt geschopt, dan zijn de feiten de feiten. Vreselijk. Als je de tekst bij het filmpje uit Izegem leest, dan klopt de eerste zin 'dit zijn beelden uit Izegem van een tijdje geleden'. Als er dan bovendien wordt beweerd dat die jongeren opnieuw bezig zijn, dan weten we dat niet zeker. Er wordt ook gevraagd om de beelden te verspreiden om de jongeren op te sporen. Wel, die jongeren zijn al opgespoord na het incident vorig jaar en wachten nu op hun straf. Berichten op de sociale media bevatten soms een kern van waarheid, maar zijn dan zeker niet altijd in hun volledigheid. Studies -los van dit filmpje- wijzen uit dat de waarheid vaak ten koste gaat van de boodschap die moet verspreid worden."

Beluister hieronder het gesprek met Tim Verheyden in "De wereld vandaag":