Video player inladen...

Wat levert kunstbeurs als Art Brussels op? "Stand betaald als je werk van gevestigde waarde verkoopt"

"Werken van onder de 1.000 euro tot boven het miljoen", zijn er nog tot en met morgen te koop op de kunstbeurs Art Brussels in Tour & Taxis. 148 kunstgaleries uit 47 landen strijden er om de aandacht van de kunstliefhebber. Maar wat betekent zo'n beurs eigenlijk voor de galeries? En wie verdient wat? "De markt" probeert een tipje van de sluier op te lichten.

Ons economische magazine "De markt" waagt zich in de wondere wereld van de kunst. Geen sinecure, want cijfers over de Belgische kunstmarkt zijn amper te vinden, geeft ook Anne Vierstraete, directeur van de kunstbeurs Art Brussels toe. "Daar kan een soort mysterie rond hangen, maar dat hoeft niet zo te zijn."

De verklaring van het gebrek aan cijfers is simpel, vertelt ons professor Filip Vermeylen, expert in de wereldwijde kunstmarkt aan de Erasmusuniversiteit van Rotterdam: "In België gaan het leeuwendeel van de verkopen via de galeries en de kunstbeurzen. Alleen zijn die niet verplicht hun cijfers bekend te maken, en ze doen dat eigenlijk nooit."

En toch. Aan kunstverkoop valt in duidelijk veel geld te verdienen, zo becijferde The Art Market Report 2019 van Art Basel. Wereldwijd bedroeg de omzet in 2018 67,4 miljard dollar, een stijging van 6 procent in vergelijking met een jaar eerder. Verkoop via galeries en andere kunsthandelaars staat voor 54 procent van die omzet, de rest verloopt via de veilinghuizen. 

De drie grootste markten - de Verenigde Staten (44%), het Verenigd Koninkrijk (21%) en China (19%) - zijn goed voor 84 procent van de totale verkoopwaarde. 

De kunstbeurs als "platform"

Ook kunstbeurzen als Art Brussels spelen een almaar belangrijke rol in die inkomsten. In 2018 leverden zulke beurzen wereldwijd een omzet van 16,5 miljard dollar op. "Een groot deel van de omzet van galeries - 46 procent - wordt gemaakt op kunstbeurzen", zegt Anne Vierstraete. "In 2010 was dat amper 30 procent."

Het verklaart waarom ook veel kleine galeries veel geld willen ophoesten om op de beurs aanwezig te zijn. "Beurzen zijn zware investeringen voor ons", vertelt Laurence Dauwens van Dauwens & Beernaert Gallery. "Het standgeld, het transport, klanten laten overnachten, we organiseren ook een diner, ..."

Bekijk hier de reportage van Trui De Maré op Art Brussels:

Video player inladen...

Volgens Vierstraete krijgen zij in ruil een "enorm platform" om verzamelaars en kunstliefhebbers te ontmoeten. "België is belangrijk omwille van het profiel van een heel specifieke groep van verzamelaars die wereldwijd bekend zijn. Zij hebben veel oog voor kunst, een grote kennis en zijn ook bekend voor hun durf: ze kopen vaak vroeg in de carrière van een kunstenaar iets aan."

Art Brussels zegt kleine en jongere galeries met opkomende kunstenaars te willen steunen door de standprijs in de "Discovery"-sectie relatief betaalbaar (8.000 euro, alles inbegrepen) te houden voor hen. Ook krijgt de meest aantrekkelijke jonge galerie een prijs ter waarde van 5.000 euro. "Jonge galeries zijn essentieel in het ecosysteem van de kunstmarkt", zegt Vierstraete. "Zij nemen het grootste risico om een kunstenaar te ontdekken en verder te 'dragen' vooraleer die bijvoorbeeld naar een grotere galerie gaat."

Een miljoen euro

Toch is een stand op Art Brussels ook voor een grote galerie als Zeno X een stevige kost, geeft galeriehouder Frank De Maegd toe. "Daarom is het belangrijk hier met een aantal gevestigde waarden te zijn: als je daar werk van kunt verkopen, is je beursstand betaald."

Jonge galeries zijn essentieel in het ecosysteem van de kunstmarkt. Zij nemen het grootste risico om een kunstenaar te ontdekken en verder te 'dragen'

Anne Vierstraete, directeur Art Brussels

Richtprijs voor een stuk van de Nederlandse kunstenaar Mark Manders? 400.000 euro. Voor een werk van Luc Tuymans betaal je meer dan een miljoen euro. Is dit dan een kunstbeurs voor mensen met het grote geld? Vierstraete zegt dat Art Brussels vooral gekend is voor "budgetten tussen de 15.000 euro en de 200.000 euro". 

"Maar we staan ook open voor het grote publiek en de prijzen zijn vaak heel toegankelijk. Er is een grote diversiteit." Ze spreekt van prijzen "van onder de 1.000 euro tot boven het miljoen".

Wat de kunstenaar daarvan overhoudt? "Over het algemeen is dat 50-50. Soms ook 60-40, afhankelijk bijvoorbeeld van het feit of een kunstenaar zelf zijn werk kan archiveren."

Bekijk hier het gesprek met Anne Vierstraete in "De markt", of om 12.30 uur op Eén:

Video player inladen...

Meest gelezen