Met onderwijsplan probeert ook Open VLD een plekje te veroveren in onderwijsdebat tussen CD&V en N-VA 

Open VLD pakt uit met een heus "twaalfpuntenplan" voor onderwijs. Veel voorstellen zijn gerecycleerd, maar wie goed leest, merkt dat Open VLD vooral een plekje probeert te krijgen in een onderwijsdebat dat tot nu vooral door N-VA en CD&V werd gevoerd. Wat staat in het plan en hoe moeten we het begrijpen?

analyse
Brigitte Vermeersch
Brigitte Vermeersch is expert onderwijs bij VRT NWS.

Open VLD lanceert een twaalfpuntenplan met hun voorstellen voor onderwijs. Veel van hun voorstellen kennen we al, zoals een centraal eindexamen op het einde van het secundair onderwijs. En dat Open VLD de leerplicht naar 3 jaar wil verlagen, of een flexibeler statuut wil voor leerkrachten, is ook niet nieuw.

Wie tussen de regels doorleest, merkt dat Open VLD zich met het voorstel probeert te positioneren in het onderwijsdebat dat al langer woedt tussen CD&V en N-VA

Maar wie tussen de regels doorleest, merkt dat Open VLD zich met het plan vooral probeert te positioneren in het onderwijsdebat dat al langer woedt tussen CD&V en N-VA. Naast klimaat, belastingen en migratie, wordt onderwijs gegarandeerd een verkiezingsthema, zeker na de cijfers over dalende onderwijskwaliteit die recent nog minister Hilde Crevits (CD&V) in verlegenheid brachten. 

Kopie van N-VA?

Een aantal voorstellen van Open VLD lijken opvallend goed op die van N-VA. Kijk bijvoorbeeld naar de manier waarop de liberalen de nadruk leggen op "excelleren". Rutten gebruikt in het interview met de krant De Morgen zelfs letterlijk de woorden van N-VA-voorzitter Bart De Wever: “Tene quod bene” (of "behouden wat goed is"). Dat was de onderwijslijn van de N-VA in haar strijd tegen de brede eerste graad van onderwijsminister Pascal Smet indertijd en is nog altijd haar baseline in het onderwijsdebat.

Ook wat betreft de kritiek op de te grote inmenging van de koepels en de onderwijsnetten, zoals Katholiek Onderwijs Vlaanderen of het Gemeenschapsonderwijs, zit Open VLD op dezelfde lijn als N-VA. En ook dat Rutten zich in De Morgen beroept op de expertise van Wouter Duyck, valt op. N-VA haalt de Gentse professor cognitieve psychologie vaak aan.  En Duyck komt ook spreken op de campagnedag van N-VA over onderwijs. Dat is overigens de plaats waar je het "origineel" van het onderwijsplan kan horen, zegt onderwijsexpert van N-VA Koen Daniëls op Twitter. 

(lees verder onder de tweet)

"Lage drempel"

Uiteraard is het niet de eerste keer dat Open VLD zich positioneert in het onderwijsdebat. Tijdens de discussies over de hervorming van het secundair onderwijs slaagde de partij erin om ook een aantal maatregelen voor het basisonderwijs erdoor te duwen. Open VLD hield de voorbije jaren ook zogenoemde “onderwijscafés" over de toekomst van het Vlaamse onderwijs, waar ze mensen uit het onderwijsveld aan het woord lieten. Het plan is daar ook duidelijk door geïnspireerd.

Gelijke onderwijskansen, één van de strijdpunten van voormalig liberaal onderwijsminister Marleen Vanderpoorten, en excellentie gaan voor de liberalen hand in hand

Er zijn dus zeker ook wel verschillen met de N-VA-plannen. Zo klinkt het niet alleen dat “de lat hoog” moet, maar ook dat “de drempel laag” moet blijven. Gelijke onderwijskansen, één van de strijdpunten van voormalig liberaal onderwijsminister Marleen Vanderpoorten, en excellentie gaan voor de liberalen hand in hand. "Precies door de lat hoog te leggen op het vlak van kwaliteit, geven we alle kinderen een kans op een betere toekomst", staat in het persbericht. De liberalen zetten ook heel erg in op meertaligheid, en dat al van in de basisschool. Levensbeschouwing moet voor de partij dan weer een keuzevak worden.

Strijd om de ministerpost

De hamvraag: dingt ook Open VLD naar de ministerpost van Onderwijs? Bart De Wever (N-VA) liet begin september - bij de aanvang van het nieuwe schooljaar - al duidelijk verstaan dat N-VA de volgende onderwijsminister wil leveren. De namen van Theo Francken en Koen Daniëls doen de ronde.

Ook Rutten lijkt geen kandidaat om de ministerpost op zich te nemen. Maar als twee honden vechten om een been, kan een derde er wel eens mee gaan lopen

Na enig pramen zei ook huidig minister van onderwijs, Hilde Crevits, dat ze het werk wil voortzetten. Als de constellatie van de Vlaamse regering na de verkiezingen nog dezelfde zou blijven, zijn er dus minstens twee kandidaten.

In het persbericht van Open VLD klinkt het voorzichtiger: de partij wil "hoog inzetten" op onderwijs. En in De Morgen lijkt ook Rutten zelf geen kandidaat om de ministerpost op zich te nemen. Maar, als twee honden vechten om een been, kan een derde er wel eens mee gaan lopen.