In tevredenheid over De Lijn moet je investeren

"‘Tevredenheid over De Lijn zakt naar een nieuw dieptepunt’, zo berichten zowat alle media. Hoeft dat te verwonderen? Als je de poten onder een tafel weg zaagt, kan je niet verwachten dat mensen eraan willen eten", stellen Wouter Hillaert en Daan Nicolay van ‘Hart boven Hard’

opinie
Wouter Hillaert en Daan Nicolay
De auteurs zijn beiden betrokken bij ‘Hart boven Hard’, de burgerbeweging die sinds 2014 burgers en organisaties verbindt die geloven dat er wel een alternatief is.

Tevredenheid vereist kwaliteitsvolle dienstverlening. En die bereik je niet door te besparen, maar door te investeren. In tijden van toenemende files en klimaatcrisis heeft ons land meer dan ooit nood aan kwaliteitsvol openbaar vervoer. 

Maar wat deed de Vlaamse regering?

Ze verplichtte De Lijn de afgelopen jaren tot knippen, knippen, knippen. Sinds 2010 gemiddeld 15 miljoen per jaar, in totaal 135 miljoen op een jaarlijkse dotatie van 800 miljoen. Buslijnen zijn verdwenen in de vroege en late uren, belbusgebieden zijn geschrapt, een paar honderd medewerkers zijn afgevloeid.

Omdat er geen reserve-chauffeurs meer stand-by gehouden worden voor zieke collega’s, zijn in 2017 alleen al in Antwerpen 12.500 bussen niet kunnen uitrijden, acht keer meer dan in 2013. Intussen is het aanbod gekrompen: vandaag is het aantal gereden kilometers 10% kleiner dan in 2009. Vele bussen en tramstellen zijn dan wel vernieuwd, maar het structurele onderhoud loopt mank.

De Lijn stapt slecht gewapend de arena in.

Natuurlijk valt de ontevredenheid bij de reiziger niet volledig op die besparingen te steken, maar ze zorgen wel al jaren voor onrust bij de werknemers, die harder moeten werken omdat ze met steeds minder zijn. ‘Het beleid kleedt De Lijn financieel uit, om dan tegen 2020 vast te stellen dat ze niet opgewassen is tegen de concurrentie’, analyseert mobiliteitsexpert Kris Peeters. ‘De Lijn stapt slecht gewapend de arena in.’

Voorbeeld Groot-Brittannië?

Het is een beproefd recept: bouw de openbare dienstverlening af, hoor de mensen klagen, bespaar nog meer en ten slotte, privatiseer. In Groot-Brittannië kunnen ze erover meepraten: hun geprivatiseerde spoor is een chaos met 25% duurdere tickets en meer dodelijke ongevallen. Is dat ons antwoord op alle klimaatuitdagingen?

Alle experts zijn het erover eens: we gaan ons openbaar vervoer hard nodig hebben als we ooit de doelstellingen van Parijs willen halen. De files worden steeds langer, onze steden stikken in smog en fijnstof. Een belangrijke oorzaak voor de vertragingen bij De Lijn zijn trouwens net die files waarin de bussen vastzitten.

We gaan ons openbaar vervoer hard nodig hebben als we ooit de doelstellingen van Parijs willen halen.

Klinkt als een vicieuze cirkel, inderdaad. De reizigerstevredenheid opkrikken kan niet zonder het verkeer te splitsen en het gebruik van koning auto af te raden. Het omgekeerde dus van salariswagens blijven subsidiëren, zoals ons beleid nu doet. Dat is de wereld op zijn kop.

Als we de Vlaming uit zijn wagen willen krijgen, moeten we een kwaliteitsvol alternatief aanbieden. Simpelweg taksen verhogen raakt voornamelijk de meest kwetsbaren in onze samenleving. Daar komt bij dat wie ‘s avonds buiten wil komen, momenteel maar best voor de auto kiest. De treinen zijn immers al lang gestopt met rijden als het concert ten einde is. Wie in ploegen werkt hoeft er niet op te hopen dat hij met openbaar vervoer op tijd op zijn shift geraakt. 

Het antwoord is duidelijk

De omschakeling naar een duurzame en rechtvaardige mobiliteit in Vlaanderen vereist investeren in openbaar vervoer. En daar bestaat wel degelijk een draagvlak voor, dus de politiek kan gerust zijn. Uit een recente representatieve peiling van Hart boven Hard en Ivox blijkt dat vier op vijf Belgen positief staat tegenover een investering van 4 miljard in openbaar vervoer - het bedrag dat we nu mislopen als fiscaal cadeau aan salariswagens.

Dus, beste politici, kom in actie. 

Stop met besparen op de diensten die ons helpen naar een duurzame toekomst te reizen. Help de Vlaming uit zijn wagen, geef hen een volwaardig alternatief. Maak reizen met het openbaar vervoer de beste optie om tevreden op het werk te raken of een uitstap te doen.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.