Europese Commissie aanvaardt vier burgerinitiatieven, maar weigert petitie tegen handel met Israëlische nederzettingen

De Europese Commissie heeft vier nieuwe burgerinitiatieven formeel geregistreerd. De initiatiefnemers krijgen nu één jaar de tijd om voldoende handtekeningen te verzamelen. Als dat lukt, is de Europese Commissie verplicht er een standpunt over in te nemen. Een voorstel voor een handelsverbod op producten uit Israëlische nederzettingen werd geweigerd. 

Via het Europese burgerinitiatief kunnen burgers zelf invloed uitoefenen op het Europese beleid. Als organisatoren erin slagen om in één jaar tijd één miljoen mensen uit minstens zeven verschillende lidstaten achter hun idee te scharen, is de Europese Commissie verplicht officieel op het voorstel te reageren. Vooraleer de jacht op handtekeningen kan losbarsten, moet de Commissie het initiatief echter formeel registreren. Dat is gebeurd voor vier initiatieven. 

Taks op fossiele brandstoffen

De organisatoren achter het 'Citizen's Climate Initiative' vragen een geleidelijke stijging van de fossiele brandstofprijs om vervuiling tegen te gaan.
In dezelfde lijn ligt een initiatief dat ijvert voor een kerosinetaks in de luchtvaartsector. 
De campagne 'Pro-Nutriscore' wil dan weer dat consumenten beter geïnformeerd worden over de voedingswaarde van producten en pleit daarom voor een vereenvoudigde etikettering bij voedingsmiddelen.
Een laatste initiatief vraagt dat de Europese Unie in haar cohesiebeleid meer aandacht heeft voor de specifieke kenmerken van de regio's door ze te voorzien van gelijke toegang tot fondsen. Een gelijkaardig initiatief werd eerder nog geweigerd door de Europese Commissie. Die beslissing werd nadien door het Europees Hof van Justitie geannuleerd. 

Geen verbod op handel met Israëlische nederzettingen

Een vijfde initiatief vroeg de Europese Commissie een handelsverbod op te leggen voor producten die afkomstig zijn uit Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied. De Europese Commissie heeft beslist dit initiatief niet te registreren, omdat het buiten haar bevoegdheden valt. Ze benadrukt daarbij wel dat de Europese Unie sterk gekant blijft tegen het Israëlische nederzettingenbeleid en het blijft beschouwen als strijdig met internationaal recht. 

Succesvolle initiatieven

Het is uitzonderlijk dat de Commissie een voorstel  afwijst. Van de zevendertig initiatieven die sinds het aantreden van de huidige Commissie in 2014 werden voorgedragen, werden er maar vier niet aanvaard.  Als het een burgerinitiatief lukt om voldoende handtekeningen te verzamelen, moet de Commissie in een officieel antwoord toelichten waarom ze een initiatief al dan niet zal opvolgen. Slechts vier initiatieven zijn er tot nu toe in geslaagd voldoende handtekeningen te verzamelen.  Drie daarvan  werden opgevolgd door de Commissie. Zo gaf het 'Right2Water'-initiatief aanleiding tot een nieuwe richtlijn rond toegang tot drinkwater.  

In december vorig jaar bereikten de Raad en het Europees Parlement een akkoord rond de hervorming van het burgerinitiatief. Vanaf januari 2020 zou het eenvoudiger moeten worden om een voorstel in te dienen. De Commissie zal onder meer een gratis dienst voorzien om het verzamelen van handtekeningen te vergemakkelijken.