Nicolas Maeterlinck

Wat zou resultaat van peiling betekenen voor regeringsvorming? "Door verlies van MR dreigt federale blokkering"

De Franstalige liberalen van de MR - de enige Franstalige partij in de huidige federale regering - staan fors op verlies. Dat is een van de vaststellingen in de politieke barometer van VRT NWS. Een peiling gaat over de hypothese "wat als er vandaag verkiezingen zouden zijn". Welnu, over een maand zijn er verkiezingen. Hoe moeten we de resultaten van de peiling in dat licht zien? "Het verlies van de MR maakt een aantal scenario's onmogelijk", analyseert VRT NWS-expert Ivan De Vadder.

Op 26 mei stemmen we federaal en regionaal, waarna de federale en regionale regeringen moeten worden gevormd. "En met deze peiling ga je een middelpuntvliedende kracht krijgen, waarbij men zowel in Vlaanderen, Brussel als in Wallonië heel snel regionale regeringen gaat vormen", voorspelt Ivan De Vadder.

Voor Vlaanderen lijkt het duidelijk. In onze peiling blijft de N-VA de grootste partij (met 27,9 procent van de stemmen). De eerste vier achtervolgers (CD&V, Groen, Open VLD en SP.A) volgen op grote afstand, maar zitten wel dicht bij elkaar. "In Vlaanderen zal het dus N-VA plus twee andere partijen zijn", aldus De Vadder. In Wallonië en Brussel krijgen we op basis van deze peiling de as PS-Ecolo waar nog een derde kleinere partij bij zal moeten komen.

Maar quid federaal? "De olifant in de kamer", noemt politiek journalist Ivan De Vadder het. "Door het verlies van regeringspartij MR worden een aantal scenario's onmogelijk. Federaal dreig je nog meer tot een blokkering te komen."

De olifant in de kamer

Een pure voortzetting van de Zweedse coalitie - de federale regering voor de N-VA eruit stapte - lijkt bijzonder moeilijk op basis van deze peiling. De Franstalige christendemocraten mee aan boord hijsen, kan enkel soelaas bieden als CDH het verlies van de huidige regeringspartijen kan opvangen.

Het ideale scenario van PS-kopstuk Paul Magnette, wiens partij in onze peiling de grootste in Wallonië blijft, dan? Een centrumlinkse regering met de socialisten, groenen en christendemocraten, zo liet hij deze week optekenen in Humo. "Maar dat heeft in Vlaanderen geen meerderheid", zegt De Vadder. "Als men dat aan Franstalige zijde wil, dan heb je in Vlaanderen een vierde partij nodig. Maar de liberalen gaan nooit in zo'n coalitie willen stappen, trouwens Magnette wil de liberalen er ook niet bij. Maak daar dus maar een kruis over."

Confederalisme

Welk mogelijk scenario verwacht Ivan De Vadder dan? "Een droomscenario voor de N-VA is het hele gebeuren uitzweten. En dan gaat Jan Jambon (kandidaat-premier voor de N-VA) na een tijd zeggen: "Oké, ik kom. Ik kuis het op. Maar het zal met confederalisme zijn." 

"Confederalisme is een verregaande vereenvoudiging van de structuren en een verregaande splitsing. Die splitsing zullen ze wellicht nooit zo ver kunnen drijven. Maar door de aard van de feiten zal confederalisme allicht op tafel komen, want je geraakt er niet uit", denkt Ivan De Vadder.

Maar moet de grondwet dan niet op voorhand voor herziening vatbaar verklaard worden? Niet volgens Jan Jambon zelf. “Wanneer de politieke wil er is, kan je de grote problemen die er zijn al aanpakken door het confederalisme al in te voeren en de grondwet daarna aan te passen”, zei Jambon gisteren nog bij de RTBF.