Video player inladen ...

Droogte in Vlaanderen? Veel bedrijven zitten zonder plan B

We hebben een normale winter gehad met gewone temperaturen en een gemiddelde neerslag. Maar dat is lang niet voldoende om onze waterreserves na de lange droogte van vorig jaar opnieuw op peil te krijgen. Vooral bedrijven die veel water gebruiken zitten met de handen in het haar, zo blijkt uit een enquête van Voka.

Het lijkt een paradox maar Vlaanderen is een waterarme regio. Ondanks ons gematigd klimaat, de natte winters, de maartse buien en aprilse grillen. Maar na de droge zomers van de afgelopen jaren is het grondwaterpeil maar matig aangevuld. 

Bedrijven zijn er niet gerust in. Negen van de tien bedrijven die veel water gebruiken, hebben geen noodplan voor een periode van grote droogte. Dat blijkt uit een enquête van ondernemersorganisatie Voka.  Het gaat om voedings- en energiebedrijven, staalproducenten of bedrijven in de scheikundige en farmaceutische sector.  Meer dan de helft van die bedrijven vreest dat de productie bij een watertekort gedeeltelijk zal stilvallen en dat er veiligheidsproblemen komen. Tachtig procent van de waterintensieve bedrijven zegt dat ze geen preventieve maatregelen kan nemen en dat er geen alternatieve waterbronnen zijn.

Een voorbeeld uit de praktijk

Het bedrijf Citrique Belge in Tienen maakt citroenzuur voor allerlei voeding zoals frisdranken, maar ook geneesmiddelen en schoonmaakproducten. Jaarlijks heeft het daarvoor miljoenen liters water nodig. Het grootste deel komt uit de Gete. De rest wordt uit de grond opgepompt of komt van de plaatselijke waterzuiveringsinstallatie. "Maar wanneer we weer een zomer krijgen zoals vorig jaar staat het water in de Gete te laag en zouden we meer grondwater moeten kunnen oppompen," zegt Lieve Lamberts, "daarvoor hebben we dan weer een vergunning nodig, maar wie kan ons zeggen of we die krijgen?" 

Herbekijk hieronder de reportage in Het Journaal:

Video player inladen ...

Droogtemanager

Volgens Voka hebben bedrijven duidelijk nood aan informatie, een droogtemanager. "Ze moeten bij een aanspreekpunt terecht kunnen voor inlichtingen over mogelijke droogte en over alternatieven waterbronnen," zegt secretaris-generaal Niko Demeester, " Actieve communicatie van de overheid dus, want waterintensieve bedrijven zijn goed voor 22 procent van de jobs in Vlaanderen. Als je ze afkoppelt kan dat ook zware risico's inhouden voor de veiligheid. Denken we aan de koeling van energiebedrijven en het spoelwater om machines te reinigen." Overigens heeft de industrie de laatste 16 jaar al de grootste inspanningen gedaan op het vlak van waterbesparing, voegt Demeester eraan toe. 

Meer is mogelijk

Ondertussen zijn universiteiten, bedrijven, onderzoeksinstellingen en verschillende overheden een samenwerking gestart rond de opvang en het hergebruik van water. Capture zo heet het platform (Centre for Advanced Process Technology for Urban Resource Recovery). Eén van de initiatiefnemers is Korneel Rabaey van de faculteit bio ingenieurswetenschappen aan de UGent. “Wat we tot nu te weinig horen is hoe de technologie enorme kansen biedt voor burgers, boeren en bedrijven.”

(Lees verder onder het videofragment)

“We hebben een netwerk van 59.000 km waterleidingen. Dat drinkwater wordt centraal geproduceerd en dan getransporteerd. Vaak naar bedrijven die vooral proceswater nodig hebben, water om te koelen, te wassen of te spoelen.” Volgens Korneel Rabaey kunnen we beter uitkijken naar lokale bronnen zoals afval- en regenwater. “We kunnen regenwater perfect filteren tot drinkwater. Je kan ook afvalwater zoals douchewater zuiveren tot drinkwater. De technologie is er. We kunnen die lokaal inschakelen om water te hergebruiken.” 

De technologie is er, we kunnen die lokaal inschakelen om water te hergebruiken

Korneel Rabaey, hoogleraar bio ingenieurswetenschappen UGent

Maar daarvoor moeten er stimulansen komen meent Rabaey. Een W-peil bijvoorbeeld, in navolging van het E-peil, dat aangeeft hoeveel water een woning of bedrijf opvangt, filtert en hergebruikt. “Natuurlijk zal de technologie in het begin wat duurder zijn, maar denk aan de zonnepanelen. Die waren eerst ook heel duur. Maar ze hebben stilaan hun plaats veroverd op de markt en ze worden steeds goedkoper. Hetzelfde zie ik ook gebeuren met deze technologieën.”

pilootinstallatie voor zuivering van afval-en proceswater, bron: Capture, Improved

Capture heeft al verschillende mobiele zuiveringsinstallaties ontwikkeld die door bedrijven kunnen gebruikt worden. Ze kunnen dan van regen-grond-of afvalwater proceswater maken. "Vaak kunnen ze de ontwikkeling van zo'n installaties niet zelf betalen," stelt Rabaey, "daarvoor dient Capture. Het heeft ook geen zin om op drie plaatsen hetzelfde te maken, dus slaan we de handen beter in elkaar.  We verwachten ook dat de overheid een kader creëert, een gestructureerde financiering zoals die al bestaat in de digitale sector of de biotechnologie."