Indonesië wil de hoofdstad verplaatsen uit Jakarta, weg van het hoofdeiland Java

De Indonesische regering wil de volgende tien jaar de hoofdstad van het land op een ander eiland onderbrengen. De huidige hoofdstad, Jakarta, is een overvolle metropool met gigantische verkeersproblemen en een deel van de stad dreigt onder water te raken als het zeepeil blijft stijgen. Het is nog niet duidelijk waar de nieuwe hoofdstad zou komen.

"President Joko Widodo heeft beslist om de hoofdstad te verplaatsen en naar een ander eiland dan Java. Het is een belangrijke beslissing", zei minister van Planning Bambang Brodjonegoro vandaag. De president - pas herkozen - heeft de beslissing nog niet verder toegelicht.

Dat de hoofdstad verplaatst zou worden, is niet zo opmerkelijk. De miljoenenstad Jakarta telt nu al bijna 15 miljoen inwoners en dat aantal zou tegen 2050 kunnen stijgen tot 30 miljoen, als de omliggende agglomeratie met steden als Bogor wordt meegerekend. De stad is bekend wegens een grote verkeerschaos, al is onlangs een nieuwe metro ingehuldigd. Bovendien wordt het kustgebied van de stad bedreigd door verzakking in zee en zullen wellicht in de nabije toekomst een aantal wijken aan de zee moeten worden prijsgegeven.

Het zou wel nog tien jaar duren vooraleer Indonesië een nieuwe hoofdstad heeft. Het belangrijkste daarbij is de keuze van een nieuwe plek en die keuze is nog niet gemaakt. Dat ligt ook gevoelig en wellicht heeft de regering met de aankondiging gewacht tot na de verkiezingen. (Lees verder onder de foto).

Jakarta is erg gevoelig voor overstromingen en zakt steeds verder weg in de zee.

Weg uit Java?

Er zijn wel meer landen die de voorbije decennia hun administratieve hoofdsteden verplaatst hebben naar nieuwere centra. Onder meer Brazilië, Nigeria en Kazachstan deden dat. Wat wel uitzonderlijk is, is dat de regering zou besluiten om de hoofdstad niet ergens een beetje landinwaarts in te richten, maar zelfs buiten het hoofdeiland Java. Dat eiland is heel dicht bevolkt en 42 procent van de Indonesiërs woont op Java.

Dat is dan logisch, toch ligt de kwestie gevoelig. Javanen vormen ook de grootste bevolkingsgroep van Indonesië en beschouwen zichzelf als de cultureel belangrijkste groep van het land.   

Eerder waren plannen om de hoofdstad te verplaatsen naar Palangkaraya op het eiland Borneo op niets uitgelopen. Borneo (of Kalimantan) is aantrekkelijk omdat dat eiland centraler in het land ligt, veel minder bevolkt is dan Java en veel minder last heeft van aardbevingen dan de rest van Indonesië, maar het heeft cultuur-historisch minder weerklank.

Mogelijk kiest president Widodo voor een plek op het grotere eiland Sumatra. Historisch was dat eiland eeuwenlang het centrum van het boeddhistische rijk Sriwijaya, dat van de 7e tot de 12e eeuw de belangrijke zeestraten en handelsroutes tussen de Stille en de Indische Oceaan beheerste. Na de neergang van Sriwijaya verschoof het brandpunt naar het oosten van Java. Onder de Hollandse bezetting werd Jayakarta of afgekort Jakarta- in het westen van Java - de hoofdstad van hun koloniale rijk met de naam Batavia. Na de onafhankelijkheid in 1949 werd Jakarta de hoofdstad van de republiek Indonesië.

Sriwijaya van de 8e tot de 12e eeuw na Christus. Kaart: Gunawan Kartapranata.