De conservatieve premier Scott Morrison waarschuwt dat Labour de economie schade zou berokkenen. AAP Image

Krijgt Australië na de verkiezingen een nieuwe premier, de zesde in enkele jaren tijd?

De Australiërs kiezen op 18 mei een nieuw federaal parlement. Zoals gewoonlijk is dat een tweestrijd tussen de conservatieve Liberal-National Coalition en centrumlinks Labor, maar een lokale variant van Donald Trump zou kunnen beslissen wie er premier wordt. Australië zit ook in een impasse tussen klimaat en de belangrijke steenkoolsector.

Politiek in Australië is niet voor watjes. Sinds 2010 wordt de ene na de andere premier onderuitgeschopt door de volgende en meestal gebeurt dat zelfs zonder verkiezingen binnen de eigen partij. Het zijn de sociaaldemocraten van Labor die zijn begonnen met die paleisrevoluties. Zo werd de socialist Kevin Rudd in 2010 opzijgeschoven door zijn partijgenote Julia Gillard, die drie jaar later op haar beurt onderuit werd gehaald door... Kevin Rudd.

Toen na verkiezingen in 2013 de liberaal-conservatieven aan de macht kwamen, namen zij meteen die traditie over. Zo werd de liberale premier Tony Abbott in 2015 afgezet door zijn "medestander" Malcom Turnbull, die vorig jaar het slachtoffer werd van een "partijcoup". Sindsdien zwaait Scott Morrison de plak over Australië, maar dan wel via een minderheidskabinet. (Lees verder onder de foto).

Het iconische Opera House in Sydney is zowat het symbool van Australië in de wereld. AP2007

De Australiërs zijn dat gekibbel aan de top nu grondig beu en willen eerst en vooral stabiliteit. Het probleem is natuurlijk dat beide grote partijen zich daaraan bezondigd hebben en dus zijn de verkiezingen toch wel spannend.

Een rots in die woelige branding is de Belgische Australiër Mathias Cormann, afkomstig uit Eupen, maar in 1996 geëmigreerd naar Australië  en sinds 2013 minister van Financiën onder de liberale premiers Abbott, Turnbull en Morrison.

28 jaar lang zonder een recessie

Lag Labor lange tijd op koers om de macht over te nemen, dan is die voorsprong in de peilingen nu fors geslonken. Laborleider en gewezen vakbondsleider Bill Shorten zou in de peilingen 51 procent van de stemmen krijgen tegenover 49 procent voor de liberaal-conservatieven. Dat is erg nipt. (Lees verder onder de foto).

Laborleider Bill Shorten ruikt de macht, maar hij is er nog lang niet. Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved. This material may not be published, broadcast, rewritten or redistribu

Shorten zet vooral in op een sociaal programma met investeringen in gezondheidszorg, sociale uitgaven, onderwijs, meer ontwikkelingshulp en tegen 2050 moet de helft van de energie hernieuwbaar zijn. Klimaat is ook erg belangrijk, want de voorbije jaren is het land geteisterd door uitzonderlijke droogtes, hittegolven en de afbraak van het Great Barrier Reef. Shorten draait echter handig om het gevoelige thema migratie heen, want ook Labor wil een streng migratiebeleid handhaven.

This is coal. Don't be afraid, don't be scared

Twee jaar geleden zwaaide Scott Morrisson nog met een stuk steenkool in het parlement

De conservatieve premier Scott Morrison waarschuwt dat Labor de economie in het gedrang zou brengen. Zijn partij zit in tweestrijd tussen de economie en ecologie. Australië is een van de grootste uitvoerders van steenkool ter wereld. Twee jaar geleden zwaaide Morrison in het parlement nog met een brok steenkool om die erg belangrijke sector en dus banen te beschermen, maar intussen is dat al wel afgezwakt omdat het land veel schade ondervindt van klimaatverandering. 

Australië is dan weer een erg succesvolle economie die al 28 jaar lang geen recessie meer heeft gekend. Staat de partij van Morrison dan achter in de peilingen, dan vinden Australiërs hem een meer geschikte premier dan de socialist Shorten.

Een "nieuwe Trump" in het kegelspel?

Het zou dus kunnen dat geen van de twee grote partijen een absolute meerderheid haalt en dat -net zoals in Nieuw-Zeeland enkele jaren geleden- het traditionele politieke links-rechts-tweestromenland doorbroken wordt. (Lees verder onder de foto).

Houdt de steenrijke zakenman Clive Palmer de sleutel van de macht in handen?

In dat geval is Labor aangewezen op de groenen. De Liberal-National Coalition van premier Morrison heeft het al op een akkoordje gegooid met de kleine United Australia Party (UAP) van de rijke mijnmagnaat Clive Palmer. Die man wordt een beetje vergeleken met Donald Trump in de VS -hij noemde Chinezen ooit "bastards"- maar Palmer heeft wel al enige politieke ervaring. Morrison hoopt via de steun van Palmer Labor alsnog van de macht te houden. Er zijn nog kleinere of lokale partijen, zoals de uiterst rechtse "One Nation" van Pauline Hanson, maar die komen niet aan zet.

Met 25 miljoen inwoners lijkt Australië geen wereldmacht, maar een regionale grootmacht is het wel door zijn strategische ligging, een bloeiende economie en technologie, mijnbouw en landbouw en door diplomatiek-militaire banden met de Verenigde Staten en Japan. Australië is een belangrijke schakel voor de VS en Japan om de Chinese invloed in de Zuid-Chinese Zee en de Stille Oceaan af te blokken. Ook heeft het land onlangs een Chinese miljardair buitengegooid omdat die via schenkingen invloed wou afkopen bij Australische politici. Anderzijds is de Chinese industrie dan weer een groot afnemer van Australische mineralen.