AFP or licensors

Notre-Dame inspireert dichters, vroeger en nu

Niet enkel Victor Hugo schreef over de Parijse Notre-Damekerk. De grote brand zet ook hedendaagse auteurs aan tot nieuwe teksten en gedichten.  

De Notre-Dame van Parijs zit in het hart van de Franse cultuur. Victor Hugo maakte haar tot hoofdpersonage van zijn bekende roman “De klokkenluider van de Notre-Dame”. Ook dichters lieten zich in het verleden inspireren door het majestueuze bouwwerk.

Na de grote brand kruipen schrijvers en zangers opnieuw in de pen om uiting te geven aan hun emoties. De Franse zanger Gauvain Sers schreef er een nieuw lied over, vanuit het standpunt van de Notre-Dame zelf:

De Zuid-Afrikaanse dichter Breyten Breytenbach werd Fransman omdat hij zijn land wegens zijn protest tegen de apartheid niet meer binnenmocht. Hij schreef een gedicht over de windhaan die naar beneden kwam, toen de spitse toren van de Notre-Dame instortte:

Notre-Dame de Paris, 15 April 2019

maar die groenspaanhaan
wat genael bo op die vingerwysing kon staan
om met ‘n stil vergaan van koper
die verbydraai van eeue die hoof te bied

het na benede gestort
deur die inferno van vlamme en roet
om op die werf tussen as en splinters
en gebarste juweelvonke nou gelouter
nog steeds bekkig sy stil weerstandskreet te kraai

Breyten Breytenbach

"Moderne rederijker" Stijn De Paepe dichtte in De Morgen kritisch over de steun voor de heropbouw: "Men leeft meer mee met een hoop stenen dan met ménsen zonder dak."

In het verleden dichtten Franse auteurs al vaker over de Notre-Dame, vooral in de 19e eeuw was het een populair onderwerp. De Nederlandse componist Jacob de Haan zette het gedicht "Notre-Dame de Paris" van Gerard de Nerval op muziek:

Notre-Dame est bien vieille : on la verra peut-être 
Enterrer cependant Paris qu'elle a vu naître ; 
Mais, dans quelque mille ans, le Temps fera broncher 
Comme un loup fait un boeuf, cette carcasse lourde, 
Tordra ses nerfs de fer, et puis d'une dent sourde 
Rongera tristement ses vieux os de rocher !

Bien des hommes, de tous les pays de la terre 
Viendront, pour contempler cette ruine austère, 
Rêveurs, et relisant le livre de Victor : 
— Alors ils croiront voir la vieille basilique, 
Toute ainsi qu'elle était, puissante et magnifique, 
Se lever devant eux comme l'ombre d'un mort !

Gérard de Nerval - "Odelettes" - 1853

Ook Théophile Gautier schreef over de Notre-Dame, net als Charles Péguy en de Russische dichter Osip Mandelstam.

Literatuur