Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved

Rusland vergemakkelijkt procedure om Russische paspoorten te geven aan Oost-Oekraïners, Oekraïne en het Westen veroordelen de maatregel

De Russische president Vladimir Poetin heeft een decreet uitgevaardigd dat het makkelijker maakt om Russisch staatsburgerschap aan te vragen voor inwoners van de provincies Donetsk en Loegansk, in Oost-Oekraïne. Uittredend president van Oekraïne Petro Porosjenko en de nieuwverkozen president Volodimir Zelenski schreeuwen moord en brand. Ook de Verenigde Staten en Europa veroordelen de maatregel scherp.

"Personen, die permanent verblijven in Donetsk of Loegansk hebben het recht om het Russisch staatsburgerschap aan te vragen volgens een makkelijkere procedure", staat er in het decreet. De periode waarin de aanvraag behandeld wordt, zal niet langer zijn dan drie maanden.

In de provincies Donetsk en Loegansk, in het oosten van Oekraïne, woedt nog steeds een oorlog tussen pro-Russische rebellen en Oekraïense strijdkrachten. Het conflict begon na de annexatie van de Krim door Rusland in 2014. De gevechten zijn wel verminderd, maar er zijn nog geregeld gewapende incidenten.

Er zijn bijzonder veel aanwijzingen dat Rusland de rebellen actief steunt, maar Poetin blijft dit ten stelligste ontkennen. In 2014 hebben de provincies hun onafhankelijkheid uitgeroepen, maar die erkende Rusland niet. 

(Lees voort onder de kaart)

De situatie in Donbasbekken: het gearceerde deel is het gebied onder controle van de pro-Russische rebellen.

Vlak na de presidentsverkiezingen in Oekraïne

De beslissing om het paspoortregime te versoepelen, komt er enkele dagen nadat komiek en politiek groentje Volodimir Zelenski werd verkozen tot president van Oekraïne.

Poetin heeft Zelenski nog niet gefeliciteerd met zijn overwinning, maar zei dat hij bereid is met hem samen te werken, als hij de Minsk-akkoorden naleeft. Dat is het vredesverdrag dat werd gesloten in 2015, maar tot op vandaag de oorlog niet heeft kunnen stoppen. 

Door de stap van Rusland is het water tussen beide landen nu nog dieper geworden. De hoop dat het met aantreden van Zelenski een oplossing voor het conflict dichterbij zou komen, lijkt dus in de kiem gesmoord.

De nieuwgekozen president bleef in zijn campagne erg vaag over wat hij wil doen aan de situatie in Donbas. Wel zei Zelenski al dat hij de oorlog wil beëindigen en verder wil bouwen op de Minsk-akkoorden.

We willen geen problemen creëren voor de nieuwe Oekraïense leider

Vladimir Poetin

Storm van reacties

Zelenski noemde in een reactie het decreet "alweer een evidente bevestiging voor de internationale gemeenschap van de ware rol van Rusland als agressor, die een oorlog voert met Oekraïne".

Ook uittredend president Porosjenko heeft al gereageerd. Hij zei dat Rusland door het geven van Russische paspoorten een juridische dekmantel wil om troepen naar Oost-Oekraïne te sturen. Dit zou het land dan doen onder het mom van "bescherming van landgenoten". Porosjenko waarschuwde ook dat Rusland het Donbasbekken zou annexeren en riep op om de internationale sancties tegen Rusland te versterken.

Zowel de Verenigde Staten en de Europese Unie hebben de actie van Rusland al veroordeeld. Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië hebben ook apart gemeld dat ze de versoepeling van het paspoortregime verwerpelijk vinden. De woordvoerder van Federica Mogherini, de chef van het buitenlands beleid van de EU, zei dat Rusland Oekraïne verder probeert te destabiliseren en het conflict op de spits wil drijven.

Poetin "ziet het probleem niet"

Voor president Poetin is er geen vuiltje aan de lucht. Hij zei over de maatregel dat "het onaanvaardbaar is dat inwoners van Donetsk en Loegansk geen burgerrechten hebben, maar dat Moskou geen problemen wil creëren voor de nieuwe Oekraïense leider". Volgens de Russische president is de maatregel dus bedoeld om mensenrechten te beschermen. 

Poetin zei ook dat Rusland gewoon hetzelfde doet als Europese landen zoals Roemenië en Hongarije, die ook burgerschap geven aan hun landgenoten die buiten de grenzen wonen. Hij vond het raar dat Kiev zo kwaad reageert.