Video player inladen...

Socialisten winnen Spaanse verkiezingen, maar coalitie vormen ligt niet voor de hand

In Spanje heeft de socialistische partij (PSOE) van uittredend premier Pedro Sánchez de verkiezingen gewonnen, maar zoals verwacht haalt de partij geen meerderheid in het parlement. De extreemrechtse partij VOX doet haar intrede in het parlement. De coalitievorming belooft een lange en moeilijke klus te worden.

De opkomst voor de verkiezingen lag met 75,75 procent heel hoog. De stembureaus waren open tot 20 uur.

Met 99,99 procent van de stemmen geteld halen de socialisten van de PSOE 28,7 procent, dat is goed voor 123 zetels. De tweede partij, de conservatief rechtse volkspartij Partido Popular, haalt 16,6 procent (66 zetels), het slechtste resultaat ooit voor de partij. De rechtsliberale partij Ciudadanos haalt 15,9 procent (57 zetels),  het radicaal-linkse Unidas Podemos 14,3 procent (42 zetels). De extreemrechtse partij VOX doet haar intrede in het parlement met 10,3 procent van de stemmen (24 zetels).
(cijfers: El País)

Welke coalities zijn mogelijk?

Voor een meerderheid in het parlement zijn 176 zetels nodig. De vorming van een coalitie belooft geen makkelijke klus te worden. De PSOE zal niet alleen kunnen regeren en ook een coalitie met Unidas Podemos levert geen meerderheid op. Aan de andere kant halen de rechtse partijen  PP, Ciudadanos en VOX samen ook geen meerderheid.

De Spaanse krant El País lijst mogelijke coalities op die een meerderheid van 176 zetels en meer halen:

  • PSOE + Ciudadanos (180 zetels): een combinatie van de socialistische PSOE en de rechtsliberale Ciudadanos haalt een zeer nipte meerderheid, maar ligt ook om andere redenen niet voor de hand. De voorzitter van Ciudadanos, had tijdens de campagne al aangegeven niet in zee te willen gaan met de socialisten.
  • PSOE + Unidas Podemos + kleinere partijtjes Compromís, PNV, CC-PNC en PRC + onafhankelijken ERC en JXCAT (199 zetels): een combinatie die om verschillende redenen uitgesloten lijkt. De combinatie van Podemos, ontstaan als protestpartij, samen met de gevestigde waarde PSOE, is geen evidentie. Bovendien heeft deze coalitie de steun nodig van Catalaanse separatisten.

Een minderheidsregering behoort ook altijd tot de mogelijkheden, zowel langs de linkerzijde als langs de rechterzijde. De huidige regering van premier Sánchez was zo'n minderheidsregering, maar die is ten val gekomen.  

Hoe reageren de partijleiders?

  • "De toekomst heeft gewonnen, het verleden heeft verloren", luidde het in de overwinningstoespraak van Pedro Sánchez (PSOE), huidig minister-president. Hij zegt alleen een regering te willen vormen met partijen die de grondwet respecteren -een bedekte waarschuwing voor de Catalaanse separatisten- en sociale rechtvaardigheid promoten.
  • Pablo Casado, leider van de Partido Popular, erkende dat het resultaat voor zijn partij "heel slecht" is. De conservatieven halen hun slechtste score ooit in nationale verkiezingen. Casado legt de oorzaak bij de versplintering op de rechterzijde, met veel PP-kiezers die aangetrokken werden door Ciudadanos en VOX.
  • "We hebben de huidige minister-president Pedro Sánchez al onze wens voor een linkse coalitie overgemaakt", zegt Pablo Iglesias van Unidas Podemos. "We hadden gehoopt op een beter resultaat, maar het is voldoende om de rechtse vleugel te stoppen en een linkse coalitie uit te bouwen."
  • Santiago Abascal (VOX) is euforisch over het resultaat van zijn partij, die voor het eerst deelnam. "We hebben jullie beloofd dat we Spanje opnieuw zouden veroveren, en dat is wat we gedaan hebben", luidde het. "Met 24 parlementsleden kunnen we mee de politieke agenda bepalen."

Bekijk hier de stand van zaken die André Vermeulen geeft in "Het Journaal":

Video player inladen...