Vlaamse land- en tuinbouw zijn al lang de bakermat van duurzame landbouwtechnieken

Volgens een opiniebijdrage van tuinarchitect Louis De Jaeger veroorzaakt de landbouwsector de droogtecrisis zelf omdat hij massaal CO2 uitstoot. “Maar de sector die ons dagelijks voedsel voorziet, is "slechts" verantwoordelijk voor 9 procent van de broeikasgasuitstoot in Vlaanderen”, stelt bio-ingenieur Lode Haest in een reactie. “Tegelijk is de landbouw het meest onderhevig aan de klimaatverandering.”

opinie
Lode Haest
De auteur is boerenzoon en bio-ingenieur in bos- en natuurbeheer.

Het dringt bij de meesten nog niet door, maar wij allemaal zijn verantwoordelijk voor de extreme weersomstandigheden. Ons energieverbruik, transport en industrie stoten samen meer dan 90% van onze broeikasgassen uit.

Angstzaaierij

De Jaeger hanteert een zeer polariserende pen. Met dergelijke angstzaaierij zal hij weinig draagvlak oogsten. Dat is jammer, want in de agro-ecologische principes zit heel wat toekomstmuziek. Ook de landbouwsector beseft dit. De sector investeert fors in precisielandbouw, een agro-ecologisch principe waarbij hulpmiddelen (kunstmest, sproeistoffen, energie, ...) worden toegediend op maat van het gewas en het dier. De landbouwsector is de enige sector die moet produceren in een open systeem, een ongecontroleerde omgeving en in een volatiele wereldmarkt. Hij heeft er alle baat bij om zo zuinig mogelijk om te gaan met hulpbronnen.

Landbouw was en is nog steeds cruciaal voor de ontwikkeling van onze samenleving.

Als men de sector goed kent, dan weet men dat Vlaanderen de bakermat is van duurzame landbouwtechnieken. Stappentellers kunnen bij koeien vroegtijdig een ziekte signaleren. Dit is niet alleen goed voor het dierenwelzijn, het zorgt ook voor minder antibioticagebruik. Vergisters en warmtekrachtkoppelingen maakten van de sector een netto-elektriciteitsleverancier. Bodemscanners kunnen perfect in kaart brengen welke nutriënten nodig zijn. Drones kunnen gewassen scannen en plagen vroegtijdig detecteren. Men beseft het niet altijd, maar de land- en tuinbouw is een sterk innoverende sector.

Landbouw nog steeds cruciaal

Ook inzake klimaatadaptatie vervult de landbouwsector een belangrijke maatschappelijke rol. Het is niet de ploeg die zorgt voor droogte en wateroverlast, maar de plaatsen waar niet meer geploegd kan worden. Een zesde van Vlaanderen is verhard waardoor er geen water kan infiltreren. De boer is net de behoeder van de open ruimte. Heel wat maatregelen leiden reeds tot de opbouw van het koolstofgehalte in de bodem. Een derde van het landbouwareaal is grasland dat koolstof vastlegt en vasthoudt in de bodem. Er gelden strengere erosiemaatregelen. Het gebruik van compost wordt gestimuleerd. Varkensmest maakt plaats voor koolstofrijker rundermest. Ook vanggewassen kennen veel potentieel. Het nieuwe mestactieplan zal de inzaai van vanggewassen verplichten in gevoelige gebieden. 

De boer is net de behoeder van de open ruimte.

Terwijl de landbouw een sterke transformatie ondergaat, blijft men pleiten voor een radicale transitie. Rome is ook niet op één dag gebouwd. Maar om Rome te kunnen bouwen, moesten de graansilo’s gevuld kunnen worden. Landbouw was en is nog steeds cruciaal voor de ontwikkeling van onze samenleving. In de Europese Unie hebben we al meer dan 70 jaar geen hongersnoden gekend.

Als we teruggecatapulteerd worden naar het jager-verzamelaarstijdperk, dan vrees ik dat we onze voedselzekerheid op de helling zullen zetten. De lofzang van De Jaeger over zijn wonderbaarlijk landbouwmodel is zeer merkwaardig. Als dit model dezelfde opbrengsten levert met minder kosten, waarom wordt er dan zo weinig op die wijze aan landbouw gedaan? 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.